Je\u015bli chodzi o system podatkowy, oczekiwania Polak\u00f3w s\u0105 stabilne. W badaniach sonda\u017cowych powtarza si\u0119 opinia wi\u0119kszo\u015bci, \u017ce lepszy by\u0142by system progresywny. Badani uwa\u017caj\u0105, \u017ce osoby o najni\u017cszych dochodach, np. otrzymuj\u0105ce najni\u017csze wynagrodzenie, powinny p\u0142aci\u0107 ni\u017csze podatki. Wygl\u0105da na to, \u017ce w sonda\u017cu nie zapytano o zdanie polityk\u00f3w, a ju\u017c na pewno nie parlamentarzyst\u00f3w. Wed\u0142ug ankietowanych, osoby z najni\u017cszym wynagrodzeniem powinny p\u0142aci\u0107 podatki co najwy\u017cej w wysoko\u015bci 10% lub nie powinny p\u0142aci\u0107 ich wcale.<\/p>\n\n\n\n
Oczekiwania spo\u0142eczne pozwalaj\u0105 s\u0105dzi\u0107, \u017ce praktyczna wiedza ekonomiczna, jakiej \u2013 chc\u0105c nie chc\u0105c \u2013 nabywaj\u0105 obywatele, potwierdza marksistowskie maksymy. O tym, \u017ce byt kszta\u0142tuje \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Jak ustali\u0142 ju\u017c Marks, nad baz\u0105 jest nadbudowa. W Polsce nadbudowa, czyli klasa polityczna, dba raczej tylko o siebie oraz o grup\u0119, do kt\u00f3rej aspiruje, czyli o najbogatszych. W praktyce system podatkowy jest degresywny \u2013 taki, w kt\u00f3rym podatnicy o najwy\u017cszych dochodach oddaj\u0105 do wsp\u00f3lnej kasy najmniejsz\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107. Wed\u0142ug skorygowanych danych za rok 2017, obci\u0105\u017cenie daninami publicznymi os\u00f3b o przychodach poni\u017cej 30 tysi\u0119cy z\u0142otych rocznie wynosi\u0142o 24%. Dla osi\u0105gaj\u0105cych dochody pomi\u0119dzy 30 a 50 tysi\u0105cami rocznie obci\u0105\u017cenie to by\u0142o nieco mniejsze ni\u017c 30%. Najbogatsi natomiast, a przynajmniej ci spo\u015br\u00f3d nich, kt\u00f3rzy w og\u00f3le p\u0142ac\u0105 podatki, obci\u0105\u017ceni byli daninami publicznymi na poziomie niewiele ponad 20%. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na to dwie przyczyny: niemal liniowe stawki podatkowe oraz powszechnie stosowane sposoby na unikni\u0119cie opodatkowania przychod\u00f3w, zw\u0142aszcza tych ponadprzeci\u0119tnych. Najbardziej obci\u0105\u017cone daninami publicznymi s\u0105 osoby zatrudnione na umow\u0119 o prac\u0119, dla kt\u00f3rych takie zobowi\u0105zania wynosz\u0105 prawie 37%. Dla osi\u0105gaj\u0105cych dochody na podstawie um\u00f3w cywilnoprawnych i dla samodzielnie prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 obci\u0105\u017cenie wynosi nieca\u0142e 24%.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy kolejny rz\u0105d obni\u017ca podatki od maj\u0105tku (od nieruchomo\u015bci czy spadkowe), a podatki konsumpcyjne, np. VAT, trzymaj\u0105 si\u0119 mocno i wysoko. Ci wi\u0119c, kt\u00f3rzy wszystko wydaj\u0105 (bo musz\u0105, skoro ledwo wystarcza im na \u017cycie), p\u0142ac\u0105 podatki, a ci, kt\u00f3rzy ju\u017c wszystko maj\u0105, podatk\u00f3w nie p\u0142ac\u0105 lub p\u0142ac\u0105 ich niewiele. Podatek Belki, kt\u00f3ry mia\u0142 za\u0142ama\u0107 system finansowy i bankowy, jako\u015b funkcjonuje. I nawet Marek Belka jest z niego dumny. Kandydat\u00f3w na nast\u0119pnych dumnych ministr\u00f3w finans\u00f3w niestety brak. Bud\u017cet otrzymuje z tego \u017ar\u00f3d\u0142a oko\u0142o 3 miliard\u00f3w rocznie. Niby to niedu\u017co w por\u00f3wnaniu cho\u0107by z wp\u0142ywami z VAT (prawie 26 miliardy w 2019 roku), ale zawsze co\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko to przyczynia si\u0119 do utrzymania \u2013 niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce do wzrostu \u2013 nier\u00f3wno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie. Jak wspomina\u0142 niedawno w \u201eGazecie Wyborczej\u201d prof. Pawe\u0142 Szl\u0119dak, jeszcze wi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 nier\u00f3wno\u015bci relatywne, czyli te postrzegane przez jednostki i grupy spo\u0142eczne. Nier\u00f3wno\u015bci te s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne dla m\u0142odych ludzi, a to przek\u0142ada si\u0119 na wzrost spo\u0142ecznej nieufno\u015bci, w tym nieufno\u015bci do instytucji pa\u0144stwa. Prof. Szl\u0119dak podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u017cadnej z rz\u0105dz\u0105cych ekip nie zale\u017ca\u0142o specjalnie na inwestowaniu w my\u015bl\u0105cych wyborc\u00f3w. Dlatego powsta\u0142 system \u201ewyborokracji\u201d, w kt\u00f3rym przy okazji wybor\u00f3w w\u0142adza zawraca g\u0142ow\u0119 Polakom za pomoc\u0105 rozmaitych narz\u0119dzi wp\u0142ywu: manipulacji emocjonalnej, PR-owych trik\u00f3w czy polityki skandalu.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego gdyby mnie kto\u015b pyta\u0142, co powinno by\u0107 najwa\u017cniejsz\u0105 spraw\u0105 do za\u0142atwienia po ewentualnym upadku PiS\u2011u, od razu powiem: po pierwsze, podatki!<\/p>\n\n\n\n