W najnowszym \u201eTygodniku Powszechnym\u201d Rafa\u0142 Wo\u015b rozmawia z Dariuszem Kar\u0142owiczem, za\u0142o\u017cycielem czasopisma \u201eTeologia Polityczna\u201d. Kar\u0142owicz stawia tez\u0119, \u017ce niekiedy trzeba zerwa\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 prawn\u0105, aby m\u00f3c ocali\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105. Jak wyja\u015bnia, tak zwana demokracja liberalna stworzy\u0142a system, kt\u00f3ry w interesie elit \u2013 arystokracji \u2013 ma gwarantowa\u0107 utrzymanie status quo niezale\u017cnie od wyniku wybor\u00f3w. Elementem tego systemu s\u0105 zw\u0142aszcza trybuna\u0142y konstytucyjne, kt\u00f3re przed wojn\u0105 istnia\u0142y tylko w Austrii i Czechos\u0142owacji, a teraz dzia\u0142aj\u0105 niemal wsz\u0119dzie.
\nTezy Kar\u0142owicza nie s\u0105 nowe. Nale\u017c\u0105 do istoty teologii politycznej, uj\u0119cia wywodz\u0105cego si\u0119 od Carla Schmitta, kt\u00f3ry w latach trzydziestych zwalcza\u0142 z ca\u0142\u0105 moc\u0105 ide\u0119 s\u0105downictwa konstytucyjnego. Sam wywiad w \u201eTygodniku Powszechnym\u201d mo\u017cna zaliczy\u0107 do nurtu mitologii politycznej, kt\u00f3ry usi\u0142uje znale\u017a\u0107 jakie\u015b filozoficzne uzasadnienie prostego pragnienia w\u0142adzy absolutnej u pewnego starszego pana z Nowogrodzkiej. Wed\u0142ug tej wyk\u0142adni s\u0105dy, tak jak ka\u017cda w\u0142adza, pazernie poszerzaj\u0105 zakres swoich wp\u0142yw\u00f3w. Przypomina mi si\u0119 opisywana tu ju\u017c kiedy\u015b warszawska s\u0119dzia, kt\u00f3rej przydzielono do rozpatrzenia dziewi\u0119\u0107set spraw naraz. Na czym mia\u0142oby polega\u0107 poszerzanie przez ni\u0105 zakresu wp\u0142yw\u00f3w? Na zwi\u0119kszeniu liczby spraw do tysi\u0105ca? Faktycznie, rozstrzygaj\u0105c o losach kilku tysi\u0119cy os\u00f3b czekaj\u0105cych na jej orzeczenia, mog\u0142aby wtedy w og\u00f3le nie spa\u0107, tylko napawa\u0107 si\u0119 swoj\u0105 w\u0142adz\u0105.
\nWszystkie te teorie o obronie elit przez s\u0105dy, kt\u00f3re \u2013 przyt\u0142oczone milionami spraw \u2013 staraj\u0105 si\u0119 w stworzonej przez polityk\u00f3w biurokratycznej i niezbyt efektywnej strukturze orzeka\u0107 sprawiedliwie, nijak nie przystaj\u0105 do rzeczywisto\u015bci. S\u0142usznie filozof Kar\u0142owicz zauwa\u017ca, \u017ce przed wojn\u0105 by\u0142o ma\u0142o trybuna\u0142\u00f3w konstytucyjnych. Ma\u0142o by\u0142o te\u017c demokracji. Upadek Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w Austrii oznacza\u0142 pocz\u0105tek faszyzmu w tym kraju. A potem mia\u0142o miejsce pewne zdarzenie, kt\u00f3re chyba umkn\u0119\u0142o uwadze redaktora Wosia i filozofa Kar\u0142owicza: wybuch\u0142a wojna. I nagle si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce uchwalone zgodnie z procedurami prawo mo\u017ce by\u0107 bezprawne. W naszych felietonach pisa\u0142 o tym Wiktor Antolak, przywo\u0142uj\u0105c posta\u0107 Gustava Radbrucha. Trybuna\u0142y konstytucyjne by\u0142y reakcj\u0105 na do\u015bwiadczenie bezprawno\u015bci prawa. Dlatego PiS musia\u0142o nasz Trybuna\u0142 zniszczy\u0107. Kar\u0142owicz ma racj\u0119, jeste\u015bmy obecnie \u015bwiadkami rewolucji. Problem w tym, \u017ce ta rewolucja nie ratuje ci\u0105g\u0142o\u015bci spo\u0142ecznej, ale rozbija nas jako wsp\u00f3lnot\u0119 i wszelkiej ci\u0105g\u0142o\u015bci k\u0142adzie kres. Kaczy\u0144skiemu uda\u0142 si\u0119 jeden szczeg\u00f3lnie perwersyjny manewr: doprowadzi\u0142 do znienawidzenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Przekszta\u0142cenie tej instytucji w legalizator bezprawia to majstersztyk czarnoksi\u0119\u017cnika. Wyra\u017anie ods\u0142aniaj\u0105 si\u0119 tu niebezpiecze\u0144stwa wynikaj\u0105ce ze zbyt niskich prog\u00f3w wyboru s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u. Po spustoszeniach wywo\u0142anych przez rz\u0105dy PiS\u2011u Trybuna\u0142 Konstytucyjny trzeba b\u0119dzie wymy\u015bli\u0107 na nowo.
\nPolskie s\u0105dy nie konserwowa\u0142y \u017cadnego mitycznego systemu. By\u0142y i s\u0105 takie jak ca\u0142e nasze spo\u0142ecze\u0144stwo \u2013 ani lepsze, ani gorsze. Odzwierciedlaj\u0105 nas samych. Dyskusjom o kszta\u0142cie s\u0105downictwa nie pomaga tworzenie mitologii politycznych, kt\u00f3re maj\u0105 uzasadnia\u0107 w\u0142adz\u0119 nowych niekompetentnych. Potrzebna jest \u017cmudna, niespektakularna reforma zgodna z procedurami pa\u0144stwa prawa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W najnowszym \u201eTygodniku Powszechnym\u201d Rafa\u0142 Wo\u015b rozmawia z Dariuszem Kar\u0142owiczem, za\u0142o\u017cycielem czasopisma \u201eTeologia Polityczna\u201d. Kar\u0142owicz stawia tez\u0119, \u017ce niekiedy trzeba […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":12411,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[596],"tags":[],"class_list":["post-15633","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-felietony","felietony"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15633","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/24"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15633"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15633\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15633"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15633"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15633"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}