PiS sobie nami rz\u0105dzi, jak potrafi czy raczej jak nie potrafi, a tymczasem powstaj\u0105 r\u00f3\u017cne plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. To dobrze, bo jest nadzieja, \u017ce skoro powstaj\u0105, to jaka\u015b przysz\u0142o\u015b\u0107 jednak dla nas jest.<\/p>\n\n\n\n
W relacjach mi\u0119dzy pa\u0144stwem, spo\u0142ecze\u0144stwem a Ko\u015bcio\u0142em katolickim mamy kilka zasadniczych problem\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich wynika ze sposobu, w jaki polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki po roku 1989 traktuje pa\u0144stwo i spo\u0142ecze\u0144stwo. Ko\u015bci\u00f3\u0142 uzurpuje sobie zwierzchni\u0105 rol\u0119 w pa\u0144stwie, kt\u00f3re ma realizowa\u0107 jego polityk\u0119 i dba\u0107 o religijno\u015b\u0107 obywateli. Politycy od centrum po praw\u0105 \u015bcian\u0119 zabiegaj\u0105 o przychylno\u015b\u0107 ko\u015bcielnych funkcjonariuszy, tak by poparli ich starania o zaj\u0119cie lub utrzymanie politycznych pozycji.<\/p>\n\n\n\n
Nie b\u0119d\u0119 opisywa\u0142, jak jest, bo robiono to ju\u017c wiele razy. W trosce o wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra uwa\u017ca si\u0119 za mniej lub bardziej religijn\u0105, przedstawi\u0119 kilka propozycji. Po ich ewentualnej realizacji b\u0119dzie si\u0119 tym ludziom \u017cy\u0142o lepiej, a nawet b\u0119dzie si\u0119 lepiej \u017cy\u0142o wszystkim, katolicy za\u015b stan\u0105 si\u0119 wreszcie podmiotem w grze pomi\u0119dzy hierarchami ko\u015bcielnymi a hierarchami politycznymi, zamiast by\u0107 mi\u0119sem wyborczym.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, trzeba przesta\u0107 traktowa\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 i religi\u0119 jako sprawy o specjalnym statusie spo\u0142ecznym. Podstaw\u0105 demokracji jest wypracowanie rozwi\u0105za\u0144, dzi\u0119ki kt\u00f3rym \u017cycie ludzi b\u0119dzie lepsze lub cho\u0107by zno\u015bne. John Locke, ojciec demokracji, podkre\u015bla\u0142, \u017ce celem wsp\u00f3lnoty politycznej \u2013 pa\u0144stwa \u2013 nie jest zbawienie obywateli. Chocia\u017c uwa\u017ca\u0142 religi\u0119 za podstaw\u0119 moralno\u015bci, Locke by\u0142 przekonany, \u017ce zbawienie cz\u0142owieka to co\u015b, co jednostka powinna rozstrzyga\u0107 w swoim sumieniu. W tej materii pozytywne prawo ludzkie nie powinno narzuca\u0107 \u017cadnej regulacji, bo zadaniem tego prawa nie jest czynienie ludzi dobrymi, lecz tylko zajmowanie si\u0119 tym, co wprost i bezpo\u015brednio jest konieczne do ochrony naturalnych uprawnie\u0144 cz\u0142owieka (dobra wsp\u00f3lnego). Prawo ma okre\u015bla\u0107 regu\u0142y post\u0119powania w spo\u0142ecze\u0144stwie i wcale nie musi, a nawet nie powinno, normowa\u0107 wszystkich sfer i wszystkich mo\u017cliwych zachowa\u0144. Tak czy inaczej, prawo nie jest od tego, by wymusza\u0107 na jednostkach zachowania moralne czy religijne, w ka\u017cdym razie dop\u00f3ki nie \u017cyjemy w teokracji. Pogl\u0105d Locke\u2019a nie przyj\u0105\u0142 si\u0119 w polskim Ko\u015bciele, o ile w og\u00f3le jest w nim znany. By\u0107 mo\u017ce dzieje sie tak dlatego, \u017ce religia pozbawiona specjalnego statusu w pa\u0144stwie przestaje by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em d\u00f3br doczesnych, a kto by chcia\u0142 by\u0107 (w Polsce) \u201eubogim\u201d biskupem \u2013 skromnym, ale nawet nie poz\u0142acanym?<\/p>\n\n\n\n
Funkcjonowanie Ko\u015bcio\u0142a w Polsce jest dwuznaczne. Z jednej strony prawo kanoniczne, swoisty statut Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, wyra\u017anie okre\u015bla tu struktury podleg\u0142o\u015bci. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki ma sztywn\u0105 hierarchi\u0119, pionowy system zarz\u0105dzania. Zgodnie z konkordatem natomiast nie ma w Polsce takiego podmiotu prawa jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, s\u0105 tylko ko\u015bcielne osoby prawne. Ka\u017cda parafia czy diecezja jest samorz\u0105dna i niezale\u017cna, a zatem jedna parafia czy diecezja nie odpowiada za skutki prawne dzia\u0142a\u0144 drugiej. Trudno oprze\u0107 si\u0119 podejrzeniu, \u017ce przyczyn\u0105 takich zapis\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie ch\u0119\u0107 unikni\u0119cia odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsza niezb\u0119dna zmiana to uregulowanie statusu prawnego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego tak, jak to przyj\u0119to w stosunku do innych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i wyzna\u0144, na podobie\u0144stwo zwyk\u0142ych organizacji pozarz\u0105dowych. By\u0142by wi\u0119c jeden dzia\u0142aj\u0105cy zgodnie z prawem kanonicznym Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w Polsce. Osobno za\u015b mog\u0105 funkcjonowa\u0107 zakony i stowarzyszenia katolickie takie jak Caritas, na zasadzie prawa o stowarzyszeniach.<\/p>\n\n\n\n
Druga sprawa to finansowanie Ko\u015bcio\u0142a. Jak wszystkie organizacje pozarz\u0105dowe, Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien utrzymywa\u0107 si\u0119 z darowizn i sk\u0142adek. A nawet jestem sk\u0142onny zaliczy\u0107 go do organizacji OPP. Mo\u017cna dopu\u015bci\u0107 udost\u0119pnienie Ko\u015bcio\u0142owi pomieszcze\u0144 zarz\u0105dzanych przez wsp\u00f3lnoty samorz\u0105dowe na takich samych zasadach, na jakich korzystaj\u0105 z nich inne organizacje pozarz\u0105dowe.<\/p>\n\n\n\n
Katecheci powinni posiada\u0107 uprawnienia do prowadzenia zaj\u0119\u0107 potwierdzone przez organy zarz\u0105dzaj\u0105ce edukacj\u0105 tak jak wszystkie osoby prowadz\u0105ce zaj\u0119cia z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105.
Zgodnie z zalecaniami psycholog\u00f3w uwa\u017cam za niedopuszczalne prowadzenie zaj\u0119\u0107 religijnych w przedszkolach. Przede wszystkim nale\u017cy bezwzgl\u0119dnie sko\u0144czy\u0107 z ko\u015bcieln\u0105 infiltracj\u0105 instytucji publicznych. Nie ma miejsca dla kapelan\u00f3w i im podobnych os\u00f3b nie tylko w instytucjach publicznych, szpitalach i urz\u0119dach, ale r\u00f3wnie\u017c w wojsku, policji i stra\u017cy granicznej. W \u017cadnym stopniu nie ograniczy to pe\u0142ni\u0105cym tam s\u0142u\u017cb\u0119 ludziom mo\u017cliwo\u015bci korzystania z prawa do czynnego wyznawania religii, tym bardziej \u017ce to ich prywatna sprawa, poza s\u0142u\u017cb\u0105 i prac\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Po zrealizowaniu tych wszystkich postulat\u00f3w b\u0119dzie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wszyscy w Polsce jeste\u015bmy u siebie. Wbrew pozorom najbardziej poprawi si\u0119 sytuacja zwyk\u0142ych katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy wreszcie odzyskaj\u0105 woln\u0105 wol\u0119, przestan\u0105 by\u0107 baranami prowadzonymi w nieznanym kierunku przez ko\u015bcielnych i cywilnych pasterzy, cz\u0119sto b\u0119d\u0105cych wilkami w owczych sk\u00f3rach. Wszystkie inne propozycje czy prezentowane \u201eplany\u201d stwarzaj\u0105 tylko pozory zmian w celu utrzymania status quo. Bo przecie\u017c niekt\u00f3rym jest w Polsce dobrze, czemu wi\u0119c mieliby co\u015b zmienia\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Czy relacje mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em a spo\u0142ecze\u0144stwem s\u0105 najwa\u017cniejsze, czy najpilniej wymagaj\u0105 zmian? Mo\u017ce i nie, ale te\u017c nie nale\u017cy tego odk\u0142ada\u0107 na p\u00f3\u017aniej. Im szybciej wyzwolimy si\u0119 z ko\u015bcielnych p\u0119t, tym lepiej, zw\u0142aszcza dla ludzi szczerze religijnych i dla dobra wszystkich obywateli.<\/p>\n\n\n\n
W zwi\u0105zku z tym wypowiedzenie konkordatu jest niezb\u0119dne. C.B.D.O.<\/p>\n\n\n\n