{"id":20853,"date":"2020-11-15T16:00:21","date_gmt":"2020-11-15T15:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=20853"},"modified":"2020-11-15T16:00:24","modified_gmt":"2020-11-15T15:00:24","slug":"woda-w-kranie-felieton-fryderyka-zolla-241","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?p=20853","title":{"rendered":"Woda w kranie. Felieton Fryderyka Zolla (241)"},"content":{"rendered":"\n<p>Rz\u0105dom Tuska zarzucano ideologiczn\u0105 ja\u0142owo\u015b\u0107. Jego postulat \u201eciep\u0142ej wody w kranie\u201d sta\u0142 si\u0119 symbolem braku ambicji pa\u0144stwa jako organizacji. \u201eDobra zmiana\u201d mia\u0142a zape\u0142ni\u0107 t\u0119 pustk\u0119. Po pi\u0119ciu latach widzimy wyra\u017anie, co si\u0119 sta\u0142o z naszym krajem. Pa\u0144stwo pogr\u0105\u017cy\u0142o si\u0119 w niezwykle g\u0142\u0119bokim kryzysie moralnym. \u201eCiep\u0142a woda w kranie\u201d by\u0142a w rzeczywisto\u015bci projektem pa\u0144stwa niezwykle ambitnego, kt\u00f3re mia\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 w nowoczesnego \u015bwiadczeniodawc\u0119 us\u0142ug publicznych przy jednoczesnym powstrzymaniu si\u0119 od pr\u00f3b umoralniania obywateli. Pa\u0144stwo Tuska proponowa\u0142o te\u017c Ko\u015bcio\u0142owi takie ukszta\u0142towanie finansowania ko\u015bcielnego, kt\u00f3re pozwoli\u0142oby realizowa\u0107 zasad\u0119 odpowiedzialno\u015bci wiernych za w\u0142asn\u0105 instytucj\u0119, a zarazem zachowa\u0107 transparentno\u015b\u0107 procedur. Propozycja ta dawa\u0142a szans\u0119 na zdrowe relacje pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a i by\u0107 mo\u017ce na unikni\u0119cie wielu p\u00f3\u017aniejszych problem\u00f3w. Pa\u0144stwo Tuska by\u0142o tak\u017ce bardzo bliskie obj\u0119cia realnego przyw\u00f3dztwa w Europie wsp\u00f3lnie z Francj\u0105 i Niemcami. Niestety, ugi\u0119\u0142o si\u0119 pod w\u0142asn\u0105 teoretyczno\u015bci\u0105. Ze wzgl\u0119du na jego nadmiern\u0105 centralizacj\u0119 ka\u017cdy kryzys w\u0142adzy zara\u017ca\u0142 ca\u0142\u0105 struktur\u0119. By\u0142 to jednak zapewne najbardziej ambitny projekt polskiej modernizacji. Nigdy nie byli\u015bmy tak blisko odgrywania w Europie i \u015bwiecie roli odpowiadaj\u0105cej naszemu potencja\u0142owi. Z tego punktu widzenia \u201edobra zmiana\u201d nie mog\u0142a przyj\u015b\u0107 w gorszym momencie. Owszem, tkwi\u0142 w niej element emancypacyjny, bo by\u0142a typow\u0105 \u201ewojn\u0105 ch\u0142opsk\u0105\u201d, a wybuch\u0142a, gdy wszystkim zacz\u0119\u0142o si\u0119 realnie poprawia\u0107, ale te\u017c ros\u0142y powszechne aspiracje. Do\u015b\u0107 typowo ta \u201ewojna ch\u0142opska\u201d wynios\u0142a do w\u0142adzy ludzi, kt\u00f3rzy \u017cadn\u0105 emancypacj\u0105 kogokolwiek nie byli zainteresowani. Wsp\u00f3\u0142gra\u0142o to z interesami hierarch\u00f3w polskiego Ko\u015bcio\u0142a, szcz\u0119\u015bliwych, \u017ce uda\u0142o im si\u0119 przetrwa\u0107 plan Tuska, oparty na niemi\u0142ych im zasadach odpowiedzialno\u015bci i transparencji. Dosz\u0142o wi\u0119c do zgni\u0142ego zespolenia dw\u00f3ch nihilizm\u00f3w w\u0142adzy. Melan\u017c religijno-nacjonalistyczny mia\u0142 os\u0142ania\u0107 proces, w wyniku kt\u00f3rego pa\u0144stwo rozumiane jako wsp\u00f3lnota prawa zmienia\u0142o si\u0119 w patrymonium: w\u0142asno\u015b\u0107 nowej elity. Obok ideologiczno-religijnego sosu nowa struktura patrymonialna uzna\u0142a, \u017ce w\u0142adz\u0119 zapewni jej permanentne szczucie przeciwko mniejszo\u015bciom i rzucanie gawiedzi och\u0142ap\u00f3w ze sto\u0142u. Jednocze\u015bnie zrezygnowano z koncepcji pa\u0144stwa \u015bwiadcz\u0105cego us\u0142ugi publiczne. Po pi\u0119ciu latach obserwujemy katastrof\u0119 tego modelu, przy czym dwa bankructwa moralne: hierarchii polskiego Ko\u015bcio\u0142a i kierownictwa pa\u0144stwa, nap\u0119dzaj\u0105 si\u0119 wzajemnie. Reagowa\u0107 trzeba natychmiast, bo nied\u0142ugo nie b\u0119dzie ju\u017c czego zbiera\u0107. Polsk\u0119 wyniszcza zaraza wywo\u0142ana przez COVID-19 i r\u00f3wnie destrukcyjna zaraza moralna. Jedynym ratunkiem jest rz\u0105d techniczny, kt\u00f3ry wspierany przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 parlamentarn\u0105 bez PiS\u2011u i Ziobry przeprowadzi Polsk\u0119 przez czas zarazy, a nast\u0119pnie zorganizuje wybory. Po wyborach trzeba b\u0119dzie ca\u0142kowicie przebudowa\u0107 pa\u0144stwo, kt\u00f3re musi ulec gruntownej decentralizacji. Mo\u017ce w ko\u0144cu pop\u0142ynie wtedy ciep\u0142a woda w kranie. A katolicy musz\u0105 si\u0119 wzi\u0105\u0107 do gruntownej naprawy swojego Ko\u015bcio\u0142a. Je\u017celi te dwie sprawy si\u0119 powiod\u0105, Polska ma jeszcze szans\u0119. Niewielk\u0105, ale ma.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><em>Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rz\u0105dom Tuska zarzucano ideologiczn\u0105 ja\u0142owo\u015b\u0107. Jego postulat \u201eciep\u0142ej wody w kranie\u201d sta\u0142 si\u0119 symbolem braku ambicji pa\u0144stwa jako organizacji. \u201eDobra [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":18337,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-20853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20853"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20853\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}