12.06.2020<\/p>\n\n\n\n
Wr\u00f3ci\u0142em niedawno do wybitnej ksi\u0105\u017cki Richarda Pipesa \u201eRosja car\u00f3w\u201d. Lektura takich dzie\u0142 po latach jest zawsze prze\u017cyciem. Konfrontujemy ksi\u0105\u017ck\u0119 z naros\u0142ym baga\u017cem do\u015bwiadcze\u0144, zmienia si\u0119 nam perspektywa. Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce jest czytanie Pipesa w pa\u0144stwie PiS\u2011u. Chocia\u017c Polska w swojej historii przesz\u0142a odmienn\u0105 ni\u017c Rosja drog\u0119, nie pozwalaj\u0105c na utworzenie si\u0119 samodzier\u017cawnej w\u0142adzy, zaczynali\u015bmy do\u015b\u0107 podobnie. U nas te\u017c, tak jak w Rosji, nie powsta\u0142a struktura feudalna, w kt\u00f3rej wasal mia\u0142 skuteczne prawa wobec seniora \u2013 zr\u0119by czego\u015b, co przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej w pa\u0144stwo prawa. Jednak cho\u0107 w Polsce przebiega\u0142o to inaczej, u nas tak\u017ce w odniesieniu do narodu szlacheckiego uformowa\u0142y si\u0119 prawa skuteczne wobec w\u0142adzy. W Rosji nigdy tego nie by\u0142o. Pozycja i w\u0142asno\u015b\u0107 dworianstwa zale\u017ca\u0142y tam od \u0142aski cara, bez rozr\u00f3\u017cnienia na sfer\u0119 publiczn\u0105 i prywatn\u0105. Dzisiaj w Polsce instalujemy taki w\u0142a\u015bnie model. Praktyczne rozbicie s\u0142u\u017cby cywilnej, traktowanie maj\u0105tku Skarbu Pa\u0144stwa jako beneficjum i jednoczesne wyeliminowanie prawa jako ograniczenia w\u0142adzy tworz\u0105 system, w kt\u00f3rym w\u0142adza publiczna i prywatna s\u0105 nierozdzielne. W\u0142adza nowogrodzka jest \u017ar\u00f3d\u0142em \u0142aski, dystrybutorem ekonomicznych beneficj\u00f3w. Popadni\u0119cie w nie\u0142ask\u0119 oznacza pozbawienie profit\u00f3w. Czasem system si\u0119 zacina, bo wci\u0105\u017c dzia\u0142a jaki\u015b instrument chroni\u0105cy autonomi\u0119, i cofni\u0119cie \u0142aski nie powoduje automatycznie upadku (vide sprawa Banasia). W\u0142adza stara si\u0119 takie wyj\u0105tki eliminowa\u0107. System, coraz bardziej sp\u00f3jny, ma \u015bci\u015ble powi\u0105za\u0107 pozycj\u0119 ekonomiczn\u0105 z bezwzgl\u0119dn\u0105 lojalno\u015bci\u0105 wobec rz\u0105dz\u0105cych. Dlatego konieczny jest demonta\u017c s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3ry pozwala zmieni\u0107 w\u0142adz\u0119 publiczn\u0105 w nieograniczon\u0105 w\u0142adz\u0119 prywatn\u0105 nad pa\u0144stwem. Duda bywa niekiedy nazywany \u2013 przy sprzeciwie dotkni\u0119tych tym por\u00f3wnaniem notariuszy \u2013 notariuszem w\u0142adzy. Pod jednym wzgl\u0119dem jest to okre\u015blenie trafne: w pa\u0144stwie opartym na \u0142asce takie akty publiczne jak stanowienie prawa staj\u0105 si\u0119 rzeczywi\u015bcie aktami prywatnymi hegemona i wymagaj\u0105 notarialnego po\u015bwiadczenia, zapewnianego w\u0142a\u015bnie przez Dud\u0119. Czekaj\u0105ce nas wybory to w istocie sp\u00f3r mi\u0119dzy wizj\u0105 pa\u0144stwa jako przedmiotu prywatnej w\u0142asno\u015bci a wizj\u0105 pa\u0144stwa jako Rzeczpospolitej, dobra publicznego wszystkich obywateli. Jest to wyb\u00f3r o dalekosi\u0119\u017cnych skutkach. G\u0142osuj\u0105c na Dud\u0119, aprobujemy model, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo jest w\u0142asno\u015bci\u0105 sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119. Wybieraj\u0105c kandydat\u00f3w opozycji, opowiadamy si\u0119 za Rzeczpospolit\u0105. W tym pierwszym modelu nie ma obywateli, s\u0105 zale\u017cni od \u0142aski poddani. W tym drugim rz\u0105dzi prawo, a my jeste\u015bmy obywatelami. Kim chcesz by\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Felieton jest wyrazem opinii autora. Nie prezentuje stanowiska ZR Ma\u0142opolskie KOD.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 12.06.2020 Wr\u00f3ci\u0142em niedawno do wybitnej ksi\u0105\u017cki Richarda Pipesa \u201eRosja car\u00f3w\u201d. Lektura takich dzie\u0142 po latach jest zawsze prze\u017cyciem. Konfrontujemy ksi\u0105\u017ck\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":12411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-17387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17387"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17387\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}