Fala spo\u0142ecznych protest\u00f3w, jaka przetacza si\u0119 przez Polsk\u0119 po skandalicznym zaostrzeniu przez PiS i tak ju\u017c drako\u0144skiego prawa aborcyjnego w \u015brodku pustosz\u0105cej Polsk\u0119 pandemii, wyra\u017anie pokaza\u0142a jedno. Prawie nikt nie protestuje przeciwko \u201ewyrokowi Trybuna\u0142u Konstytucyjnego\u201d. Dla wszystkich demonstrantek i demonstrant\u00f3w jest oczywiste, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za ten skandal ponosi tylko i wy\u0142\u0105cznie PiS. Je\u017celi kiedykolwiek istnia\u0142a tu jakakolwiek zas\u0142ona, to w\u0142a\u015bnie spad\u0142a. Pseudotrybuna\u0142 nie podj\u0105\u0142 \u017cadnej decyzji, tylko pos\u0142usznie wykona\u0142 wol\u0119 partyjnego kierownictwa zgodnie ze swoj\u0105 rol\u0105 w obecnym ustroju Polski.
Jest to oczywiste dla wszystkich demonstruj\u0105cych, ale niestety nie dla wielu moich kole\u017canek i koleg\u00f3w prawnik\u00f3w, w tym ludzi wybitnych, zacnych i zaanga\u017cowanych w obron\u0119 resztek pa\u0144stwa prawa. Jeste\u015bmy do tego stopnia ukszta\u0142towani przez dominuj\u0105ce w Polsce formalne postrzeganie zasad prawa, \u017ce dali\u015bmy si\u0119 z\u0142apa\u0107 w pu\u0142apk\u0119. Pseudowyrok wydany przez atrap\u0119 TK uznajemy za niewa\u017cny, uzasadniaj\u0105c to w spos\u00f3b czysto formalny udzia\u0142em w \u201eorzekaniu\u201d trzech dubler\u00f3w, pseudos\u0119dzi\u00f3w wybranych na miejsca obsadzone ju\u017c przez Sejm poprzedniej kadencji. Umyka nam przez to bezprawie znacznie wi\u0119ksze: fakt, \u017ce pseudotrybuna\u0142 pos\u0142uguje si\u0119 nazw\u0105 \u201eTrybuna\u0142 Konstytucyjny\u201d, ale od lat nie pe\u0142ni ju\u017c swojej konstytucyjnej funkcji. Nie ma tu r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy dublerami a osobami powo\u0142anymi przez PiS w formalnie prawid\u0142owej procedurze, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi znajduj\u0105 si\u0119 najbardziej nies\u0142awne postaci d\u0142ugiego procesu niszczenia polskiego pa\u0144stwa prawa. Zamiast ocenia\u0107 zgodno\u015b\u0107 prawa z Konstytucj\u0105, ten pozorny organ pos\u0142usznie przyklepuje wol\u0119 swoich zwierzchnik\u00f3w z Nowogrodzkiej tam, gdzie z jakich\u015b powod\u00f3w jest to zwierzchnikom potrzebne. Bezprawie pseudowyroku w sprawie aborcji jest wi\u0119c znacznie wi\u0119ksze ni\u017c to, \u017ce wydano go w sk\u0142adzie, w kt\u00f3rym znalaz\u0142o si\u0119 trzech dubler\u00f3w. Kryterium formalne jest istotne, ale znacznie wa\u017cniejsze jest kryterium materialne. A to prowadzi do wniosku, \u017ce atrapa istniej\u0105ca od grudnia 2016 roku, kiedy kontrol\u0119 nad budynkiem TK przej\u0119\u0142a powo\u0142ana sprzecznie z prawem na \u201eprezesa\u201d Julia Przy\u0142\u0119bska, nie mo\u017ce by\u0107 uznana za Trybuna\u0142 Konstytucyjny w rozumieniu Konstytucji RP. Z okre\u015blonymi w art. 188 Konstytucji zadaniami Trybuna\u0142u Konstytucyjnego jej praktyka \u201eorzecznicza\u201d nie ma nic wsp\u00f3lnego. A rzesze protestuj\u0105cych w wieku \u015brednio dwudziestu kilku lat rozumiej\u0105 to mo\u017ce instynktownie, ale trafniej ni\u017c utytu\u0142owani prawnicy.
Co z tego wynika? Procedury s\u0105 wa\u017cne. Szanuj\u0119 perspektyw\u0119 prawnik\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieliby przywr\u00f3ci\u0107 praworz\u0105dno\u015b\u0107 w Polsce z zachowaniem co do joty litery procedur przewidzianych przez Konstytucj\u0119 z 1997 roku. W tym przypadku jednak procedury ju\u017c nie istniej\u0105, bo zosta\u0142y przez PiS bezpowrotnie zniszczone wraz z instytucj\u0105, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142y chroni\u0107. Kryteria formalne nie mog\u0105 przes\u0142oni\u0107 nam celu i funkcji przepis\u00f3w Konstytucji dotycz\u0105cych Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Nie mo\u017cna teraz powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na nie dla op\u00f3\u017anienia usuni\u0119cia PiS\u2011owskiej atrapy bezprawnie udaj\u0105cej TK. Powinno to nast\u0105pi\u0107 niezw\u0142ocznie po utracie przez PiS w\u0142adzy. Pseudotrybuna\u0142 nale\u017cy uzna\u0107 za nieistniej\u0105cy, a jego pseudowyroki za nieby\u0142e pierwsz\u0105 uchwa\u0142\u0105 Sejmu z demokratyczn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105. To stworzy tzw. moment konstytucyjny, otwieraj\u0105c drog\u0119 do powo\u0142ania nowego Trybuna\u0142u albo S\u0105du Konstytucyjnego z mocniejszym mechanizmem zabezpieczaj\u0105cym jego niezale\u017cno\u015b\u0107, pluralizm i odpowiednie etyczne oraz profesjonalne standardy zasiadaj\u0105cych w nim s\u0119dzi\u00f3w. Trzeba to b\u0119dzie zrobi\u0107 w drodze spokojnej dyskusji z udzia\u0142em wszystkich reprezentatywnych si\u0142 politycznych. Usuni\u0119cie atrapy jest tego koniecznym warunkiem.<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Fala spo\u0142ecznych protest\u00f3w, jaka przetacza si\u0119 przez Polsk\u0119 po skandalicznym zaostrzeniu przez PiS i tak ju\u017c drako\u0144skiego prawa aborcyjnego w […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":19645,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-19644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}