{"id":23228,"date":"2021-02-09T17:46:09","date_gmt":"2021-02-09T16:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=23228"},"modified":"2021-02-09T17:46:12","modified_gmt":"2021-02-09T16:46:12","slug":"dalej-jest-noc-i-reduta-felieton-fryderyka-zolla-272","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=23228","title":{"rendered":"Dalej jest noc i reduta. Felieton Fryderyka Zolla (272)"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Proces przeciwko Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu pokazuje, jak \u0142atwo jest nadu\u017cy\u0107 instytucji prawa cywilnego do st\u0142umienia wolno\u015bci nauki.<\/h4>\n\n\n\n<p>Proces przeciwko Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu wytoczony przez Redut\u0119 Dobrego Imienia godzi wprost w wolno\u015b\u0107 bada\u0144 naukowych. Pokazuje te\u017c s\u0142abo\u015b\u0107 polskiego prawa cywilnego. Prawo to chroni dobra osobiste za pomoc\u0105 tzw. klauzul generalnych, czyli poj\u0119\u0107 nieostrych. Bardzo trudno jest przewidzie\u0107, jakie zachowanie stanowi naruszenie d\u00f3br osobistych, dlatego przepis ten nale\u017cy interpretowa\u0107 bardzo rygorystycznie. Nie wolno go stosowa\u0107 jako protezy s\u0142u\u017c\u0105cej do ochrony interes\u00f3w ponadindywidualnych. Zdarza si\u0119 to jednak coraz cz\u0119\u015bciej \u2013 niekiedy w sprawie na pierwszy rzut oka dobrej, takiej jak ochrona \u015brodowiska, a niekiedy, jak tutaj, w odniesieniu do to\u017csamo\u015bci i dumy narodowej (tak samo pr\u00f3buje si\u0119 chroni\u0107 \u201edobre imi\u0119 narodu polskiego\u201d w nieuchylonych przepisach ustawy o IPN). Wida\u0107 wyra\u017anie, jakie zagro\u017cenie dla wolno\u015bci bada\u0144 naukowych, a w istocie dla wolno\u015bci w og\u00f3le, tworzy przepis guma, kt\u00f3ry nie wskazuje jasno, co jest zakazane i jaka grozi za to sankcja (jak wysokie b\u0119dzie zado\u015b\u0107uczynienie). W prawie cywilnym nie funkcjonuje odpowiednik obowi\u0105zuj\u0105cej w prawie karnym zasady <em>nullum crimen sine lege<\/em> \u2013 \u201enie ma przest\u0119pstwa bez normy prawnej zakazuj\u0105cej danego zachowania\u201d (przy czym zakaz taki musi by\u0107 precyzyjny, tak by ka\u017cdy wiedzia\u0142, jakie zachowanie zaprowadzi go na \u0142aw\u0119 oskar\u017conych). I tu rodzi si\u0119 prawdziwe niebezpiecze\u0144stwo. W\u0142adza autorytarna, kt\u00f3ra chce utrzyma\u0107 pozory, ma k\u0142opot z prawem karnym, bo standardy ochrony przed skazaniem za czyny niepope\u0142nione lub wprost niezabronione s\u0105 w nim wysokie. Prawo cywilne natomiast pozwala na bardzo wiele. A gdy w\u0142adza zacznie kontrolowa\u0107 s\u0105dy, to ju\u017c hulaj dusza! Zaroi si\u0119 wtedy od r\u00f3\u017cnych redut dobrego imienia, wygodnych dla w\u0142adzy, bo pozwalaj\u0105cych jej niszczy\u0107 ludzi w spos\u00f3b mniej widoczny dla opinii mi\u0119dzynarodowej. Uczeni niech si\u0119 zajmuj\u0105 ukazywaniem chwa\u0142y narodu. Je\u015bli za\u015b przyjdzie im do g\u0142owy szuka\u0107 niewygodnej prawdy, znajdzie si\u0119 na to reduta. Nad polskim wymiarem sprawiedliwo\u015bci zapada g\u0142\u0119boki mrok.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>PS<\/strong>. S\u0105d nakaza\u0142 pozwanym przeproszenie, nie orzek\u0142 jednak o zado\u015b\u0107uczynieniu. Pozornie kompromisowy wyrok nie zmienia problemu ogranicze\u0144 wolno\u015bci nauki przez bardzo og\u00f3lnie sformu\u0142owane przepisy o ochronie d\u00f3br osobistych.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Proces przeciwko Barbarze Engelking i Janowi Grabowskiemu pokazuje, jak \u0142atwo jest nadu\u017cy\u0107 instytucji prawa cywilnego do st\u0142umienia wolno\u015bci nauki.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":12411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-23228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23228"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23228\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}