{"id":21466,"date":"2020-12-05T11:51:42","date_gmt":"2020-12-05T10:51:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=21466"},"modified":"2020-12-05T11:51:45","modified_gmt":"2020-12-05T10:51:45","slug":"granica-felieton-marcina-nowaka-14","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=21466","title":{"rendered":"Granica. Felieton Marcina Nowaka (14)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego okre\u015bla granic\u0119 jako \u201elini\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 lub oddzielaj\u0105c\u0105 pewien okre\u015blony obszar\u201d lub te\u017c \u201elini\u0119 podzia\u0142u lub czynniki r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce co\u015b\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Granice bywaj\u0105 fascynuj\u0105ce. Na&nbsp;granicy wody i&nbsp;powietrza mo\u017cna obserwowa\u0107 napi\u0119cie powierzchniowe, kt\u00f3re bierze si\u0119 st\u0105d, \u017ce&nbsp;cz\u0105steczki wody maj\u0105 mniej s\u0105siad\u00f3w i&nbsp;dlatego na&nbsp;powierzchni wody mo\u017ce p\u0142ywa\u0107 ig\u0142a lub spinacz biurowy. T\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 wykorzystuj\u0105 niekt\u00f3re owady, kt\u00f3re wr\u0119cz biegaj\u0105 po&nbsp;wodzie. Inne potrafi\u0105 nurkowa\u0107 otoczone ba\u0144k\u0105 powietrza utrzymywan\u0105 w\u0142a\u015bnie przez napi\u0119cie powierzchniowe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Granice bywaj\u0105 te\u017c uci\u0105\u017cliwe, bo&nbsp;ograniczaj\u0105. Ograniczaj\u0105 dos\u0142ownie, fizycznie, ale mog\u0105 te\u017c ogranicza\u0107 proces my\u015blowy, mimo \u017ce&nbsp;refleksja prowadzi do&nbsp;ciekawych odkry\u0107. Mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce&nbsp;wszystkie odkrycia na&nbsp;\u015bwiecie s\u0105 histori\u0105 przekraczania granic tego, co dobrze znane lub w&nbsp;pewien spos\u00f3b rozumiane i&nbsp;opisywane. Co by by\u0142o, gdyby Kopernik nie podwa\u017cy\u0142 teorii Ziemi jako centrum wszech\u015bwiata, przekraczaj\u0105c usystematyzowan\u0105 od lat wizj\u0119? Kiedy m\u00f3wi\u0142, \u017ce&nbsp;Ziemia kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca, wi\u0119kszo\u015b\u0107 puka\u0142a si\u0119 w&nbsp;g\u0142ow\u0119, a&nbsp;sprawuj\u0105cy w\u0142adz\u0119 przez d\u0142ugi czas woleli negowa\u0107 oczywiste dowody i&nbsp;trwa\u0107 w&nbsp;ustalonym porz\u0105dku rzeczy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moja rodzinna miejscowo\u015b\u0107 znajduje si\u0119 oko\u0142o 70 kilometr\u00f3w w&nbsp;linii prostej od granicy ze S\u0142owacj\u0105. Dorasta\u0142em w&nbsp;ko\u0144c\u00f3wce komunizmu i&nbsp;pocz\u0105tkach wolnej Polski, przekonany, \u017ce&nbsp;\u201eza granic\u0105\u201d to gdzie\u015b bardzo daleko, a&nbsp;dosta\u0107 si\u0119 tam jest niezwykle trudno. Wst\u0105pienie Polski do&nbsp;Unii Europejskiej w&nbsp;2004 roku nie od razu zmieni\u0142o to dzieci\u0119ce wyobra\u017cenie: daleko, a&nbsp;poza tym m\u00f3wi\u0105 tam innym j\u0119zykiem, w&nbsp;og\u00f3le za&nbsp;granic\u0105 \u017cyj\u0105 inni ludzie, niekoniecznie dobrze nastawieni do&nbsp;nas. Coraz bardziej dost\u0119pne podr\u00f3\u017ce lotnicze sprawia\u0142y, \u017ce&nbsp;\u015bwiat si\u0119 kurczy\u0142, ale zagranica pozostawa\u0142o nadal zagranic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nieoczekiwanie z&nbsp;pomoc\u0105 przysz\u0142a moja rowerowa pasja. Na&nbsp;rowerze czu\u0142em si\u0119 coraz pewniej, dystanse robi\u0142y si\u0119 coraz d\u0142u\u017csze i&nbsp;szuka\u0142em nowych inspiracji. Zastanawia\u0142em si\u0119, gdzie by tu jeszcze pojecha\u0107. Przegl\u0105daj\u0105c map\u0119, zawadzi\u0142em wzrokiem o&nbsp;Jezioro Orawskie i&nbsp;Namest\u00f3w. Przypomnia\u0142em sobie, \u017ce&nbsp;by\u0142em tam na&nbsp;wycieczce szkolnej. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce&nbsp;jest to do&nbsp;zrobienia. Tu jednak wyp\u0142yn\u0119\u0142y obawy, \u017ce&nbsp;to przecie\u017c za&nbsp;granic\u0105, strasznie daleko, trzeba mie\u0107 w&nbsp;telefonie roaming, jeszcze si\u0119 co\u015b stanie\u2026 Za&nbsp;pierwszym razem odpu\u015bci\u0142em, ale temat szybko powr\u00f3ci\u0142. Znalaz\u0142em wygodny tani pakiet roamingowy, za\u0142atwi\u0142em Europejsk\u0105 Kart\u0119 Ubezpieczenia wydawan\u0105 przez NFZ, a&nbsp;wykupienie jednodniowej polisy rozwia\u0142o ostatnie w\u0105tpliwo\u015bci. Z&nbsp;dusz\u0105 na&nbsp;ramieniu ruszy\u0142em przed siebie, no bo&nbsp;wybiera\u0142em si\u0119 za&nbsp;granic\u0119, na&nbsp;S\u0142owacj\u0119, i&nbsp;to rowerem! Po&nbsp;tej pierwszej zagranicznej wyprawie przysz\u0142y kolejne, z&nbsp;nowymi wariantami trasy, i&nbsp;nagle za&nbsp;granic\u0105 sta\u0142o si\u0119 bardzo bliskie, tu\u017c obok. Im cz\u0119\u015bciej je\u017adzi\u0142em, tym bardziej docenia\u0142em pejza\u017ce, krajobrazy, a\u017c&nbsp;kt\u00f3rego\u015b dnia stwierdzi\u0142em: krajobraz ma swoj\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, chmury, podobnie jak ptaki, pomykaj\u0105 na&nbsp;niebie, nie wiedz\u0105c, \u017ce&nbsp;mijaj\u0105 jakie\u015b granice, dzikie zwierz\u0119ta s\u0105 raz tam, raz tutaj, deszcz r\u00f3wno pada po&nbsp;obu stronach, s\u0142o\u0144ce \u015bwieci dok\u0142adnie tak samo, trawa jest r\u00f3wnie zielona\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Granice s\u0105 w&nbsp;naszych g\u0142owach.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego okre\u015bla granic\u0119 jako \u201elini\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 lub oddzielaj\u0105c\u0105 pewien okre\u015blony obszar\u201d lub te\u017c \u201elini\u0119 podzia\u0142u lub czynniki r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":18827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-21466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}