W pi\u0105tek trzynastego w roku 2020 gruchn\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Jacek Sasin zosta\u0142 szefem komitetu przygotowuj\u0105cego Igrzyska Europejskie 2023, kt\u00f3re maj\u0105 si\u0119 odby\u0107 w Krakowie i Ma\u0142opolsce. Wiadomo\u015b\u0107 od razu wykorzystano w licznych memach i \u017cartach nawi\u0105zuj\u0105cych do \u201ezas\u0142ug\u201d Sasina w zagospodarowaniu 70 milion\u00f3w z\u0142otych na forsowane wbrew prawu i zdrowemu rozs\u0105dkowi wybory pocztowe. Mimo satyrycznych komentarzy sytuacja jest jednak powa\u017cna, a straty zapowiadaj\u0105 si\u0119 znacznie wy\u017csze \u2013 mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce p\u00f3jd\u0105 w setki milion\u00f3w, je\u017celi nie miliardy.<\/p>\n\n\n\n
Igrzyska Europejskie to impreza o specyficznym rodowodzie. Wymy\u015blono j\u0105 jako swojego rodzaju nagrod\u0119 pocieszenia dla dyktator\u00f3w, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w nie podejm\u0105 si\u0119 organizacji prawdziwych igrzysk olimpijskich, ale maj\u0105 ch\u0119\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 utopienia setek milion\u00f3w lub miliard\u00f3w dolar\u00f3w w nieco mniejszej imprezie mile \u0142echtaj\u0105cej ich pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107. Dotychczasowi organizatorzy nie wymagaj\u0105 komentarza: Azerbejd\u017can Ilhama Alijewa (wed\u0142ug oficjalnych, wyra\u017anie zani\u017conych wylicze\u0144 koszt igrzysk to 1,2 mld dolar\u00f3w) i Bia\u0142oru\u015b Aleksandra \u0141ukaszenki (w \u201eoszcz\u0119dnej\u201d, r\u00f3wnie niemo\u017cliwej do zweryfikowania wersji koszt to 280 mln euro). Teraz do tego grona ma do\u0142\u0105czy\u0107 Polska Kaczy\u0144skiego, symbolicznie przypiecz\u0119towuj\u0105c tym swoj\u0105 ustrojow\u0105 ewolucj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wielkie imprezy sportowe to ulubiona zabawka dyktator\u00f3w. Umo\u017cliwiaj\u0105 kanalizowanie sportowych emocji w stron\u0119 nacjonalizmu pokazywanego od mniej toksycznej strony. Finansuj\u0105cym je obywatelom wmawia si\u0119, \u017ce uczestnicz\u0105 w czym\u015b \u201epresti\u017cowym\u201d, buduj\u0105cym pozycj\u0119 ich kraju w \u015bwiecie, na co warto przeznaczy\u0107 du\u017ce pieni\u0105dze. Jednocze\u015bnie wydawanie pot\u0119\u017cnych kwot pod presj\u0105 czasu w pa\u0144stwach, w kt\u00f3rych prokuratura i aparat \u015bcigania znajduj\u0105 si\u0119 pod polityczn\u0105 kontrol\u0105, stwarza znakomit\u0105 okazj\u0119 do defraudacji i korupcji. Mechanizm jest prosty: intratne kontrakty w\u0119druj\u0105 do \u201ezaprzyja\u017anionych\u201d przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy potem dziel\u0105 zyski z rz\u0105dz\u0105c\u0105 parti\u0105 \u2013 albo bezpo\u015brednio z jej politykami, albo przez zasilanie okr\u0119\u017cn\u0105 drog\u0105 partyjnych funduszy (w tym kontek\u015bcie warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce igrzyska maj\u0105 si\u0119 odby\u0107 kilka miesi\u0119cy przed kampani\u0105 wyborcz\u0105 do parlamentu). Kontrolowana przez polityk\u00f3w rz\u0105dz\u0105cej partii prokuratura nie dostrzega \u017cadnych nieprawid\u0142owo\u015bci. Nawet wtedy, gdy nie dochodzi do oczywistych defraudacji, takie imprezy sportowe opieraj\u0105 si\u0119 na mechanizmie uspo\u0142ecznienia koszt\u00f3w ponoszonych przez podatnik\u00f3w oraz prywatyzacji zysk\u00f3w trafiaj\u0105cych do organizacji sportowych, stacji telewizyjnych i zaanga\u017cowanych korporacji. Mi\u0119dzynarodowe organizacje sportowe nale\u017c\u0105 do oczywistych ekonomicznych beneficjent\u00f3w tego uk\u0142adu, tym ch\u0119tniej wi\u0119c w nim uczestnicz\u0105 bez zadawania niewygodnych pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Z powy\u017cszych powod\u00f3w pa\u0144stwa demokratyczne s\u0105 coraz mniej sk\u0142onne do organizowania igrzysk. Obywatele zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad sensem wydawania na ten cel pieni\u0119dzy, kt\u00f3re mo\u017cna by ze znacznie wi\u0119kszym po\u017cytkiem dla og\u00f3\u0142u wykorzysta\u0107 chocia\u017cby na popraw\u0119 jako\u015bci us\u0142ug publicznych. Kwestia ta staje si\u0119 dramatycznie donios\u0142a zw\u0142aszcza teraz, gdy zaniedbywane przez kolejne rz\u0105dy, a przez ostatnie pi\u0119\u0107 lat wr\u0119cz pustoszone przez PiS, us\u0142ugi publiczne za\u0142amuj\u0105 si\u0119 spektakularnie pod uderzeniem pandemii w tak podstawowym zakresie jak ochrona zdrowia i edukacja.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie zdziwienie budzi postawa prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego. Powiewem normalno\u015bci w 2014 roku, na kr\u00f3tko przed PiS\u2011owsk\u0105 smut\u0105, by\u0142o w Krakowie referendum, w kt\u00f3rym mieszka\u0144cy wypowiedzieli si\u0119 znaczn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 przeciwko organizowaniu na ich koszt Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2022. Krak\u00f3w do\u0142\u0105czy\u0142 tym samym do takich miast jak Oslo, Sztokholm i Monachium, kt\u00f3re zrezygnowa\u0142y z organizacji ZIO 2022, uznaj\u0105c, \u017ce s\u0105 bardziej sensowne sposoby spo\u017cytkowania publicznych pieni\u0119dzy. Na placu boju pozosta\u0142y w\u00f3wczas A\u0142maty i Pekin. Igrzyska ostatecznie odb\u0119d\u0105 si\u0119 w Pekinie. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce olimpijskie referendum powinno by\u0107 dla prezydenta Majchrowskiego wyra\u017an\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 co do tego, jak mieszka\u0144cy Krakowa widz\u0105 finansowe priorytety swojego miasta. Namys\u0142u mo\u017cna by oczekiwa\u0107 zw\u0142aszcza wobec pot\u0119\u017cnych strat poniesionych przez krakowski bud\u017cet w rezultacie pandemii, kt\u00f3re w pewnym momencie pr\u00f3bowano ogranicza\u0107 wy\u0142\u0105czaniem miejskich latarni na noc, a obecnie uzasadnia si\u0119 nimi planowane drastyczne podwy\u017cki cen bilet\u00f3w komunikacji miejskiej. Tymczasem Jacek Majchrowski ochoczo anga\u017cuje si\u0119 w organizacj\u0119 Sasinowych igrzysk dyktator\u00f3w. Krakowianom rzuca si\u0119 m\u0119tne t\u0142umaczenia, jakoby rz\u0105d zadeklarowa\u0142 pokrycie ca\u0142o\u015bci koszt\u00f3w z bud\u017cetu centralnego, w wyniku czego Krak\u00f3w mia\u0142by na tej imprezie skorzysta\u0107. Pomija si\u0119 przy tym zar\u00f3wno nisk\u0105 (a raczej ujemn\u0105) wiarygodno\u015b\u0107 zapewnie\u0144 PiS\u2011owskiego rz\u0105du, \u017ce \u201eda na co\u015b pieni\u0105dze\u201d, jak i fakt, \u017ce \u015brodki z bud\u017cetu te\u017c pochodz\u0105 z naszych podatk\u00f3w. Zdj\u0119cie Jacka Majchrowskiego siedz\u0105cego rami\u0119 w rami\u0119 z Sasinem na konferencji prasowej dotycz\u0105cej igrzysk oburza tym bardziej \u017ce Majchrowski wygra\u0142 ostatnie wybory samorz\u0105dowe w drugiej turze g\u0142osami wyborc\u00f3w popieraj\u0105cych go tylko dlatego, \u017ceby nie odda\u0107 Krakowa w r\u0119ce PiS\u2011u. Ju\u017c od dawna mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 wyra\u017an\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy konsekwentn\u0105 postaw\u0105 prezydent\u00f3w innych polskich metropolii \u2013 Warszawy, Poznania, Wroc\u0142awia, Gda\u0144ska, \u0141odzi \u2013 w obronie demokracji w Polsce a znacznie bardziej zachowawczym podej\u015bciem prezydenta Krakowa. Akces prezydenta Majchrowskiego do Sasinowego mechanizmu konsumowania publicznych pieni\u0119dzy na igrzyska sugeruje, \u017ce chocia\u017c kandydatka PiS\u2011u w wyborach samorz\u0105dowych przegra\u0142a, Krakowa przed PiS\u2011em obroni\u0107 si\u0119 jednak nie uda\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W pi\u0105tek trzynastego w roku 2020 gruchn\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107, \u017ce Jacek Sasin zosta\u0142 szefem komitetu przygotowuj\u0105cego Igrzyska Europejskie 2023, kt\u00f3re maj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":19645,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-20863","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20863"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20863\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}