Tak w\u0142a\u015bnie uczucia, mimo \u017ce prawdopodobnie nie istniej\u0105 realnie (co innego emocje), znalaz\u0142y si\u0119 w kodeksie karnym, cho\u0107 \u017caden z prawnik\u00f3w nie wie, czym s\u0105. Nie martwmy si\u0119 jednak, bo \u0142askawy ustawodawca wskaza\u0142 nam, co mo\u017ce uczucia ura\u017ca\u0107, a raczej w jaki spos\u00f3b ura\u017ca\u0107 ich nie wolno.<\/p>\n\n\n\n
Od razu zreszt\u0105 wida\u0107, \u017ce tw\u00f3rcy brzmienia przepisu opierali si\u0119 raczej na teologii ni\u017c na wiedzy, kt\u00f3r\u0105 pos\u0142uguje si\u0119 religioznawstwo. Teoria religii zna termin \u201eprzedmioty kultu\u201d, czci\u0105 natomiast (r\u00f3wnie\u017c religijn\u0105) mo\u017cna otacza\u0107 ka\u017cd\u0105 rzecz: przedmiot, posta\u0107 literack\u0105, istot\u0119. Tak czyni\u0105 radykalni buddy\u015bci, otaczaj\u0105cy czci\u0105 wszystko, co \u017cyje. Gdyby jednak ci sami buddy\u015bci domagali si\u0119 od innych respektowania swoich przekona\u0144, \u017cycie na ziemi by\u0142oby niemo\u017cliwe. A przynajmniej \u017cycie cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
O co wi\u0119c mo\u017ce chodzi\u0107 w s\u0142ynnym paragrafie 22 \u2013 pardon, oczywi\u015bcie w paragrafie 196 naszego kodeksu karnego? \u201eKto obra\u017ca uczucia religijne innych os\u00f3b, zniewa\u017caj\u0105c publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrz\u0119d\u00f3w religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolno\u015bci albo pozbawienia wolno\u015bci do lat 2<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Za\u0142\u00f3\u017cmy \u2013 mo\u017ce trafnie, a mo\u017ce jednak nie \u2013 \u017ce ustawodawcy chodzi\u0142o o szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0119 przedmiot\u00f3w kultu religijnego (a nie czci, jak raczy\u0142 napisa\u0107): tak\u0105 ochron\u0119, jaka przys\u0142uguje pomnikom i miejscom pami\u0119ci narodowej, lub nawet wi\u0119ksz\u0105.<\/p>\n\n\n\n O wiele \u0142atwiej jest wskaza\u0107 miejsca przeznaczone do publicznego wykonywania obrz\u0119d\u00f3w religijnych. Wiadomo, s\u0105 to ko\u015bcio\u0142y wszystkich (zarejestrowanych?) kult\u00f3w, kaplice, klasztory (ale czy ca\u0142e?). Czyli mniej wi\u0119cej wiemy, co. Ale czy wiemy, jak? Wiemy, jak mo\u017cna zniewa\u017cy\u0107 cz\u0142owieka. Czy w ten sam spos\u00f3b mo\u017cna zniewa\u017cy\u0107 miejsce ?<\/p>\n\n\n\n Publiczne miotanie obelg pod adresem cz\u0142owieka mo\u017ce by\u0107 zniewa\u017ceniem, ale czy wyg\u0142aszanie uwag na temat architektury ko\u015bcio\u0142a te\u017c? Rozumiem, \u017ce nazwanie kogo\u015b t\u0142u\u015bciochem (bez wzgl\u0119du na jego wag\u0119) mo\u017ce by\u0107 obra\u017aliwe, ale czy obra\u017aliwe jest nazwanie ko\u015bcio\u0142a koszmarem architektonicznym? Czy w stosunku do przedmiot\u00f3w kultu, miejsc wykonywania obrz\u0119d\u00f3w mo\u017cemy stosowa\u0107 dok\u0142adnie te same zasady co w stosunku do os\u00f3b?<\/p>\n\n\n\n A te przedmioty kultu (czci) to jak okre\u015bli\u0107? Mo\u017cemy w pewnym zakresie przyj\u0105\u0107, \u017ce przedmiotem kultu jest to, co wyznawcy za przedmiot kultu uznaj\u0105. To jednak bardzo ryzykowny pogl\u0105d, zw\u0142aszcza gdy przyjmiemy, \u017ce wzmiankowany paragraf odnosi si\u0119 do wszystkich (zarejestrowanych?) kult\u00f3w. To by t\u0142umaczy\u0142o, dlaczego nie zarejestrowano w Polsce Ko\u015bcio\u0142a Lataj\u0105cego Potwora Spaghetti. Producenci makaron\u00f3w mogliby mie\u0107 problem z uczuciami, jakimi wyznawcy tego ko\u015bcio\u0142a darz\u0105 makaron, \u017ce o klopsikach nie wspomn\u0119.<\/p>\n\n\n\n \u017beby jednak zbytnio nie miesza\u0107 w argumentach, skupmy si\u0119 na zarejestrowanych w Polsce wyznaniach. Policja raportuje, \u017ce ci\u0105gu 20 lat (1999\u20132019) stwierdzono 1115 przypadk\u00f3w naruszenia art. 196 KK, czyli nieco ponad 50 rocznie. Niemal jeden tygodniowo. Niestety, w statystykach nie podano najcz\u0119stszych sposob\u00f3w naruszania.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce przedmiotami kultu s\u0105 figury \u015bwi\u0119tych czy obrazy z wizerunkami bog\u00f3w, \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych. Przyjmuj\u0119 bezdyskusyjnie, \u017ce przedmiotem kultu jest obraz Czarnej Madonny z Dzieci\u0105tkiem z klasztoru w Cz\u0119stochowie \u2013 dla jednych z powodu jakoby zdolno\u015bci do czynienia cud\u00f3w, dla drugich z powodu Ewy Demarczyk. Ale czy reprodukcja zdj\u0119cia obrazu te\u017c jest przedmiotem kultu i powinna podlega\u0107 tej samej ochronie? Czy taki obrazek staje si\u0119 przedmiotem kultu, dopiero gdy po\u015bwi\u0119ci go uprawniona do \u015bwi\u0119cenia osoba? Mniejsza ju\u017c o to, czy ma moc orygina\u0142u albo magi\u0119 Ewy Demarczyk.<\/p>\n\n\n\n Nie ulega te\u017c dla mnie w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce przedmiotem kultu mo\u017ce by\u0107 przechowywany w specjalnym miejscu ko\u015bcio\u0142a msza\u0142 albo te\u017c specjalne wydanie \u015bwi\u0119tej ksi\u0119gi tego czy innego wyznania. Ale czy to samo dotyczy ka\u017cdego egzemplarza tych tekst\u00f3w? Czy u\u017cycie zwyk\u0142ego wydania Biblii (innym ni\u017c zwyk\u0142e nie dysponuj\u0119, jak pewnie i wi\u0119kszo\u015b\u0107 wierz\u0105cych) do zablokowania okna w trakcie wietrzenia pokoju jest ju\u017c wype\u0142nieniem znamion czynu zabronionego? O ile oczywi\u015bcie uznamy, \u017ce samo wietrzenie pokoju nie jest w Polsce naruszeniem norm spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n Nawi\u0105zuj\u0119 teraz do sprawy Nergala, kt\u00f3ry jakoby opar\u0142 obut\u0105 stop\u0119 na \u015bwi\u0119tej ksi\u0119dze. No, ale czy na pewno na \u015bwi\u0119tej? Czy by\u0142 to po\u015bwi\u0119cony przedmiot kultu czy te\u017c nieco zakurzony egzemplarz, jeden z tych, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze znale\u017a\u0107 w niekt\u00f3rych hotelach nie tylko w USA? Czy to ma znaczenie? Powinno mie\u0107. Cho\u0107 osobi\u015bcie nie opar\u0142bym buta na ksi\u0105\u017cce, nawet gdyby by\u0142 to poradnik samodoskonalenia czy wiersze Horsta Wessela. Ale przecie\u017c nie chodzi o to, czy kto\u015b inny zrobi\u0142by podobnie czy nie, tylko o to, czy taki czyn powinien podlega\u0107 karze.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia mia\u0142 Jerzy Urban. Zosta\u0142 prawomocnie uniewinniony, cho\u0107 sprawa rysunku, na kt\u00f3rym przedstawiono trudno powiedzie\u0107 kogo, nie powinna w og\u00f3le trafi\u0107 do s\u0105du. Co prawda, s\u0105 tacy, kt\u00f3rym wszystko z jednym si\u0119 kojarzy, ale zapewne ma\u0142o kto przypuszcza\u0142, a ju\u017c na pewno nie ja, \u017ce chodzi akurat o Jezusa.<\/p>\n\n\n\n A mo\u017ce kto\u015b pami\u0119ta przyk\u0142ad renowacji \u015bwi\u0119tego obrazu w czynie spo\u0142ecznym, po kt\u00f3rej obraz przesta\u0142 by\u0107 do siebie podobny, a \u015bwi\u0119ty przypomina\u0142 bardziej pyz\u0119 (Pyz\u0119 z polnych polskich dr\u00f3\u017cek)? Czy spo\u0142eczna renowatorka pope\u0142ni\u0142a czyn karalny? Czy obraz przesta\u0142 czyni\u0107 cuda? O ile czyni\u0142 je wcze\u015bniej. Tyle pyta\u0144, a znik\u0105d pomocy. Wsp\u00f3\u0142czuj\u0119 s\u0119dziom, cho\u0107 religioznawcy mogliby pom\u00f3c. Specjali\u015bci od cud\u00f3w raczej nie.<\/p>\n\n\n\n Jestem za tym, by chroni\u0107 s\u0142abych i tych, kt\u00f3rzy sami nie potrafi\u0105 si\u0119 broni\u0107. Ale Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie jest ani s\u0142aby, ani bynajmniej bezbronny. Pa\u0144stwo nie powinno sta\u0107 na stra\u017cy Ko\u015bcio\u0142a, a na pewno nie powinno go broni\u0107 przed jego wiernymi, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwolenniczek t\u0119czowych wizerunk\u00f3w \u015bwi\u0119tych i b\u0142ogos\u0142awionych Ko\u015bcio\u0142a albo wierzy w tego samego boga, albo wierzy\u0107 by chcia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Ja osobi\u015bcie wol\u0119 \u015bwi\u0105tyni\u0119 dumania, w kt\u00f3rej gra inna muzyka, nie ma kadzide\u0142, cho\u0107 mo\u017ce by\u0107 miejsce na \u015bwiece. A na pewno na kaganek o\u015bwiaty. I te\u017c chcia\u0142bym jak Goethe zobaczy\u0107 wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a, zanim pojawi si\u0119 \u015bwiate\u0142ko w tunelu. Bo zgadzam si\u0119 z Boyem \u017bele\u0144skim, \u017ce s\u0105 bakterie (i wirusy), kt\u00f3re zabija si\u0119 \u015bwiat\u0142em.<\/p>\n\n\n\n