\u015aw. Tomasz z Akwinu w XIII wieku pisa\u0142 o prawie stanowionym przez cz\u0142owieka, \u017ce ma by\u0107 zgodne z mierzon\u0105 rzecz\u0105. Mierzon\u0105 rzecz\u0105 jest ludzkie zachowanie. Prawo, by mia\u0142o g\u0142\u0119boki sens, musi by\u0107 przestrzegane, o czym wielki doktor Ko\u015bcio\u0142a katolickiego doskonale wiedzia\u0142. Akwinata m\u00f3wi\u0142 o prawie boskim, naturalnym i ludzkim. Nie by\u0142 w tym specjalnie odkrywczy, bo taki podzia\u0142 znano ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci. Nie samo rozr\u00f3\u017cnienie jednak jest tu istotne, ale uj\u0119cie roli prawa stanowionego \u2013 prawa ludzkiego. Prawo to ma obowi\u0105zywa\u0107 wszystkich i by\u0107 tak sformu\u0142owane, by ka\u017cdy przeci\u0119tny cz\u0142owiek by\u0142 w stanie go przestrzega\u0107. Podkre\u015blmy: m\u00f3wi\u0142 to doktor Ko\u015bcio\u0142a, wielki teolog, dla kt\u00f3rego zasadniczym celem istnienia i pa\u0144stwa, i prawa by\u0142o prowadzenie cz\u0142owieka ku zbawieniu. Co zatem oznacza w kontek\u015bcie prawa ludzkiego sformu\u0142owanie, \u017ce miara ma by\u0107 zgodna z mierzon\u0105 rzecz\u0105? To cz\u0142owiek i jego aktualna kondycja s\u0105 tu punktem odniesienia. Prawo ma pomaga\u0107 ludziom w dobrym \u017cyciu, ale rygorystyczne zakazy nie pomog\u0105 w drodze do \u015bwi\u0119to\u015bci. Cz\u0142owiek ma woln\u0105 wol\u0119, a prawo stanowione, ludzkie, jest dla wszystkich.
Co si\u0119 stanie, je\u015bli prawo ludzkie, czasowe \u2013 jak doprecyzowywa\u0142 \u015bw. Tomasz \u2013 zacznie by\u0107 uto\u017csamiane z prawem boskim? Porz\u0105dki ulegn\u0105 wtedy pomieszaniu, a wolna wola cz\u0142owieka po prostu zniknie. Znikn\u0105 te\u017c \u015bwi\u0119ci, bo gdy wszystko jest uregulowane przez prawo i istnieje jeden wszechogarniaj\u0105cy porz\u0105dek wspierany przez sankcje, nie ma kryteri\u00f3w, by wskaza\u0107 czyn heroiczny \u2013 czyn, kt\u00f3ry przekracza zar\u00f3wno prawo stanowione, jak i wymagania etyki (moralno\u015bci). Co wi\u0119cej, oczekiwanie czyn\u00f3w heroicznych, uznawanych przez etyk\u0119 za nadobowi\u0105zkowe, a teraz wymagane przez prawo stanowione i opatrzone sankcj\u0105 za ich niedope\u0142nienie, natychmiast wywo\u0142a u zwyk\u0142ego cz\u0142owieka poczucie, \u017ce na\u0142o\u017cono mu na barki nadmierne brzemi\u0119. Wszak nie jest \u015bwi\u0119ty, ale dopiero do zbawienia d\u0105\u017cy, a przed nim d\u0142uga droga. Oczywist\u0105 reakcj\u0105 \u2013 reakcj\u0105 ka\u017cdego przeci\u0105\u017conego, przera\u017conego stworzenia \u2013 b\u0119dzie ucieczka. Ucieczka ma uchroni\u0107. Uciekaj\u0105c, cz\u0142owiek b\u0119dzie si\u0119 maskowa\u0107, popadnie w hipokryzj\u0119, k\u0142amstwo, straci do wszystkich zaufanie, stanie si\u0119 podejrzliwy. Zamiast stara\u0107 si\u0119 poprawi\u0107 i by\u0107 lepszym cz\u0142owiekiem, b\u0119dzie si\u0119 ba\u0107, poniewa\u017c przyt\u0142acza go wym\u00f3g doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3rej ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 marn\u0105 kondycj\u0119 nie osi\u0105ga. I tak zrobi to, co wydaje mu si\u0119, \u017ce musi, w najg\u0142\u0119bszej tajemnicy, l\u0119kaj\u0105c si\u0119 zdemaskowania i kary. Dla cz\u0142owieka zdeterminowanego jednak kara nie jest czym\u015b, co mog\u0142oby skutecznie go zatrzyma\u0107<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autorki. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015aw. Tomasz z Akwinu w XIII wieku pisa\u0142 o prawie stanowionym przez cz\u0142owieka, \u017ce ma by\u0107 zgodne z mierzon\u0105 rzecz\u0105. Mierzon\u0105 rzecz\u0105 jest ludzkie zachowanie. […]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":17978,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-20386","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20386","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/34"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20386"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20386\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}