S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego okre\u015bla granic\u0119 jako \u201elini\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 lub oddzielaj\u0105c\u0105 pewien okre\u015blony obszar\u201d lub te\u017c \u201elini\u0119 podzia\u0142u lub czynniki r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce co\u015b\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Granice bywaj\u0105 fascynuj\u0105ce. Na granicy wody i powietrza mo\u017cna obserwowa\u0107 napi\u0119cie powierzchniowe, kt\u00f3re bierze si\u0119 st\u0105d, \u017ce cz\u0105steczki wody maj\u0105 mniej s\u0105siad\u00f3w i dlatego na powierzchni wody mo\u017ce p\u0142ywa\u0107 ig\u0142a lub spinacz biurowy. T\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 wykorzystuj\u0105 niekt\u00f3re owady, kt\u00f3re wr\u0119cz biegaj\u0105 po wodzie. Inne potrafi\u0105 nurkowa\u0107 otoczone ba\u0144k\u0105 powietrza utrzymywan\u0105 w\u0142a\u015bnie przez napi\u0119cie powierzchniowe.<\/p>\n\n\n\n
Granice bywaj\u0105 te\u017c uci\u0105\u017cliwe, bo ograniczaj\u0105. Ograniczaj\u0105 dos\u0142ownie, fizycznie, ale mog\u0105 te\u017c ogranicza\u0107 proces my\u015blowy, mimo \u017ce refleksja prowadzi do ciekawych odkry\u0107. Mo\u017cna zaryzykowa\u0107 stwierdzenie, \u017ce wszystkie odkrycia na \u015bwiecie s\u0105 histori\u0105 przekraczania granic tego, co dobrze znane lub w pewien spos\u00f3b rozumiane i opisywane. Co by by\u0142o, gdyby Kopernik nie podwa\u017cy\u0142 teorii Ziemi jako centrum wszech\u015bwiata, przekraczaj\u0105c usystematyzowan\u0105 od lat wizj\u0119? Kiedy m\u00f3wi\u0142, \u017ce Ziemia kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca, wi\u0119kszo\u015b\u0107 puka\u0142a si\u0119 w g\u0142ow\u0119, a sprawuj\u0105cy w\u0142adz\u0119 przez d\u0142ugi czas woleli negowa\u0107 oczywiste dowody i trwa\u0107 w ustalonym porz\u0105dku rzeczy.<\/p>\n\n\n\n
Moja rodzinna miejscowo\u015b\u0107 znajduje si\u0119 oko\u0142o 70 kilometr\u00f3w w linii prostej od granicy ze S\u0142owacj\u0105. Dorasta\u0142em w ko\u0144c\u00f3wce komunizmu i pocz\u0105tkach wolnej Polski, przekonany, \u017ce \u201eza granic\u0105\u201d to gdzie\u015b bardzo daleko, a dosta\u0107 si\u0119 tam jest niezwykle trudno. Wst\u0105pienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku nie od razu zmieni\u0142o to dzieci\u0119ce wyobra\u017cenie: daleko, a poza tym m\u00f3wi\u0105 tam innym j\u0119zykiem, w og\u00f3le za granic\u0105 \u017cyj\u0105 inni ludzie, niekoniecznie dobrze nastawieni do nas. Coraz bardziej dost\u0119pne podr\u00f3\u017ce lotnicze sprawia\u0142y, \u017ce \u015bwiat si\u0119 kurczy\u0142, ale zagranica pozostawa\u0142o nadal zagranic\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Nieoczekiwanie z pomoc\u0105 przysz\u0142a moja rowerowa pasja. Na rowerze czu\u0142em si\u0119 coraz pewniej, dystanse robi\u0142y si\u0119 coraz d\u0142u\u017csze i szuka\u0142em nowych inspiracji. Zastanawia\u0142em si\u0119, gdzie by tu jeszcze pojecha\u0107. Przegl\u0105daj\u0105c map\u0119, zawadzi\u0142em wzrokiem o Jezioro Orawskie i Namest\u00f3w. Przypomnia\u0142em sobie, \u017ce by\u0142em tam na wycieczce szkolnej. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce jest to do zrobienia. Tu jednak wyp\u0142yn\u0119\u0142y obawy, \u017ce to przecie\u017c za granic\u0105, strasznie daleko, trzeba mie\u0107 w telefonie roaming, jeszcze si\u0119 co\u015b stanie\u2026 Za pierwszym razem odpu\u015bci\u0142em, ale temat szybko powr\u00f3ci\u0142. Znalaz\u0142em wygodny tani pakiet roamingowy, za\u0142atwi\u0142em Europejsk\u0105 Kart\u0119 Ubezpieczenia wydawan\u0105 przez NFZ, a wykupienie jednodniowej polisy rozwia\u0142o ostatnie w\u0105tpliwo\u015bci. Z dusz\u0105 na ramieniu ruszy\u0142em przed siebie, no bo wybiera\u0142em si\u0119 za granic\u0119, na S\u0142owacj\u0119, i to rowerem! Po tej pierwszej zagranicznej wyprawie przysz\u0142y kolejne, z nowymi wariantami trasy, i nagle za granic\u0105 sta\u0142o si\u0119 bardzo bliskie, tu\u017c obok. Im cz\u0119\u015bciej je\u017adzi\u0142em, tym bardziej docenia\u0142em pejza\u017ce, krajobrazy, a\u017c kt\u00f3rego\u015b dnia stwierdzi\u0142em: krajobraz ma swoj\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, chmury, podobnie jak ptaki, pomykaj\u0105 na niebie, nie wiedz\u0105c, \u017ce mijaj\u0105 jakie\u015b granice, dzikie zwierz\u0119ta s\u0105 raz tam, raz tutaj, deszcz r\u00f3wno pada po obu stronach, s\u0142o\u0144ce \u015bwieci dok\u0142adnie tak samo, trawa jest r\u00f3wnie zielona\u2026<\/p>\n\n\n\n
Granice s\u0105 w naszych g\u0142owach.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego okre\u015bla granic\u0119 jako \u201elini\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 lub oddzielaj\u0105c\u0105 pewien okre\u015blony obszar\u201d lub te\u017c \u201elini\u0119 podzia\u0142u lub czynniki r\u00f3\u017cnicuj\u0105ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":18827,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-21466","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21466"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21466\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}