30.06.2020<\/p>\n\n\n\n
W \u017cyciu nie pisa\u0142em felietonu. Owszem, czytam ich troch\u0119, w przewa\u017caj\u0105cej liczbie w wykonaniu prof. Fryderyka Zolla. Nie spodziewa\u0142em si\u0119 jednak, \u017ce zachodzi tu zjawisko osmozy. Mia\u0142em z tymi tekstami styczno\u015b\u0107 najwyra\u017aniej na tyle d\u0142ugo, \u017ce \u00f3w Fryderyk Zoll wyci\u0105gn\u0105\u0142 do mnie z ekranu r\u0119k\u0119 i wci\u0105gn\u0105\u0142 mnie na stron\u0119 KOD\u2011u Ma\u0142opolskie (niczym w kultowym teledysku Take On Me), prosto do dzia\u0142u \u201eFelietony\u201d. Tak wi\u0119c jestem, zastanawiaj\u0105c si\u0119, co tu robi\u0119, bo anim ja z Ma\u0142opolski, ani nie mog\u0119 si\u0119 r\u00f3wna\u0107 kunsztem z tutejszym felietonistycznym towarzystwem.
Na co dzie\u0144 pisz\u0119 t\u0142ity \u2013 i chyba tak to potraktuj\u0119: jako w\u0105tek na Twitterze, tylko w zupe\u0142nie nienaturalnej formie ci\u0105g\u0142ego tekstu podzielonego na zdania czy te\u017c (nie daj Bo\u017ce!) na akapity. T\u0142ituj\u0119 w dwie strony: o wydarzeniach w Polsce dla publiki europejskiej, a dla publiki polskiej o potencjalnie ciekawych dla Kowalskiego wydarzeniach w brukselskiej ba\u0144ce, poniek\u0105d kontynuuj\u0105c swoj\u0105 dawn\u0105 misj\u0119 korespondenta \u201eGazety Wyborczej\u201d z Brukseli. Ale je\u015bli spyta\u0107 dowolnego trolla po prawej stronie, z czym kojarzy mu si\u0119 nazwisko \u201eMycielski\u201d, odpowied\u017a b\u0119dzie ta sama: z Sokiem z Buraka. Skojarzenie takie (a po tamtej stronie straszna obelga) to w du\u017cej mierze kaczka dziennikarska z bujnej wyobra\u017ani Samuela Pereiry. Robi\u0105c ze mnie \u201etw\u00f3rc\u0119 hejterskiego Soku z Buraka\u201d, Pereira chcia\u0142 uderzy\u0107 w Donalda Tuska (kt\u00f3rego rzekomo jestem \u201ecz\u0142owiekiem\u201d) i kandyduj\u0105c\u0105 w\u00f3wczas Ma\u0142gorzat\u0119 Kidaw\u0119-B\u0142o\u0144sk\u0105 (w kt\u00f3rej sztabie faktycznie dzia\u0142a\u0142em).<\/p>\n\n\n\n
Prawda jest do\u015b\u0107 banalna: Sok z Buraka to jedna z wielu stron satyrycznych, a ja jestem jednym z kilkudziesi\u0119ciu jej edytor\u00f3w, przy czym \u017cadnej tre\u015bci dla niej nie tworz\u0119, wykorzystuj\u0119 j\u0105 tylko do promowania pracy r\u00f3\u017cnych organizacji i os\u00f3b, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 (Spontaniczny Sztab Obywatelski, Fundacja Otwarty Dialog, Niskie Sk\u0142adki, Politykotki i kilka innych \u2013 wszystkiego tak od razu nie zdradz\u0119 po naszym pierwszym drinku). Dodatkowo usuwam fejki i obra\u017aliwe komentarze, czyli og\u00f3lnie pilnuj\u0119 porz\u0105dku. <\/p>\n\n\n\n
Skoro jednak \u0142atka przylgn\u0119\u0142a na dobre, trzeba j\u0105 obr\u00f3ci\u0107 w co\u015b po\u017cytecznego. St\u0105d \u201eSok z Brukselki\u201d \u2013 czyli, za namow\u0105 wspomnianego wybitnego felietonisty (pisz\u0119 tak tylko po to, \u017ceby go zdenerwowa\u0107 \u2013 jak podkre\u015bla, komplementy na niego nie dzia\u0142aj\u0105) moich s\u0142\u00f3w kilka o ciekawych dla rodak\u00f3w wydarzeniach z tzw. \u201eEU bubble\u201d, europejskiej ba\u0144ki, by przybli\u017cy\u0107 Wam t\u0119 straszliw\u0105 biurokratyczn\u0105 machin\u0119, o kt\u00f3rej opowiadaj\u0105 \u201eWiadomo\u015bci\u201d. Na wst\u0119pie zaznacz\u0119, \u017ce eurokrat\u0105 nie jestem, wi\u0119c spojrzenie mam raczej przez okno ni\u017c ze \u015brodka. Zainteresowanych widokiem ze \u015brodka kieruj\u0119 do naszych europos\u0142\u00f3w, dyplomat\u00f3w i funkcjonariuszy w instytucjach.<\/p>\n\n\n\n
Po tym przyd\u0142ugim wst\u0119pie w moim pierwszym, dziewiczym felietonie opowiem Wam \u2013 mo\u017cliwie prosto \u2013 czym zajmowa\u0142 si\u0119 wczoraj Parlament Europejski wsp\u00f3lnie z Komisj\u0105 i Rad\u0105 Europy (nie myli\u0107 z Rad\u0105 Europejsk\u0105, czyli t\u0105 do niedawna od Tuska). Omawia\u0142 ot\u00f3\u017c zaproponowany przez komisj\u0119 LIBE (Wolno\u015bci Obywatelskich, Sprawiedliwo\u015bci i Spraw Wewn\u0119trznych) mechanizm ochrony demokracji, praworz\u0105dno\u015bci i praw podstawowych. Mo\u017cna o tym poczyta\u0107 w komunikacie prasowym [LINK<\/a>] po sesji plenarnej, na kt\u00f3rej mechanizm by\u0142 wyj\u015bciowo tworzony. W skr\u00f3cie: chodzi o ci\u0105g\u0142e monitorowanie przestrzegania warto\u015bci unijnych przez wszystkie kraje cz\u0142onkowskie, wed\u0142ug wsp\u00f3lnych kryteri\u00f3w, z corocznym raportem na ten temat.<\/p>\n\n\n\n Projekt nie budzi wi\u0119kszych kontrowersji nawet w grupie Europejskich Konserwatyst\u00f3w i Reformator\u00f3w, do kt\u00f3rej nale\u017cy PiS. Do wczorajszej debaty w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 wprawdzie pose\u0142 Jaki (z samochodu, po trzech nieudanych pr\u00f3bach, ku frustracji prowadz\u0105cej wiceszefowej komisji; pos\u0142ance Kempie nie uda\u0142o si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 wcale), ale zg\u0142osi\u0142 zarzuty nie tyle do samego mechanizmu, co do \u2013 w jego mniemaniu \u2013 nies\u0142usznego skupiania si\u0119 na Polsce jako przyk\u0142adzie kraju, wobec kt\u00f3rego ten mechanizm nale\u017cy wykorzysta\u0107. Pose\u0142 raz setny powtarza\u0142 dawno obalon\u0105 (przez chyba ju\u017c ka\u017cd\u0105 zainteresowan\u0105 instytucj\u0119 na \u015bwiecie) tez\u0119, \u017ce w Polsce praworz\u0105dno\u015b\u0107 ma si\u0119 \u015bwietnie, bo reforma s\u0105downictwa wprowadza rozwi\u0105zania znane chocia\u017cby z Niemiec [LINK<\/a>].<\/p>\n\n\n\n Jest natomiast w unijnej propozycji pewien aspekt, kt\u00f3ry wywo\u0142uje strach w\u015br\u00f3d PiS\u2011owskich polityk\u00f3w, a mianowicie mechanizm zale\u017cno\u015bciowy. W skr\u00f3cie: wyp\u0142ata dotacji unijnych b\u0119dzie zale\u017cna od przestrzegania zasad praworz\u0105dno\u015bci przez pa\u0144stwo, co w praktyce oznacza mniej pieni\u0119dzy z Unii dla Polski w wyniku dzia\u0142a\u0144 PiS\u2011u. Nasza strona rz\u0105dowa przedstawia ten pomys\u0142 jako karanie przez Bruksel\u0119 obywateli za uprawnione i s\u0142uszne reformy wymiaru sprawiedliwo\u015bci, co wykracza poza kompetencje Unii (nie, nie wykracza \u2013 patrz art. 19(1) TUE i art. 47 Karty praw podstawowych UE). Od wspierania tej propozycji stroni nawet strona opozycyjna, bo wie, jak to b\u0119dzie z pozoru wygl\u0105da\u0142o. Pokr\u00f3tce wi\u0119c wyt\u0142umacz\u0119, dlaczego mechanizm zale\u017cno\u015bciowy jest nie tylko sensowny, ale i konieczny.<\/p>\n\n\n\n Zale\u017cno\u015b\u0107 wyp\u0142aty \u015brodk\u00f3w od stanu praworz\u0105dno\u015bci jest niezb\u0119dna do ochrony bud\u017cetu UE \u2013 tego samego, z kt\u00f3rego Polska czerpie od szesnastu lat. Logika za tym stoi prosta: aby mie\u0107 kontrol\u0119 nad wykorzystaniem \u015brodk\u00f3w i chroni\u0107 bud\u017cet przed korupcj\u0105 i nadu\u017cyciami, w ka\u017cdym kraju UE musi funkcjonowa\u0107 niezale\u017cne s\u0105downictwo \u2013 niezale\u017cne od w\u0142adzy, kt\u00f3ra tymi \u015brodkami dysponuje. W j\u0119zyku angielskim m\u00f3wi si\u0119: \u201eNie nale\u017cy stawia\u0107 lisa na stra\u017cy kurnika\u201d, i o to w\u0142a\u015bnie chodzi. Wymiar sprawiedliwo\u015bci musi posiada\u0107 zdolno\u015b\u0107 prowadzenia niezale\u017cnych \u015bledztw, czyli mie\u0107 niezale\u017cn\u0105 od nacisku w\u0142adzy prokuratur\u0119 (tutaj macham do pana Z.) i niezale\u017cne s\u0105dy, pa\u0144stwo musi te\u017c mie\u0107 sprawne, przejrzy\u015bcie funkcjonuj\u0105ce organy w\u0142adzy wydaj\u0105ce \u015brodki z unijnego bud\u017cetu. Je\u015bli kt\u00f3rakolwiek z tych funkcji pa\u0144stwa jest zagro\u017cona \u201edeficytem praworz\u0105dno\u015bci\u201d, jak to \u0142adnie okre\u015bli\u0142 wczoraj komisarz Reynders, UE b\u0119dzie mia\u0142a prawo wstrzyma\u0107 \u015brodki unijne, obni\u017cy\u0107 ich wysoko\u015b\u0107 albo ograniczy\u0107 do nich dost\u0119p proporcjonalnie do skali problemu.<\/p>\n\n\n\n Czy\u017c nam, Polakom, kt\u00f3rzy do bud\u017cetu UE r\u00f3wnie\u017c si\u0119 dorzucamy ze swoich podatk\u00f3w, nie powinno zale\u017ce\u0107 na tym, by jaka\u015b \u201egrupa kolesi\u201d w takim czy innym kraju (a chyba zw\u0142aszcza w naszym w\u0142asnym) nie uw\u0142aszczy\u0142a si\u0119 z naszych kieszeni? Ano powinno, podobnie jak (a nawet bardziej) zale\u017cy na tym krajom, kt\u00f3re do unijnej skarbonki wrzucaj\u0105 znacznie wi\u0119cej ni\u017c my. Pozostaje wi\u0119c pytanie, dlaczego kto\u015b by wola\u0142, \u017ceby taki mechanizm nie ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142a dziennego. Mam nadziej\u0119, drodzy Pa\u0144stwo, \u017ce po tej lekturze mo\u017cecie na to odpowiedzie\u0107 sobie sami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 30.06.2020 W \u017cyciu nie pisa\u0142em felietonu. Owszem, czytam ich troch\u0119, w przewa\u017caj\u0105cej liczbie w wykonaniu prof. Fryderyka Zolla. Nie spodziewa\u0142em […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":18883,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-17638","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17638\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}