Jest taki tr\u00f3jk\u0105t polityczny, w kt\u00f3rym ginie idea europejskiej wsp\u00f3\u0142pracy przy\u015bwiecaj\u0105ca inicjatorom integracji gospodarczej i politycznej na naszym kontynencie. Wierzcho\u0142kami tr\u00f3jk\u0105ta s\u0105 Bruksela (a czasem Strasburg, w zale\u017cno\u015bci od tego, gdzie aktualnie funkcjonuje europejski parlament), Warszawa i Budapeszt. Znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pola niemocy wewn\u0105trz tr\u00f3jk\u0105ta zajmuj\u0105 Niemcy \u2013 europejski motor zmian, hamulcowy i oportunista w jednym. Symbolem tych czas\u00f3w sta\u0142a si\u0119 Angela Merkel, sprawuj\u0105ca urz\u0105d kanclerza Niemiec i jednocze\u015bnie lidera UE od roku 2005, czyli niemal od czasu wielkiego rozszerzenia Unii na kraje by\u0142ego bloku wschodniego.<\/p>\n\n\n\n
Angela Merkel wytrwale budowa\u0142a swoj\u0105 i Niemiec pozycj\u0119 polityczn\u0105. Dzi\u015b jej partia nie ma z kim przegra\u0107 wybor\u00f3w w Niemczech, ale i sama Angela nie ma komu zostawi\u0107 rz\u0105d\u00f3w. Merkel jest te\u017c liderk\u0105 Europejskiej Partii Ludowej, najwi\u0119kszej grupy politycznej europarlamentu, od wielu lat decyduj\u0105cej o sk\u0142adzie Rady Europy i polityce europejskiej. Roli tej w \u017cadnym stopniu nie umniejsza fakt, \u017ce przewodnicz\u0105cym EPL, przynajmniej nominalnie, jest Donald Tusk.<\/p>\n\n\n\n
W Brukseli tocz\u0105 si\u0119 wi\u0119c gry polityczne \u2013 o ile oczywi\u015bcie nie tocz\u0105 si\u0119 w Berlinie. Pozosta\u0142e wierzcho\u0142ki tr\u00f3jk\u0105ta s\u0105 w trwa\u0142ych relacjach z Bruksel\u0105\u2026 i Berlinem.<\/p>\n\n\n\n
Ciekawa jest sytuacja w Budapeszcie. Mimo wzgl\u0119dnie m\u0142odego wieku Victor Orban to weteran walki z socjalistycznym re\u017cimem, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel FIDESZ, uczestnik w\u0119gierskiego okr\u0105g\u0142ego (tr\u00f3jk\u0105tnego) sto\u0142u. Zd\u0105\u017cy\u0142 jeszcze by\u0107 stypendyst\u0105 Fundacji Sorosa na Uniwersytecie Oksfordzkim. Zainteresowanych t\u0105 postaci\u0105 zach\u0119cam do si\u0119gni\u0119cia po wydan\u0105 przez tygodnik \u201ePrzegl\u0105d\u201d ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eCo ma Victor Orban w g\u0142owie\u201d Am\u00e9lie Poinssot, francuskiej dziennikarki specjalizuj\u0105cej si\u0119 w problematyce Europy \u015arodkowej i Wschodniej. FIDESZ, partia Orbana, sprawuje w\u0142adz\u0119 na W\u0119grzech nieprzerwanie od 2010 roku. Jest cz\u0142onkiem (o czym nie wszyscy wiedz\u0105 lub chc\u0105 pami\u0119ta\u0107) Europejskiej Partii Ludowej \u2013 tej samej, kt\u00f3rej nieformaln\u0105 liderk\u0105 jest Angela Merkel, a formalnym przewodnicz\u0105cym Donald Tusk. Taki uk\u0142ad na pewno pom\u00f3g\u0142 Orbanowi w umacnianiu w\u0142asnej pozycji w kraju oraz w przyci\u0105ganiu inwestycji zagranicznych. Pod tym wzgl\u0119dem W\u0119gry skutecznie konkurowa\u0142y z Polsk\u0105. Na ulokowanie na W\u0119grzech ca\u0142kiem nowych fabryk zdecydowa\u0142y si\u0119 Daimler (Mercedes) i Volkswagen (AUDI). Daimler otworzy\u0142 pierwsz\u0105 fabryk\u0119 u Orbana ju\u017c w 2012, a drug\u0105 w 2019 roku. Du\u017ce przedsi\u0119biorstwa maj\u0105 tam tak\u017ce Bosch i Continental, a w tym roku BMW rozpocz\u0119\u0142o budow\u0119 nowej fabryki w Debreczynie. Warto przypomnie\u0107, \u017ce drugim co do wielko\u015bci akcjonariuszem Volkswagena (20% akcji) jest niemiecki land Dolnej Saksonii. Niemcy s\u0105 najwi\u0119kszym zagranicznym inwestorem na W\u0119grzech i odbieraj\u0105 prawie 30% w\u0119gierskiego eksportu. Niemieccy inwestorzy bardzo sobie chwal\u0105 polityk\u0119 rz\u0105du Orbana oraz wsparcie dla ich inwestycji. R\u00f3\u017cnice w rozk\u0142adaniu akcent\u00f3w w wielu aspektach europejskiej polityki spo\u0142ecznej i gospodarczej w Niemczech i na W\u0119grzech nie wydaj\u0105 si\u0119 im przeszkadza\u0107, a mo\u017ce nawet ciesz\u0105 si\u0119 ich cichym poparciem.<\/p>\n\n\n\n
FIDESZ mimo zapowiedzianego weta wobec unijnego bud\u017cetu i klauzuli o przestrzeganiu zasad praworz\u0105dno\u015bci mo\u017ce w ostatniej chwili wycofa\u0107 si\u0119 z tej decyzji, udaj\u0105c, \u017ce wierzy w zapewnienia unijnych polityk\u00f3w. To akurat ciekawe, bo w por\u00f3wnaniu z Polsk\u0105, przynajmniej formalnie, W\u0119gry wygl\u0105daj\u0105 na kraj bardziej praworz\u0105dny. Zgodnie z prawem FIDESZ po uzyskaniu wymaganej wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej zmieni\u0142 w\u0119giersk\u0105 konstytucj\u0119, system wyborczy i liczb\u0119 cz\u0142onk\u00f3w parlamentu. Dzia\u0142ania rz\u0105du Orbana w sferze medi\u00f3w, nauki i edukacji budz\u0105 natomiast powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci. Dawny stypendysta Sorosa wyrzuci\u0142 z W\u0119gier uczelni\u0119 swojego dobroczy\u0144cy. Woli opiera\u0107 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142pracy z lokalnymi milionerami, tzw. oligarchami Orbana. System pa\u0144stwa prywatnego (sprywatyzowanego) nie podoba si\u0119 nawet naszemu Klubowi Jagiello\u0144skiemu.<\/p>\n\n\n\n
O ile w\u0119gierski czubek (wierzcho\u0142ek) tr\u00f3jk\u0105ta nie powsta\u0142by raczej bez wydatnej pomocy Brukseli (czy mo\u017ce Niemiec), o tyle nasz warszawski, trzeba szczerze powiedzie\u0107, wyhodowali\u015bmy sobie sami i to \u2013 musz\u0119 z b\u00f3lem przyzna\u0107 \u2013 w du\u017cej cz\u0119\u015bci w Krakowie. G\u0142\u0119boko w pami\u0119\u0107 zapad\u0142 mi niedosz\u0142y \u201epremier z Krakowa\u201d i jego has\u0142o \u201eNicea albo \u015bmier\u0107\u201d. Has\u0142o to sta\u0142o si\u0119, niestety, stanowiskiem rz\u0105du. Zapewne ma\u0142o kto dzi\u015b wie, o co wtedy chodzi\u0142o (o tryb g\u0142osowania w Radzie Unii Europejskiej i mo\u017cliwo\u015b\u0107 blokowania decyzji), ale has\u0142o si\u0119 utrwali\u0142o. Sojusznikiem Polski \u2013 tymczasowym \u2013 by\u0142a wtedy Hiszpania. Nicea nie okaza\u0142a si\u0119 szcz\u0119\u015bliwa. Premier Miller straci\u0142 w\u0142adz\u0119, traktat unijny ratyfikowano, a \u201epremier z Krakowa\u201d nie zosta\u0142 premierem i nied\u0142ugo potem znikn\u0105\u0142 z polityki.<\/p>\n\n\n\n
Karty zacz\u0105\u0142 rozdawa\u0107 Prezes Jaros\u0142aw.<\/p>\n\n\n\n
W\u015br\u00f3d obecnie rz\u0105dz\u0105cych jest jednak sporo os\u00f3b zwi\u0105zanych z Krakowem, cho\u0107by wicepremier Gowin i minister (nieomal wicepremier) Zbigniew Ziobro. To Ziobro ponownie u\u017cy\u0142 narodowo-suwerenno\u015bciowej argumentacji w debacie o unijnych zasadach. Teraz chodzi jednak nie o si\u0142\u0119 g\u0142os\u00f3w, lecz o (nie)praworz\u0105dno\u015b\u0107 \u2013 w ha\u015ble \u201eNicea albo \u015bmier\u0107\u201d Nice\u0119 zast\u0105piono (nie)praworz\u0105dno\u015bci\u0105. Argumentacja okaza\u0142a si\u0119 na tyle no\u015bna, \u017ce wykorzysta\u0142 j\u0105 premier Morawiecki w swoim sejmowym wyst\u0105pieniu. Jego europejskie weto wsparto stosown\u0105 uchwa\u0142\u0105 Sejmu, co raczej nie jest wielkim zaskoczeniem. Jak poda\u0142 portal Onet, dziennikarze austriackiego POLITICO nazwali przemow\u0119 Morawieckiego dziecinad\u0105, ale warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce podobnymi argumentami operuj\u0105 jawni przeciwnicy UE i \u017ce podobnym j\u0119zykiem pos\u0142ugiwali si\u0119 brytyjscy inicjatorzy brexitu.<\/p>\n\n\n\n
A przecie\u017c brak\u0142o g\u0142os\u00f3w zaledwie pi\u0119ciorga pos\u0142\u00f3w, by Zbigniew Ziobro trafi\u0142 w roku 2012 przed Trybuna\u0142 Stanu za ca\u0142okszta\u0142t swojej dzia\u0142alno\u015bci w pierwszym rz\u0105dzie PiS\u2011u.<\/p>\n\n\n\n
Przed nami kolejny odcinek gry o tron (europejski). Wielu spekuluje, \u017ce Victor Orban po zakulisowych negocjacjach z niemieckimi partnerami wycofa si\u0119 z weta, zapewniaj\u0105c o bezpiecze\u0144stwie niemieckich inwestycji na W\u0119grzech i uzyskuj\u0105c obietnice dalszej pob\u0142a\u017cliwo\u015bci unijnych partner\u00f3w i instytucji. Rz\u0105d Kaczy\u0144skiego\/Morawieckiego ze swoim nieistotnym ju\u017c wtedy wetem zosta\u0142by sam. Straty dla Polski i Polak\u00f3w by\u0142yby nie do odrobienia. Win\u0105 za to jednak nale\u017cy obarczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c reszt\u0119 klasy politycznej, kt\u00f3ra pozwoli\u0142a grupie aktualnie trzymaj\u0105cej w\u0142adz\u0119 przetrwa\u0107 i dorwa\u0107 si\u0119 zn\u00f3w do\u2026 krzese\u0142.<\/p>\n\n\n\n