L\u0105dowanie \u0142azika Perseverance na Marsie wywo\u0142a\u0142o nie lada sensacj\u0119. Pierwsze zdj\u0119cia i filmy w jako\u015bci 4K rozbudzi\u0142y fantazj\u0119 o podr\u00f3\u017cach na Marsa, o koloniach i ludzkich osiedlach.
Wszystkie te marzenia wychodz\u0105 od reali\u00f3w naszego ziemskiego \u017cycia. Jest to normalne, bo odnosimy si\u0119 do tego, co dobrze znamy, i r\u00f3wnie\u017c tak staramy si\u0119 wyobra\u017ca\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Wyobra\u017amy sobie, \u017ce oto otrzymujemy ofert\u0119 atrakcyjnej pracy na Marsie. Po namy\u015ble decydujemy si\u0119 j\u0105 przyj\u0105\u0107. Chocia\u017c wiemy, \u017ce to Mars, \u017ce daleko, \u017ce inaczej, bazujemy na naszym ziemskim do\u015bwiadczeniu.<\/p>\n\n\n\n
Pomy\u015blmy o znanej z historii dalekiej podr\u00f3\u017cy w nieznane. Podr\u00f3\u017c Kolumba pomi\u0119dzy Wyspami Kanaryjskimi a pierwsz\u0105 odkryt\u0105 wysp\u0105 na Karaibach trwa\u0142a oko\u0142o dw\u00f3ch miesi\u0119cy. Odbywa\u0142a si\u0119 w warunkach ziemskich, w przyjaznej ziemskiej atmosferze.<\/p>\n\n\n\n
Podr\u00f3\u017c na Marsa przy obecnym poziomie technologicznego rozwoju trwa\u0142aby oko\u0142o dziewi\u0119ciu miesi\u0119cy. Odbywa\u0142aby si\u0119 w zamkni\u0119tej kapsule naszpikowanej systemami do podtrzymywania \u017cycia, recyklingu powietrza, wody i innych \u017cyciowych produkt\u00f3w. Prosta czynno\u015b\u0107 w kosmosie mo\u017ce by\u0107 nie lada wyzwaniem. Wzi\u0105\u0107 prysznic, za\u0142atwi\u0107 si\u0119, przygotowa\u0107 posi\u0142ek, pozmywa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Komunikacja z Ziemi\u0105 b\u0119dzie mia\u0142a coraz wi\u0119ksze op\u00f3\u017anienie. Fale radiowe maj\u0105 niesamowit\u0105, ale jednak ograniczon\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Pusta przestrze\u0144 kosmiczna nie b\u0119dzie dostarcza\u0107 wielu atrakcji, kt\u00f3re mo\u017cna by podziwia\u0107 z okna kosmicznego statku. Nie b\u0119dzie cudownych zachod\u00f3w s\u0142o\u0144ca, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o powiewie wiatru nios\u0105cego zapach bzu, dojrzewaj\u0105cego zbo\u017ca lub morskiej wody.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c, dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy podr\u00f3\u017cy jeszcze jako\u015b si\u0119 prze\u017cyje, a p\u00f3\u017aniej\u2026 marsja\u0144ski \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
Marsja\u0144ski dom to samowystarczalna kapsu\u0142a kosmiczna. Podobnie jak statek, kt\u00f3rym przybyli\u015bmy na Marsa, naszpikowana elektronik\u0105 i systemami podtrzymuj\u0105cymi nasze ziemskie \u017cycie: zamkni\u0119ty obieg wody i powietrza z systemem filtr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
\u015arednia temperatura na Marsie to \u201363 stopnie Celsjusza. Marsja\u0144ski rok to 687 dni ziemskich, a marsja\u0144ski dzie\u0144 (Sol) to 24 godziny i 37 minut. Nie ma chmur, niebo zawsze jest pomara\u0144czowo-\u017c\u00f3\u0142te od unosz\u0105cego si\u0119 marsja\u0144skiego py\u0142u wzniecanego marsja\u0144skim wiatrem. Komunikacja mi\u0119dzy Ziemi\u0105 a Marsem ma trzyminutowe op\u00f3\u017anienie. Wyj\u015bcie na spacer tylko w skafandrze. Niemo\u017cliwe by\u0142oby otwarcie okna i przewietrzenie mieszkania.<\/p>\n\n\n\n
Czy wi\u0119c warto rozbudza\u0107 marzenia o za\u0142ogowych podr\u00f3\u017cach na Marsa? Moim zdaniem warto.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi kiedy\u015b dojdzie do za\u0142ogowej misji na Marsa, b\u0119dzie ona testem dla ca\u0142ej ludzko\u015bci, a nie jednego konkretnego narodu. Ta grupa ludzi b\u0119dzie ca\u0142kowicie zale\u017cna od dobrej wsp\u00f3\u0142pracy z pozosta\u0142ymi na Ziemi. Po wyl\u0105dowaniu na Marsie nie b\u0119dzie na nich czeka\u0142 komitet powitalny, nie b\u0119dzie mo\u017cna zrelaksowa\u0107 si\u0119 po d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy. Zadziwiaj\u0105ce, \u017ce do podboju kosmosu poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa wci\u0105\u017c podchodz\u0105 ambicjonalnie, powielaj\u0105c kolonizatorskie b\u0142\u0119dy. Ameryki zosta\u0142y podzielone mi\u0119dzy \u00f3wczesne europejskie mocarstwa kolonialne. Ksi\u0119\u017cyc pr\u00f3buje si\u0119 dzi\u015b podzieli\u0107 pomi\u0119dzy obecne pot\u0119gi ekonomiczne. Tak samo podchodzi si\u0119 do eksploracji Marsa (nie lubi\u0119 wyra\u017cenia \u201epodb\u00f3j kosmosu\u201d, bo niesie ze sob\u0105 sens podporz\u0105dkowania, ale te\u017c rywalizacji, kto szybciej lub kto wi\u0119cej; wol\u0119 u\u017cywa\u0107 s\u0142\u00f3w \u201eeksploracja\u201d, \u201eodkrywanie\u201d). Czy ludzko\u015b\u0107 dojrza\u0142a ju\u017c do my\u015blenia o sobie w kategorii Ziemianie? Czy Ziemianie gotowi s\u0105 wzi\u0105\u0107 zbiorow\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za grup\u0119 ludzi wys\u0142anych na Czerwon\u0105 Planet\u0119?<\/p>\n\n\n\n
Marsja\u0144ska atmosfera sk\u0142ada si\u0119 w 95% z dwutlenku w\u0119gla. Mars jest te\u017c przestrog\u0105, mo\u017ce ukazywa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 Ziemi. Je\u017celi nadal b\u0119dziemy bezmy\u015blnie betonowa\u0107 powierzchni\u0119, niszczy\u0107 flor\u0119 i faun\u0119 dla kr\u00f3tkoterminowych korzy\u015bci, je\u017celi nie odejdziemy od paliw kopalnych i nadal b\u0119dziemy spala\u0107 tlen z atmosfery, to w pewnym momencie zniszczymy zdolno\u015b\u0107 ziemskiego systemu do samoregeneracji, oczyszczania si\u0119. Zaburzamy obieg wody, powietrza, materii. Ju\u017c teraz w wielu miejscach na \u015bwiecie nie da si\u0119 otworzy\u0107 okna, aby przewietrzy\u0107 mieszkanie, a systemy filtr\u00f3w chroni\u0105 wn\u0119trza budynk\u00f3w i samochod\u00f3w przed zanieczyszczeniem z zewn\u0105trz. Tlen to tylko oko\u0142o 20% ziemskiej atmosfery, kt\u00f3ra sama jest cienk\u0105 warstw\u0105 otulaj\u0105ca nasz\u0105 planet\u0119. Tlen jest produktem ubocznym \u017cycia ro\u015blin, to dzi\u0119ki florze jest on cz\u0119\u015bci\u0105 atmosfery.<\/p>\n\n\n\n
Perseverance oznacza wytrwa\u0142o\u015b\u0107. Ziemianie nie ustaj\u0105 w odkrywaniu Marsa. Nie ustawajmy r\u00f3wnie\u017c w postrzeganiu zagro\u017ce\u0144 dla Ziemi, bo ekonomia oparta na podporz\u0105dkowaniu przyrody cz\u0142owiekowi doprowadzi nas do globalnej katastrofy. Istnieje nagl\u0105ca potrzeba uczenia si\u0119 nowego sposobu my\u015blenia, kt\u00f3ry zak\u0142ada szacunek i ochron\u0119 nie tylko dla ludzkiego gatunku, ale tak\u017ce dla ca\u0142ego ziemskiego ekosystemu, kt\u00f3rego jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 i to na r\u00f3wnych z innymi zasadach. Musimy zmieni\u0107 metody pozyskiwania energii i recyklingu wytwarzanych odpad\u00f3w, tak jak od wiek\u00f3w robi to natura. Cz\u0142owiek dewastuj\u0119 planet\u0119, dbaj\u0105c niewsp\u00f3\u0142miernie o kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w kwadratowych kontrolowanej przez siebie powierzchni. Eksploracja Marsa ilustruje proces odwrotny. Cz\u0142owiek pr\u00f3buje stworzy\u0107 warunki do \u017cycia w \u201ezdewastowanej\u201d przestrzeni. Ile trzeba do tego nak\u0142ad\u00f3w i \u015brodk\u00f3w? Czy doceniamy to, \u017ce tu, na Ziemi, ca\u0142a nasza aktywno\u015b\u0107 odbywa si\u0119 w przyjaznym \u015brodowisku, kt\u00f3rego nie jeste\u015bmy autorami, a tylko u\u017cytkownikami?<\/p>\n\n\n\n
Ziemia to taka nasza kosmiczna kapsu\u0142a, naszpikowana systemami do podtrzymywania \u017cycia. W tej kapsule poruszamy si\u0119 z zawrotn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca, wraz ze S\u0142o\u0144cem wok\u00f3\u0142 centrum galaktyki i z galaktyk\u0105 w grupie lokalnych galaktyk. Nie jeste\u015bmy tw\u00f3rcami tego jedynego w swoim rodzaju statku, ale tylko u\u017cytkownikami, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 go z innymi stworzeniami na r\u00f3wnych prawach. Ca\u0142y \u015bwiat jest naszym mieszkaniem, a Ziemia \u2013 naszym ogrodem w pustej, zimnej przestrzeni kosmicznej.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ziemia to taka nasza kosmiczna kapsu\u0142a, naszpikowana systemami do podtrzymywania \u017cycia. W tej kapsule poruszamy si\u0119 z zawrotn\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca, wraz ze S\u0142o\u0144cem wok\u00f3\u0142 centrum galaktyki, a z galaktyk\u0105 w grupie lokalnych galaktyk. Nie jeste\u015bmy tw\u00f3rcami tego jedynego w swoim rodzaju statku, ale tylko u\u017cytkownikami, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 go z innymi stworzeniami na r\u00f3wnych prawach. Ca\u0142y \u015bwiat jest naszym mieszkaniem, a Ziemia \u2013 naszym ogrodem w pustej, zimnej przestrzeni kosmicznej.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":18827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-23934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23934"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23934\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}