{"id":4723,"date":"2016-11-03T09:47:29","date_gmt":"2016-11-03T08:47:29","guid":{"rendered":"http:\/\/kodmalopolska.pl\/?page_id=4723"},"modified":"2016-11-04T06:39:42","modified_gmt":"2016-11-04T05:39:42","slug":"konstytucja-rzeczpospolitej-polskiej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/?page_id=4723","title":{"rendered":"Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej"},"content":{"rendered":"[wds id=”7″]\n

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ<\/span><\/strong><\/p>\n

z dnia 2 kwietnia 1997 r.<\/p>\n

PREAMBU\u0141A<\/strong><\/p>\n

W trosce o byt i przysz\u0142o\u015b\u0107 naszej Ojczyzny,
\nodzyskawszy w 1989 roku mo\u017cliwo\u015b\u0107 suwerennego i demokratycznego stanowienia o Jej losie,
\nmy, Nar\u00f3d Polski \u2013 wszyscy obywatele Rzeczypospolitej,
\nzar\u00f3wno wierz\u0105cy w Boga b\u0119d\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142em prawdy, sprawiedliwo\u015bci, dobra i pi\u0119kna,
\njak i nie podzielaj\u0105cy tej wiary, a te uniwersalne warto\u015bci wywodz\u0105cy z innych \u017ar\u00f3de\u0142,
\nr\u00f3wni w prawach i w powinno\u015bciach wobec dobra wsp\u00f3lnego \u2013 Polski,
\nwdzi\u0119czni naszym przodkom za ich prac\u0119, za walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 okupion\u0105 ogromnymi ofiarami,
za kultur\u0119 zakorzenion\u0105 w chrze\u015bcija\u0144skim dziedzictwie Narodu i og\u00f3lnoludzkich warto\u015bciach,
\nnawi\u0105zuj\u0105c do najlepszych tradycji Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej,
\nzobowi\u0105zani, by przekaza\u0107 przysz\u0142ym pokoleniom wszystko, co cenne z ponad tysi\u0105cletniego dorobku,
\nz\u0142\u0105czeni wi\u0119zami wsp\u00f3lnoty z naszymi rodakami rozsianymi po \u015bwiecie,
\n\u015bwiadomi potrzeby wsp\u00f3\u0142pracy ze wszystkimi krajami dla dobra Rodziny Ludzkiej,
\npomni gorzkich do\u015bwiadcze\u0144 z czas\u00f3w, gdy podstawowe wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka by\u0142y w naszej Ojczy\u017anie \u0142amane,
\npragn\u0105c na zawsze zagwarantowa\u0107 prawa obywatelskie, a dzia\u0142aniu instytucji publicznych zapewni\u0107 rzetelno\u015b\u0107 i sprawno\u015b\u0107,
w poczuciu odpowiedzialno\u015bci przed Bogiem lub przed w\u0142asnym sumieniem,
\nustanawiamy Konstytucj\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej jako prawa podstawowe dla pa\u0144stwa
\noparte na poszanowaniu wolno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu w\u0142adz,
\ndialogu spo\u0142ecznym oraz na zasadzie pomocniczo\u015bci umacniaj\u0105cej uprawnienia obywateli i ich wsp\u00f3lnot.
\nWszystkich, kt\u00f3rzy dla dobra Trzeciej Rzeczypospolitej t\u0119 Konstytucj\u0119 b\u0119d\u0105 stosowali,
\nwzywamy, aby czynili to, dbaj\u0105c o zachowanie przyrodzonej godno\u015bci cz\u0142owieka,
\njego prawa do wolno\u015bci i obowi\u0105zku solidarno\u015bci z innymi,
a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszon\u0105 podstaw\u0119 Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tI. Rzeczpospolita\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 1.
\nRzeczpospolita Polska jest dobrem wsp\u00f3lnym wszystkich obywateli.<\/p>\n

Art. 2.
\nRzeczpospolita Polska jest demokratycznym pa\u0144stwem prawnym, urzeczywistniaj\u0105cym zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n

Art. 3.
\nRzeczpospolita Polska jest pa\u0144stwem jednolitym.<\/p>\n

Art. 4.
\n1. W\u0142adza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej nale\u017cy do Narodu.
\n2. Nar\u00f3d sprawuje w\u0142adz\u0119 przez swoich przedstawicieli lub bezpo\u015brednio.<\/p>\n

Art. 5.
\nRzeczpospolita Polska strze\u017ce niepodleg\u0142o\u015bci i nienaruszalno\u015bci swojego terytorium, zapewnia wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka i obywatela oraz bezpiecze\u0144stwo obywateli, strze\u017ce dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochron\u0119 \u015brodowiska, kieruj\u0105c si\u0119 zasad\u0105 zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.<\/p>\n

Art. 6.
\n1. Rzeczpospolita Polska stwarza warunki upowszechniania i r\u00f3wnego dost\u0119pu do d\u00f3br kultury, b\u0119d\u0105cej \u017ar\u00f3d\u0142em to\u017csamo\u015bci narodu polskiego, jego trwania i rozwoju.
\n2. Rzeczpospolita Polska udziela pomocy Polakom zamieszka\u0142ym za granic\u0105 w zachowaniu ich zwi\u0105zk\u00f3w z narodowym dziedzictwem kulturalnym.<\/p>\n

Art. 7.
\nOrgany w\u0142adzy publicznej dzia\u0142aj\u0105 na podstawie i w granicach prawa.<\/p>\n

Art. 8.
\n1. Konstytucja jest najwy\u017cszym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.
\n2. Przepisy Konstytucji stosuje si\u0119 bezpo\u015brednio, chyba \u017ce Konstytucja stanowi inaczej.<\/p>\n

Art. 9.
\nRzeczpospolita Polska przestrzega wi\u0105\u017c\u0105cego j\u0105 prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n

Art. 10.
\n1. Ustr\u00f3j Rzeczypospolitej Polskiej opiera si\u0119 na podziale i r\u00f3wnowadze w\u0142adzy ustawodawczej, w\u0142adzy wykonawczej i w\u0142adzy s\u0105downiczej.
\n2. W\u0142adz\u0119 ustawodawcz\u0105 sprawuj\u0105 Sejm i Senat, w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministr\u00f3w, a w\u0142adz\u0119 s\u0105downicz\u0105 s\u0105dy i trybuna\u0142y.<\/p>\n

Art. 11.
\n1. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolno\u015b\u0107 tworzenia i dzia\u0142ania partii politycznych. Partie polityczne zrzeszaj\u0105 na zasadach dobrowolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci obywateli polskich w celu wp\u0142ywania metodami demokratycznymi na kszta\u0142towanie polityki pa\u0144stwa.
\n2. Finansowanie partii politycznych jest jawne.<\/p>\n

Art. 12.
\nRzeczpospolita Polska zapewnia wolno\u015b\u0107 tworzenia i dzia\u0142ania zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, organizacji spo\u0142eczno-zawodowych rolnik\u00f3w, stowarzysze\u0144, ruch\u00f3w obywatelskich, innych dobrowolnych zrzesze\u0144 oraz fundacji.<\/p>\n

Art. 13.
\nZakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk dzia\u0142ania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a tak\u017ce tych, kt\u00f3rych program lub dzia\u0142alno\u015b\u0107 zak\u0142ada lub dopuszcza nienawi\u015b\u0107 rasow\u0105 i narodowo\u015bciow\u0105, stosowanie przemocy w celu zdobycia w\u0142adzy lub wp\u0142ywu na polityk\u0119 pa\u0144stwa albo przewiduje utajnienie struktur lub cz\u0142onkostwa.<\/p>\n

Art. 14.
\nRzeczpospolita Polska zapewnia wolno\u015b\u0107 prasy i innych \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu.<\/p>\n

Art. 15.
\n1. Ustr\u00f3j terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia decentralizacj\u0119 w\u0142adzy publicznej.
\n2. Zasadniczy podzia\u0142 terytorialny pa\u0144stwa uwzgl\u0119dniaj\u0105cy wi\u0119zi spo\u0142eczne, gospodarcze lub kulturowe i zapewniaj\u0105cy jednostkom terytorialnym zdolno\u015b\u0107 wykonywania zada\u0144 publicznych okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 16.
\n1. Og\u00f3\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w jednostek zasadniczego podzia\u0142u terytorialnego stanowi z mocy prawa wsp\u00f3lnot\u0119 samorz\u0105dow\u0105.
\n2. Samorz\u0105d terytorialny uczestniczy w sprawowaniu w\u0142adzy publicznej. Przys\u0142uguj\u0105c\u0105 mu w ramach ustaw istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zada\u0144 publicznych samorz\u0105d wykonuje w imieniu w\u0142asnym i na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n

Art. 17.
\n1. W drodze ustawy mo\u017cna tworzy\u0107 samorz\u0105dy zawodowe, reprezentuj\u0105ce osoby wykonuj\u0105ce zawody zaufania publicznego i sprawuj\u0105ce piecz\u0119 nad nale\u017cytym wykonywaniem tych zawod\u00f3w w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.
\n2. W drodze ustawy mo\u017cna tworzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c inne rodzaje samorz\u0105du. Samorz\u0105dy te nie mog\u0105 narusza\u0107 wolno\u015bci wykonywania zawodu ani ogranicza\u0107 wolno\u015bci podejmowania dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.<\/p>\n

Art. 18.
\nMa\u0142\u017ce\u0144stwo jako zwi\u0105zek kobiety i m\u0119\u017cczyzny, rodzina, macierzy\u0144stwo i rodzicielstwo znajduj\u0105 si\u0119 pod ochron\u0105 i opiek\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

Art. 19.
\nRzeczpospolita Polska specjaln\u0105 opiek\u0105 otacza weteran\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, zw\u0142aszcza inwalid\u00f3w wojennych.<\/p>\n

Art. 20.
\nSpo\u0142eczna gospodarka rynkowa oparta na wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, w\u0142asno\u015bci prywatnej oraz solidarno\u015bci, dialogu i wsp\u00f3\u0142pracy partner\u00f3w spo\u0142ecznych stanowi podstaw\u0119 ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

Art. 21.
\n1. Rzeczpospolita Polska chroni w\u0142asno\u015b\u0107 i prawo dziedziczenia.
\n2. Wyw\u0142aszczenie jest dopuszczalne jedynie w\u00f3wczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za s\u0142usznym odszkodowaniem.<\/p>\n

Art. 22.
\nOgraniczenie wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze wzgl\u0119du na wa\u017cny interes publiczny.<\/p>\n

Art. 23.
\nPodstaw\u0105 ustroju rolnego pa\u0144stwa jest gospodarstwo rodzinne. Zasada ta nie narusza postanowie\u0144 art. 21 i art. 22.<\/p>\n

Art. 24.
\nPraca znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej. Pa\u0144stwo sprawuje nadz\u00f3r nad warunkami wykonywania pracy.<\/p>\n

Art. 25.
\n1. Ko\u015bcio\u0142y i inne zwi\u0105zki wyznaniowe s\u0105 r\u00f3wnouprawnione.
\n2. W\u0142adze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowuj\u0105 bezstronno\u015b\u0107 w sprawach przekona\u0144 religijnych, \u015bwiatopogl\u0105dowych i filozoficznych, zapewniaj\u0105c swobod\u0119 ich wyra\u017cania w \u017cyciu publicznym.
\n3. Stosunki mi\u0119dzy pa\u0144stwem a ko\u015bcio\u0142ami i innymi zwi\u0105zkami wyznaniowymi s\u0105 kszta\u0142towane na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezale\u017cno\u015bci ka\u017cdego w swoim zakresie, jak r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania dla dobra cz\u0142owieka i dobra wsp\u00f3lnego.
\n4. Stosunki mi\u0119dzy Rzecz\u0105pospolit\u0105 Polsk\u0105 a Ko\u015bcio\u0142em Katolickim okre\u015blaj\u0105 umowa mi\u0119dzynarodowa zawarta ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 i ustawy.
\n5. Stosunki mi\u0119dzy Rzecz\u0105pospolit\u0105 Polsk\u0105 a innymi ko\u015bcio\u0142ami oraz zwi\u0105zkami wyznaniowymi okre\u015blaj\u0105 ustawy uchwalone na podstawie um\u00f3w zawartych przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w z ich w\u0142a\u015bciwymi przedstawicielami.<\/p>\n

Art. 26.
\n1. Si\u0142y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej s\u0142u\u017c\u0105 ochronie niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa i niepodzielno\u015bci jego terytorium oraz zapewnieniu bezpiecze\u0144stwa i nienaruszalno\u015bci jego granic.
\n2. Si\u0142y Zbrojne zachowuj\u0105 neutralno\u015b\u0107 w sprawach politycznych oraz podlegaj\u0105 cywilnej i demokratycznej kontroli.<\/p>\n

Art. 27.
W Rzeczypospolitej Polskiej j\u0119zykiem urz\u0119dowym jest j\u0119zyk polski. Przepis ten nie narusza praw mniejszo\u015bci narodowych wynikaj\u0105cych z ratyfikowanych um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n

Art. 28.
\n1. God\u0142em Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek or\u0142a bia\u0142ego w koronie w czerwonym polu.
\n2. Barwami Rzeczypospolitej Polskiej s\u0105 kolory bia\u0142y i czerwony.
\n3. Hymnem Rzeczypospolitej Polskiej jest Mazurek D\u0105browskiego.
\n4. God\u0142o, barwy i hymn Rzeczypospolitej Polskiej podlegaj\u0105 ochronie prawnej.
\n5. Szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce god\u0142a, barw i hymnu okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 29.
\nStolic\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej jest Warszawa.<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tII. Wolno\u015bci, prawa i obowi\u0105zki cz\u0142owieka i obywatela\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Zasady og\u00f3lne<\/strong><\/p>\n

Art. 30.
\nPrzyrodzona i niezbywalna godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka stanowi \u017ar\u00f3d\u0142o wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowi\u0105zkiem w\u0142adz publicznych.<\/p>\n

Art. 31.
\n1. Wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka podlega ochronie prawnej.
\n2. Ka\u017cdy jest obowi\u0105zany szanowa\u0107 wolno\u015bci i prawa innych. Nikogo nie wolno zmusza\u0107 do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.
\n3. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolno\u015bci i praw mog\u0105 by\u0107 ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy s\u0105 konieczne w demokratycznym pa\u0144stwie dla jego bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, b\u0105d\u017a dla ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej, albo wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b. Ograniczenia te nie mog\u0105 narusza\u0107 istoty wolno\u015bci i praw.<\/p>\n

Art. 32.
\n1. Wszyscy s\u0105 wobec prawa r\u00f3wni. Wszyscy maj\u0105 prawo do r\u00f3wnego traktowania przez w\u0142adze publiczne.
\n2. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 dyskryminowany w \u017cyciu politycznym, spo\u0142ecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.<\/p>\n

Art. 33.
\n1. Kobieta i m\u0119\u017cczyzna w Rzeczypospolitej Polskiej maj\u0105 r\u00f3wne prawa w \u017cyciu rodzinnym, politycznym, spo\u0142ecznym i gospodarczym.
\n2. Kobieta i m\u0119\u017cczyzna maj\u0105 w szczeg\u00f3lno\u015bci r\u00f3wne prawo do kszta\u0142cenia, zatrudnienia i awans\u00f3w, do jednakowego wynagradzania za prac\u0119 jednakowej warto\u015bci, do zabezpieczenia spo\u0142ecznego oraz do zajmowania stanowisk, pe\u0142nienia funkcji oraz uzyskiwania godno\u015bci publicznych i odznacze\u0144.<\/p>\n

Art. 34.
\n1. Obywatelstwo polskie nabywa si\u0119 przez urodzenie z rodzic\u00f3w b\u0119d\u0105cych obywatelami polskimi. Inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego okre\u015bla ustawa.
\n2. Obywatel polski nie mo\u017ce utraci\u0107 obywatelstwa polskiego, chyba \u017ce sam si\u0119 go zrzeknie.<\/p>\n

Art. 35.
\n1. Rzeczpospolita Polska zapewnia obywatelom polskim nale\u017c\u0105cym do mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych wolno\u015b\u0107 zachowania i rozwoju w\u0142asnego j\u0119zyka, zachowania obyczaj\u00f3w i tradycji oraz rozwoju w\u0142asnej kultury.
\n2. Mniejszo\u015bci narodowe i etniczne maj\u0105 prawo do tworzenia w\u0142asnych instytucji edukacyjnych, kulturalnych i instytucji s\u0142u\u017c\u0105cych ochronie to\u017csamo\u015bci religijnej oraz do uczestnictwa w rozstrzyganiu spraw dotycz\u0105cych ich to\u017csamo\u015bci kulturowej.<\/p>\n

Art. 36.
\nPodczas pobytu za granic\u0105 obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

Art. 37.
\n1. Kto znajduje si\u0119 pod w\u0142adz\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolno\u015bci i praw zapewnionych w Konstytucji.
\n2. Wyj\u0105tki od tej zasady, odnosz\u0105ce si\u0119 do cudzoziemc\u00f3w, okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Wolno\u015bci i prawa osobiste<\/strong><\/p>\n

Art. 38.
\nRzeczpospolita Polska zapewnia ka\u017cdemu cz\u0142owiekowi prawn\u0105 ochron\u0119 \u017cycia.<\/p>\n

Art. 39.
\nNikt nie mo\u017ce by\u0107 poddany eksperymentom naukowym, w tym medycznym, bez dobrowolnie wyra\u017conej zgody.<\/p>\n

Art. 40.
\nNikt nie mo\u017ce by\u0107 poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poni\u017caj\u0105cemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje si\u0119 stosowania kar cielesnych.<\/p>\n

Art. 41.
\n1. Ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 nietykalno\u015b\u0107 osobist\u0105 i wolno\u015b\u0107 osobist\u0105. Pozbawienie lub ograniczenie wolno\u015bci mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko na zasadach i w trybie okre\u015blonych w ustawie.
\n2. Ka\u017cdy pozbawiony wolno\u015bci nie na podstawie wyroku s\u0105dowego ma prawo odwo\u0142ania si\u0119 do s\u0105du w celu niezw\u0142ocznego ustalenia legalno\u015bci tego pozbawienia. O pozbawieniu wolno\u015bci powiadamia si\u0119 niezw\u0142ocznie rodzin\u0119 lub osob\u0119 wskazan\u0105 przez pozbawionego wolno\u015bci.
\n3. Ka\u017cdy zatrzymany powinien by\u0107 niezw\u0142ocznie i w spos\u00f3b zrozumia\u0142y dla niego poinformowany o przyczynach zatrzymania. Powinien on by\u0107 w ci\u0105gu 48 godzin od chwili zatrzymania przekazany do dyspozycji s\u0105du. Zatrzymanego nale\u017cy zwolni\u0107, je\u017celi w ci\u0105gu 24 godzin od przekazania do dyspozycji s\u0105du nie zostanie mu dor\u0119czone postanowienie s\u0105du o tymczasowym aresztowaniu wraz z przedstawionymi zarzutami.
\n4. Ka\u017cdy pozbawiony wolno\u015bci powinien by\u0107 traktowany w spos\u00f3b humanitarny.
\n5. Ka\u017cdy bezprawnie pozbawiony wolno\u015bci ma prawo do odszkodowania.<\/p>\n

Art. 42.
\n1. Odpowiedzialno\u015bci karnej podlega ten tylko, kto dopu\u015bci\u0142 si\u0119 czynu zabronionego pod gro\u017ab\u0105 kary przez ustaw\u0119 obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w czasie jego pope\u0142nienia. Zasada ta nie stoi na przeszkodzie ukaraniu za czyn, kt\u00f3ry w czasie jego pope\u0142nienia stanowi\u0142 przest\u0119pstwo w my\u015bl prawa mi\u0119dzynarodowego.
\n2. Ka\u017cdy, przeciw komu prowadzone jest post\u0119powanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach post\u0119powania. Mo\u017ce on w szczeg\u00f3lno\u015bci wybra\u0107 obro\u0144c\u0119 lub na zasadach okre\u015blonych w ustawie korzysta\u0107 z obro\u0144cy z urz\u0119du.
\n3. Ka\u017cdego uwa\u017ca si\u0119 za niewinnego, dop\u00f3ki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem s\u0105du.<\/p>\n

Art. 43.
\nZbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzko\u015bci nie podlegaj\u0105 przedawnieniu.<\/p>\n

Art. 44.
\nBieg przedawnienia w stosunku do przest\u0119pstw, nie \u015bciganych z przyczyn politycznych, pope\u0142nionych przez funkcjonariuszy publicznych lub na ich zlecenie, ulega zawieszeniu do czasu ustania tych przyczyn.<\/p>\n

Art. 45.
\n1. Ka\u017cdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zw\u0142oki przez w\u0142a\u015bciwy, niezale\u017cny, bezstronny i niezawis\u0142y s\u0105d.
\n2. Wy\u0142\u0105czenie jawno\u015bci rozprawy mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 ze wzgl\u0119du na moralno\u015b\u0107, bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa i porz\u0105dek publiczny oraz ze wzgl\u0119du na ochron\u0119 \u017cycia prywatnego stron lub inny wa\u017cny interes prywatny. Wyrok og\u0142aszany jest publicznie.<\/p>\n

Art. 46.
\nPrzepadek rzeczy mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko w przypadkach okre\u015blonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia s\u0105du.<\/p>\n

Art. 47.
\nKa\u017cdy ma prawo do ochrony prawnej \u017cycia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim \u017cyciu osobistym.<\/p>\n

Art. 48.
\n1. Rodzice maj\u0105 prawo do wychowania dzieci zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami. Wychowanie to powinno uwzgl\u0119dnia\u0107 stopie\u0144 dojrza\u0142o\u015bci dziecka, a tak\u017ce wolno\u015b\u0107 jego sumienia i wyznania oraz jego przekonania.
\n2. Ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko w przypadkach okre\u015blonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia s\u0105du.<\/p>\n

Art. 49.
\nZapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 i ochron\u0119 tajemnicy komunikowania si\u0119. Ich ograniczenie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jedynie w przypadkach okre\u015blonych w ustawie i w spos\u00f3b w niej okre\u015blony.<\/p>\n

Art. 50.
\nZapewnia si\u0119 nienaruszalno\u015b\u0107 mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jedynie w przypadkach okre\u015blonych w ustawie i w spos\u00f3b w niej okre\u015blony.<\/p>\n

Art. 51.
\n1. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 obowi\u0105zany inaczej ni\u017c na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotycz\u0105cych jego osoby.
\n2. W\u0142adze publiczne nie mog\u0105 pozyskiwa\u0107, gromadzi\u0107 i udost\u0119pnia\u0107 innych informacji o obywatelach ni\u017c niezb\u0119dne w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym.
\n3. Ka\u017cdy ma prawo dost\u0119pu do dotycz\u0105cych go urz\u0119dowych dokument\u00f3w i zbior\u00f3w danych. Ograniczenie tego prawa mo\u017ce okre\u015bli\u0107 ustawa.
\n4. Ka\u017cdy ma prawo do \u017c\u0105dania sprostowania oraz usuni\u0119cia informacji nieprawdziwych, niepe\u0142nych lub zebranych w spos\u00f3b sprzeczny z ustaw\u0105.
\n5. Zasady i tryb gromadzenia oraz udost\u0119pniania informacji okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 52.
\n1. Ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119 po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.
\n2. Ka\u017cdy mo\u017ce swobodnie opu\u015bci\u0107 terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
\n3. Wolno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, mog\u0105 podlega\u0107 ograniczeniom okre\u015blonym w ustawie.
\n4. Obywatela polskiego nie mo\u017cna wydali\u0107 z kraju ani zakaza\u0107 mu powrotu do kraju.
\n5. Osoba, kt\u00f3rej pochodzenie polskie zosta\u0142o stwierdzone zgodnie z ustaw\u0105, mo\u017ce osiedli\u0107 si\u0119 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na sta\u0142e.<\/p>\n

Art. 53.
\n1. Ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 sumienia i religii.
\n2. Wolno\u015b\u0107 religii obejmuje wolno\u015b\u0107 wyznawania lub przyjmowania religii wed\u0142ug w\u0142asnego wyboru oraz uzewn\u0119trzniania indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie, swojej religii przez uprawianie kultu, modlitw\u0119, uczestniczenie w obrz\u0119dach, praktykowanie i nauczanie. Wolno\u015b\u0107 religii obejmuje tak\u017ce posiadanie \u015bwi\u0105ty\u0144 i innych miejsc kultu w zale\u017cno\u015bci od potrzeb ludzi wierz\u0105cych oraz prawo os\u00f3b do korzystania z pomocy religijnej tam, gdzie si\u0119 znajduj\u0105.
\n3. Rodzice maj\u0105 prawo do zapewnienia dzieciom wychowania i nauczania moralnego i religijnego zgodnie ze swoimi przekonaniami. Przepis art. 48 ust. 1 stosuje si\u0119 odpowiednio.
\n4. Religia ko\u015bcio\u0142a lub innego zwi\u0105zku wyznaniowego o uregulowanej sytuacji prawnej mo\u017ce by\u0107 przedmiotem nauczania w szkole, przy czym nie mo\u017ce by\u0107 naruszona wolno\u015b\u0107 sumienia i religii innych os\u00f3b.
\n5. Wolno\u015b\u0107 uzewn\u0119trzniania religii mo\u017ce by\u0107 ograniczona jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa, porz\u0105dku publicznego, zdrowia, moralno\u015bci lub wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b.
\n6. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 zmuszany do uczestniczenia ani do nieuczestniczenia w praktykach religijnych.
\n7. Nikt nie mo\u017ce by\u0107 obowi\u0105zany przez organy w\u0142adzy publicznej do ujawnienia swojego \u015bwiatopogl\u0105du, przekona\u0144 religijnych lub wyznania.<\/p>\n

Art. 54.
\n1. Ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.
\n2. Cenzura prewencyjna \u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy s\u0105 zakazane. Ustawa mo\u017ce wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej.<\/p>\n

Art. 55.
\n1. Ekstradycja obywatela polskiego jest zakazana, z wyj\u0105tkiem przypadk\u00f3w okre\u015blonych w ust. 2 i 3.
\n2. Ekstradycja obywatela polskiego mo\u017ce by\u0107 dokonana na wniosek innego pa\u0144stwa lub s\u0105dowego organu mi\u0119dzynarodowego, je\u017celi mo\u017cliwo\u015b\u0107 taka wynika z ratyfikowanej przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowej lub ustawy wykonuj\u0105cej akt prawa stanowionego przez organizacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, kt\u00f3rej Rzeczpospolita Polska jest cz\u0142onkiem, pod warunkiem \u017ce czyn obj\u0119ty wnioskiem o ekstradycj\u0119:
\n1) zosta\u0142 pope\u0142niony poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz
\n2) stanowi\u0142 przest\u0119pstwo wed\u0142ug prawa Rzeczypospolitej Polskiej lub stanowi\u0142by przest\u0119pstwo wed\u0142ug prawa Rzeczypospolitej Polskiej w razie pope\u0142nienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zar\u00f3wno w czasie jego pope\u0142nienia, jak i w chwili z\u0142o\u017cenia wniosku.
\n3. Nie wymaga spe\u0142nienia warunk\u00f3w okre\u015blonych w ust. 2 pkt 1 i 2 ekstradycja maj\u0105ca nast\u0105pi\u0107 na wniosek s\u0105dowego organu mi\u0119dzynarodowego powo\u0142anego na podstawie ratyfikowanej przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowej, w zwi\u0105zku z obj\u0119t\u0105 jurysdykcj\u0105 tego organu zbrodni\u0105 ludob\u00f3jstwa, zbrodni\u0105 przeciwko ludzko\u015bci, zbrodni\u0105 wojenn\u0105 lub zbrodni\u0105 agresji.
\n4. Ekstradycja jest zakazana, je\u017celi dotyczy osoby podejrzanej o pope\u0142nienie bez u\u017cycia przemocy przest\u0119pstwa z przyczyn politycznych lub jej dokonanie b\u0119dzie narusza\u0107 wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka i obywatela.
\n5. W sprawie dopuszczalno\u015bci ekstradycji orzeka s\u0105d.<\/p>\n

Art. 56.
\n1. Cudzoziemcy mog\u0105 korzysta\u0107 z prawa azylu w Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach okre\u015blonych w ustawie.
\n2. Cudzoziemcowi, kt\u00f3ry w Rzeczypospolitej Polskiej poszukuje ochrony przed prze\u015bladowaniem, mo\u017ce by\u0107 przyznany status uchod\u017acy zgodnie z wi\u0105\u017c\u0105cymi Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowami mi\u0119dzynarodowymi.<\/p>\n

Wolno\u015bci i prawa polityczne<\/strong><\/p>\n

Art. 57.
\nKa\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 organizowania pokojowych zgromadze\u0144 i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolno\u015bci mo\u017ce okre\u015bla\u0107 ustawa.<\/p>\n

Art. 58.
\n1. Ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119.
\n2. Zakazane s\u0105 zrzeszenia, kt\u00f3rych cel lub dzia\u0142alno\u015b\u0107 s\u0105 sprzeczne z Konstytucj\u0105 lub ustaw\u0105. O odmowie rejestracji lub zakazie dzia\u0142ania takiego zrzeszenia orzeka s\u0105d.
\n3. Ustawa okre\u015bla rodzaje zrzesze\u0144 podlegaj\u0105cych s\u0105dowej rejestracji, tryb tej rejestracji oraz formy nadzoru nad tymi zrzeszeniami.<\/p>\n

Art. 59.
\n1. Zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych, organizacjach spo\u0142eczno-zawodowych rolnik\u00f3w oraz w organizacjach pracodawc\u00f3w.
\n2. Zwi\u0105zki zawodowe oraz pracodawcy i ich organizacje maj\u0105 prawo do rokowa\u0144, w szczeg\u00f3lno\u015bci w celu rozwi\u0105zywania spor\u00f3w zbiorowych, oraz do zawierania uk\u0142ad\u00f3w zbiorowych pracy i innych porozumie\u0144.
\n3. Zwi\u0105zkom zawodowym przys\u0142uguje prawo do organizowania strajk\u00f3w pracowniczych i innych form protestu w granicach okre\u015blonych w ustawie. Ze wzgl\u0119du na dobro publiczne ustawa mo\u017ce ograniczy\u0107 prowadzenie strajku lub zakaza\u0107 go w odniesieniu do okre\u015blonych kategorii pracownik\u00f3w lub w okre\u015blonych dziedzinach.
\n4. Zakres wolno\u015bci zrzeszania si\u0119 w zwi\u0105zkach zawodowych i organizacjach pracodawc\u00f3w oraz innych wolno\u015bci zwi\u0105zkowych mo\u017ce podlega\u0107 tylko takim ograniczeniom ustawowym, jakie s\u0105 dopuszczalne przez wi\u0105\u017c\u0105ce Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowe.<\/p>\n

Art. 60.
\nObywatele polscy korzystaj\u0105cy z pe\u0142ni praw publicznych maj\u0105 prawo dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej na jednakowych zasadach.<\/p>\n

Art. 61.
\n1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej oraz os\u00f3b pe\u0142ni\u0105cych funkcje publiczne. Prawo to obejmuje r\u00f3wnie\u017c uzyskiwanie informacji o dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w samorz\u0105du gospodarczego i zawodowego, a tak\u017ce innych os\u00f3b oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonuj\u0105 one zadania w\u0142adzy publicznej i gospodaruj\u0105 mieniem komunalnym lub maj\u0105tkiem Skarbu Pa\u0144stwa.
\n2. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dost\u0119p do dokument\u00f3w oraz wst\u0119p na posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej pochodz\u0105cych z powszechnych wybor\u00f3w, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 rejestracji d\u017awi\u0119ku lub obrazu.
\n3. Ograniczenie prawa, o kt\u00f3rym mowa w ust. 1 i 2, mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 wy\u0142\u0105cznie ze wzgl\u0119du na okre\u015blone w ustawach ochron\u0119 wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b i podmiot\u00f3w gospodarczych oraz ochron\u0119 porz\u0105dku publicznego, bezpiecze\u0144stwa lub wa\u017cnego interesu gospodarczego pa\u0144stwa.
\n4. Tryb udzielania informacji, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, okre\u015blaj\u0105 ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.<\/p>\n

Art. 62.
\n1. Obywatel polski ma prawo udzia\u0142u w referendum oraz prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, pos\u0142\u00f3w, senator\u00f3w i przedstawicieli do organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego, je\u017celi najp\u00f3\u017aniej w dniu g\u0142osowania ko\u0144czy 18 lat.
\n2. Prawo udzia\u0142u w referendum oraz prawo wybierania nie przys\u0142uguje osobom, kt\u00f3re prawomocnym orzeczeniem s\u0105dowym s\u0105 ubezw\u0142asnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych.<\/p>\n

Art. 63.
\nKa\u017cdy ma prawo sk\u0142ada\u0107 petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, w\u0142asnym lub innej osoby za jej zgod\u0105 do organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej oraz do organizacji i instytucji spo\u0142ecznych w zwi\u0105zku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosk\u00f3w i skarg okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Wolno\u015bci i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne<\/strong><\/p>\n

Art. 64.
\n1. Ka\u017cdy ma prawo do w\u0142asno\u015bci, innych praw maj\u0105tkowych oraz prawo dziedziczenia.
\n2. W\u0142asno\u015b\u0107, inne prawa maj\u0105tkowe oraz prawo dziedziczenia podlegaj\u0105 r\u00f3wnej dla wszystkich ochronie prawnej.
\n3. W\u0142asno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa w\u0142asno\u015bci.<\/p>\n

Art. 65.
\n1. Ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy. Wyj\u0105tki okre\u015bla ustawa.
\n2. Obowi\u0105zek pracy mo\u017ce by\u0107 na\u0142o\u017cony tylko przez ustaw\u0119.
\n3. Sta\u0142e zatrudnianie dzieci do lat 16 jest zakazane. Formy i charakter dopuszczalnego zatrudniania okre\u015bla ustawa.
\n4. Minimaln\u0105 wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia za prac\u0119 lub spos\u00f3b ustalania tej wysoko\u015bci okre\u015bla ustawa.
\n5. W\u0142adze publiczne prowadz\u0105 polityk\u0119 zmierzaj\u0105c\u0105 do pe\u0142nego, produktywnego zatrudnienia poprzez realizowanie program\u00f3w zwalczania bezrobocia, w tym organizowanie i wspieranie poradnictwa i szkolenia zawodowego oraz rob\u00f3t publicznych i prac interwencyjnych.<\/p>\n

Art. 66.
\n1. Ka\u017cdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w pracy. Spos\u00f3b realizacji tego prawa oraz obowi\u0105zki pracodawcy okre\u015bla ustawa.
\n2. Pracownik ma prawo do okre\u015blonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych p\u0142atnych urlop\u00f3w; maksymalne normy czasu pracy okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 67.
\n1. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia spo\u0142ecznego w razie niezdolno\u015bci do pracy ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 lub inwalidztwo oraz po osi\u0105gni\u0119ciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia spo\u0142ecznego okre\u015bla ustawa.
\n2. Obywatel pozostaj\u0105cy bez pracy nie z w\u0142asnej woli i nie maj\u0105cy innych \u015brodk\u00f3w utrzymania ma prawo do zabezpieczenia spo\u0142ecznego, kt\u00f3rego zakres i formy okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 68.
\n1. Ka\u017cdy ma prawo do ochrony zdrowia.
\n2. Obywatelom, niezale\u017cnie od ich sytuacji materialnej, w\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 r\u00f3wny dost\u0119p do \u015bwiadcze\u0144 opieki zdrowotnej finansowanej ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Warunki i zakres udzielania \u015bwiadcze\u0144 okre\u015bla ustawa.
\n3. W\u0142adze publiczne s\u0105 obowi\u0105zane do zapewnienia szczeg\u00f3lnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ci\u0119\u017carnym, osobom niepe\u0142nosprawnym i osobom w podesz\u0142ym wieku.
\n4. W\u0142adze publiczne s\u0105 obowi\u0105zane do zwalczania chor\u00f3b epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji \u015brodowiska.
\n5. W\u0142adze publiczne popieraj\u0105 rozw\u00f3j kultury fizycznej, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

Art. 69.
\nOsobom niepe\u0142nosprawnym w\u0142adze publiczne udzielaj\u0105, zgodnie z ustaw\u0105, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji spo\u0142ecznej.<\/p>\n

Art. 70.
\n1. Ka\u017cdy ma prawo do nauki. Nauka do 18 roku \u017cycia jest obowi\u0105zkowa. Spos\u00f3b wykonywania obowi\u0105zku szkolnego okre\u015bla ustawa.
\n2. Nauka w szko\u0142ach publicznych jest bezp\u0142atna. Ustawa mo\u017ce dopu\u015bci\u0107 \u015bwiadczenie niekt\u00f3rych us\u0142ug edukacyjnych przez publiczne szko\u0142y wy\u017csze za odp\u0142atno\u015bci\u0105.
\n3. Rodzice maj\u0105 wolno\u015b\u0107 wyboru dla swoich dzieci szk\u00f3\u0142 innych ni\u017c publiczne. Obywatele i instytucje maj\u0105 prawo zak\u0142adania szk\u00f3\u0142 podstawowych, ponadpodstawowych i wy\u017cszych oraz zak\u0142ad\u00f3w wychowawczych. Warunki zak\u0142adania i dzia\u0142alno\u015bci szk\u00f3\u0142 niepublicznych oraz udzia\u0142u w\u0142adz publicznych w ich finansowaniu, a tak\u017ce zasady nadzoru pedagogicznego nad szko\u0142ami i zak\u0142adami wychowawczymi, okre\u015bla ustawa.
\n4. W\u0142adze publiczne zapewniaj\u0105 obywatelom powszechny i r\u00f3wny dost\u0119p do wykszta\u0142cenia. W tym celu tworz\u0105 i wspieraj\u0105 systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczni\u00f3w i student\u00f3w. Warunki udzielania pomocy okre\u015bla ustawa.
\n5. Zapewnia si\u0119 autonomi\u0119 szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych na zasadach okre\u015blonych w ustawie.<\/p>\n

Art. 71.
\n1. Pa\u0144stwo w swojej polityce spo\u0142ecznej i gospodarczej uwzgl\u0119dnia dobro rodziny. Rodziny znajduj\u0105ce si\u0119 w trudnej sytuacji materialnej i spo\u0142ecznej, zw\u0142aszcza wielodzietne i niepe\u0142ne, maj\u0105 prawo do szczeg\u00f3lnej pomocy ze strony w\u0142adz publicznych.
\n2. Matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczeg\u00f3lnej pomocy w\u0142adz publicznych, kt\u00f3rej zakres okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 72.
\n1. Rzeczpospolita Polska zapewnia ochron\u0119 praw dziecka. Ka\u017cdy ma prawo \u017c\u0105da\u0107 od organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej ochrony dziecka przed przemoc\u0105, okrucie\u0144stwem, wyzyskiem i demoralizacj\u0105.
\n2. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy w\u0142adz publicznych.
\n3. W toku ustalania praw dziecka organy w\u0142adzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko s\u0105 obowi\u0105zane do wys\u0142uchania i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci uwzgl\u0119dnienia zdania dziecka.
\n4. Ustawa okre\u015bla kompetencje i spos\u00f3b powo\u0142ywania Rzecznika Praw Dziecka.<\/p>\n

Art. 73.
\nKa\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej, bada\u0144 naukowych oraz og\u0142aszania ich wynik\u00f3w, wolno\u015b\u0107 nauczania, a tak\u017ce wolno\u015b\u0107 korzystania z d\u00f3br kultury.<\/p>\n

Art. 74.
\n1. W\u0142adze publiczne prowadz\u0105 polityk\u0119 zapewniaj\u0105c\u0105 bezpiecze\u0144stwo ekologiczne wsp\u00f3\u0142czesnemu i przysz\u0142ym pokoleniom.
\n2. Ochrona \u015brodowiska jest obowi\u0105zkiem w\u0142adz publicznych.
\n3. Ka\u017cdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie \u015brodowiska.
\n4. W\u0142adze publiczne wspieraj\u0105 dzia\u0142ania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu \u015brodowiska.<\/p>\n

Art. 75.
\n1. W\u0142adze publiczne prowadz\u0105 polityk\u0119 sprzyjaj\u0105c\u0105 zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczeg\u00f3lno\u015bci przeciwdzia\u0142aj\u0105 bezdomno\u015bci, wspieraj\u0105 rozw\u00f3j budownictwa socjalnego oraz popieraj\u0105 dzia\u0142ania obywateli zmierzaj\u0105ce do uzyskania w\u0142asnego mieszkania.
\n2. Ochron\u0119 praw lokator\u00f3w okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 76.
\nW\u0142adze publiczne chroni\u0105 konsument\u00f3w, u\u017cytkownik\u00f3w i najemc\u00f3w przed dzia\u0142aniami zagra\u017caj\u0105cymi ich zdrowiu, prywatno\u015bci i bezpiecze\u0144stwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

\u015arodki ochrony wolno\u015bci i praw<\/strong><\/p>\n

Art. 77.
\n1. Ka\u017cdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka zosta\u0142a mu wyrz\u0105dzona przez niezgodne z prawem dzia\u0142anie organu w\u0142adzy publicznej.
\n2. Ustawa nie mo\u017ce nikomu zamyka\u0107 drogi s\u0105dowej dochodzenia naruszonych wolno\u015bci lub praw.<\/p>\n

Art. 78.
\nKa\u017cda ze stron ma prawo do zaskar\u017cenia orzecze\u0144 i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyj\u0105tki od tej zasady oraz tryb zaskar\u017cania okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 79.
\n1. Ka\u017cdy, czyje konstytucyjne wolno\u015bci lub prawa zosta\u0142y naruszone, ma prawo, na zasadach okre\u015blonych w ustawie, wnie\u015b\u0107 skarg\u0119 do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawie zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie kt\u00f3rego s\u0105d lub organ administracji publicznej orzek\u0142 ostatecznie o jego wolno\u015bciach lub prawach albo o jego obowi\u0105zkach okre\u015blonych w Konstytucji.
\n2. Przepis ust. 1 nie dotyczy praw okre\u015blonych w art. 56.<\/p>\n

Art. 80.
\nKa\u017cdy ma prawo wyst\u0105pienia, na zasadach okre\u015blonych w ustawie, do Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o pomoc w ochronie swoich wolno\u015bci lub praw naruszonych przez organy w\u0142adzy publicznej.<\/p>\n

Art. 81.
\nPraw okre\u015blonych w art. 65 ust. 4 i 5, art. 66, art. 69, art. 71 i art. 74 – 76 mo\u017cna dochodzi\u0107 w granicach okre\u015blonych w ustawie.<\/p>\n

Obowi\u0105zki<\/strong><\/p>\n

Art. 82.
\nObowi\u0105zkiem obywatela polskiego jest wierno\u015b\u0107 Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wsp\u00f3lne.<\/p>\n

Art. 83.
\nKa\u017cdy ma obowi\u0105zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

Art. 84.
\nKa\u017cdy jest obowi\u0105zany do ponoszenia ci\u0119\u017car\u00f3w i \u015bwiadcze\u0144 publicznych, w tym podatk\u00f3w, okre\u015blonych w ustawie.<\/p>\n

Art. 85.
\n1. Obowi\u0105zkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny.
\n2. Zakres obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby wojskowej okre\u015bla ustawa.
\n3. Obywatel, kt\u00f3remu przekonania religijne lub wyznawane zasady moralne nie pozwalaj\u0105 na odbywanie s\u0142u\u017cby wojskowej, mo\u017ce by\u0107 obowi\u0105zany do s\u0142u\u017cby zast\u0119pczej na zasadach okre\u015blonych w ustawie.<\/p>\n

Art. 86.
\nKa\u017cdy jest obowi\u0105zany do dba\u0142o\u015bci o stan \u015brodowiska i ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialno\u015bci okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tIII. \u0179r\u00f3d\u0142a prawa\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 87.
\n1. \u0179r\u00f3d\u0142ami powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s\u0105: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy mi\u0119dzynarodowe oraz rozporz\u0105dzenia.
\n2. \u0179r\u00f3d\u0142ami powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa Rzeczypospolitej Polskiej s\u0105 na obszarze dzia\u0142ania organ\u00f3w, kt\u00f3re je ustanowi\u0142y, akty prawa miejscowego.<\/p>\n

Art. 88.
\n1. Warunkiem wej\u015bcia w \u017cycie ustaw, rozporz\u0105dze\u0144 oraz akt\u00f3w prawa miejscowego jest ich og\u0142oszenie.
\n2. Zasady i tryb og\u0142aszania akt\u00f3w normatywnych okre\u015bla ustawa.
\n3. Umowy mi\u0119dzynarodowe ratyfikowane za uprzedni\u0105 zgod\u0105 wyra\u017con\u0105 w ustawie s\u0105 og\u0142aszane w trybie wymaganym dla ustaw. Zasady og\u0142aszania innych um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 89.
\n1. Ratyfikacja przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowej i jej wypowiedzenie wymaga uprzedniej zgody wyra\u017conej w ustawie, je\u017celi umowa dotyczy:
\n1) pokoju, sojuszy, uk\u0142ad\u00f3w politycznych lub uk\u0142ad\u00f3w wojskowych,
\n2) wolno\u015bci, praw lub obowi\u0105zk\u00f3w obywatelskich okre\u015blonych w Konstytucji,
\n3) cz\u0142onkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w organizacji mi\u0119dzynarodowej,
\n4) znacznego obci\u0105\u017cenia pa\u0144stwa pod wzgl\u0119dem finansowym,
\n5) spraw uregulowanych w ustawie lub w kt\u00f3rych Konstytucja wymaga ustawy.
\n2. O zamiarze przed\u0142o\u017cenia Prezydentowi Rzeczypospolitej do ratyfikacji um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, kt\u00f3rych ratyfikacja nie wymaga zgody wyra\u017conej w ustawie, Prezes Rady Ministr\u00f3w zawiadamia Sejm.
\n3. Zasady oraz tryb zawierania, ratyfikowania i wypowiadania um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 90.
\n1. Rzeczpospolita Polska mo\u017ce na podstawie umowy mi\u0119dzynarodowej przekaza\u0107 organizacji mi\u0119dzynarodowej lub organowi mi\u0119dzynarodowemu kompetencje organ\u00f3w w\u0142adzy pa\u0144stwowej w niekt\u00f3rych sprawach.
\n2. Ustawa wyra\u017caj\u0105ca zgod\u0119 na ratyfikacj\u0119 umowy mi\u0119dzynarodowej, o kt\u00f3rej mowa w ust. 1, jest uchwalana przez Sejm wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w oraz przez Senat wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby senator\u00f3w.
\n3. Wyra\u017cenie zgody na ratyfikacj\u0119 takiej umowy mo\u017ce by\u0107 uchwalone w referendum og\u00f3lnokrajowym zgodnie z przepisem art. 125.
\n4. Uchwa\u0142\u0119 w sprawie wyboru trybu wyra\u017cenia zgody na ratyfikacj\u0119 podejmuje Sejm bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 91.
\n1. Ratyfikowana umowa mi\u0119dzynarodowa, po jej og\u0142oszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi cz\u0119\u015b\u0107 krajowego porz\u0105dku prawnego i jest bezpo\u015brednio stosowana, chyba \u017ce jej stosowanie jest uzale\u017cnione od wydania ustawy.
\n2. Umowa mi\u0119dzynarodowa ratyfikowana za uprzedni\u0105 zgod\u0105 wyra\u017con\u0105 w ustawie ma pierwsze\u0144stwo przed ustaw\u0105, je\u017celi ustawy tej nie da si\u0119 pogodzi\u0107 z umow\u0105.
\n3. Je\u017celi wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 umowy konstytuuj\u0105cej organizacj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105, prawo przez ni\u0105 stanowione jest stosowane bezpo\u015brednio, maj\u0105c pierwsze\u0144stwo w przypadku kolizji z ustawami.<\/p>\n

Art. 92.
\n1. Rozporz\u0105dzenia s\u0105 wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczeg\u00f3\u0142owego upowa\u017cnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upowa\u017cnienie powinno okre\u015bla\u0107 organ w\u0142a\u015bciwy do wydania rozporz\u0105dzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotycz\u0105ce tre\u015bci aktu.
\n2. Organ upowa\u017cniony do wydania rozporz\u0105dzenia nie mo\u017ce przekaza\u0107 swoich kompetencji, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1, innemu organowi.<\/p>\n

Art. 93.
\n1. Uchwa\u0142y Rady Ministr\u00f3w oraz zarz\u0105dzenia Prezesa Rady Ministr\u00f3w i ministr\u00f3w maj\u0105 charakter wewn\u0119trzny i obowi\u0105zuj\u0105 tylko jednostki organizacyjnie podleg\u0142e organowi wydaj\u0105cemu te akty.
\n2. Zarz\u0105dzenia s\u0105 wydawane tylko na podstawie ustawy. Nie mog\u0105 one stanowi\u0107 podstawy decyzji wobec obywateli, os\u00f3b prawnych oraz innych podmiot\u00f3w. 3. Uchwa\u0142y i zarz\u0105dzenia podlegaj\u0105 kontroli co do ich zgodno\u015bci z powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cym prawem.<\/p>\n

Art. 94.
\nOrgany samorz\u0105du terytorialnego oraz terenowe organy administracji rz\u0105dowej, na podstawie i w granicach upowa\u017cnie\u0144 zawartych w ustawie, ustanawiaj\u0105 akty prawa miejscowego obowi\u0105zuj\u0105ce na obszarze dzia\u0142ania tych organ\u00f3w. Zasady i tryb wydawania akt\u00f3w prawa miejscowego okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tIV. Sejm i senat\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 95.
\n1. W\u0142adz\u0119 ustawodawcz\u0105 w Rzeczypospolitej Polskiej sprawuj\u0105 Sejm i Senat.
\n2. Sejm sprawuje kontrol\u0119 nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Rady Ministr\u00f3w w zakresie okre\u015blonym przepisami Konstytucji i ustaw.<\/p>\n

Wybory i kadencja<\/strong><\/p>\n

Art. 96.
\n1. Sejm sk\u0142ada si\u0119 z 460 pos\u0142\u00f3w.
\n2. Wybory do Sejmu s\u0105 powszechne, r\u00f3wne, bezpo\u015brednie i proporcjonalne oraz odbywaj\u0105 si\u0119 w g\u0142osowaniu tajnym.<\/p>\n

Art. 97.
\n1. Senat sk\u0142ada si\u0119 ze 100 senator\u00f3w.
\n2. Wybory do Senatu s\u0105 powszechne, bezpo\u015brednie i odbywaj\u0105 si\u0119 w g\u0142osowaniu tajnym.<\/p>\n

Art. 98.
\n1. Sejm i Senat s\u0105 wybierane na czteroletnie kadencje. Kadencje Sejmu i Senatu rozpoczynaj\u0105 si\u0119 z dniem zebrania si\u0119 Sejmu na pierwsze posiedzenie i trwaj\u0105 do dnia poprzedzaj\u0105cego dzie\u0144 zebrania si\u0119 Sejmu nast\u0119pnej kadencji.
\n2. Wybory do Sejmu i Senatu zarz\u0105dza Prezydent Rzeczypospolitej nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 90 dni przed up\u0142ywem 4 lat od rozpocz\u0119cia kadencji Sejmu i Senatu, wyznaczaj\u0105c wybory na dzie\u0144 wolny od pracy, przypadaj\u0105cy w ci\u0105gu 30 dni przed up\u0142ywem 4 lat od rozpocz\u0119cia kadencji Sejmu i Senatu.
\n3. Sejm mo\u017ce skr\u00f3ci\u0107 swoj\u0105 kadencj\u0119 uchwa\u0142\u0105 podj\u0119t\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 co najmniej 2\/3 g\u0142os\u00f3w ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w. Skr\u00f3cenie kadencji Sejmu oznacza jednoczesne skr\u00f3cenie kadencji Senatu. Przepis ust. 5 stosuje si\u0119 odpowiednio.
\n4. Prezydent Rzeczypospolitej, po zasi\u0119gni\u0119ciu opinii Marsza\u0142ka Sejmu i Marsza\u0142ka Senatu, mo\u017ce w przypadkach okre\u015blonych w Konstytucji zarz\u0105dzi\u0107 skr\u00f3cenie kadencji Sejmu. Wraz ze skr\u00f3ceniem kadencji Sejmu skr\u00f3cona zostaje r\u00f3wnie\u017c kadencja Senatu.
\n5. Prezydent Rzeczypospolitej, zarz\u0105dzaj\u0105c skr\u00f3cenie kadencji Sejmu, zarz\u0105dza jednocze\u015bnie wybory do Sejmu i Senatu i wyznacza ich dat\u0119 na dzie\u0144 przypadaj\u0105cy nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w ci\u0105gu 45 dni od dnia zarz\u0105dzenia skr\u00f3cenia kadencji Sejmu. Prezydent Rzeczypospolitej zwo\u0142uje pierwsze posiedzenie nowo wybranego Sejmu nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 15 dzie\u0144 po dniu przeprowadzenia wybor\u00f3w.
\n6. W razie skr\u00f3cenia kadencji Sejmu stosuje si\u0119 odpowiednio przepis ust. 1.<\/p>\n

Art. 99.
\n1. Wybrany do Sejmu mo\u017ce by\u0107 obywatel polski maj\u0105cy prawo wybierania, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144czy 21 lat.
\n2. Wybrany do Senatu mo\u017ce by\u0107 obywatel polski maj\u0105cy prawo wybierania, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144czy 30 lat.
\n3. Wybran\u0105 do Sejmu lub do Senatu nie mo\u017ce by\u0107 osoba skazana prawomocnym wyrokiem na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci za przest\u0119pstwo umy\u015blne \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego.<\/p>\n

Art. 100.
\n1. Kandydat\u00f3w na pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 partie polityczne oraz wyborcy.
\n2. Nie mo\u017cna kandydowa\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie do Sejmu i Senatu.
\n3. Zasady i tryb zg\u0142aszania kandydat\u00f3w i przeprowadzania wybor\u00f3w oraz warunki wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 101.
\n1. Wa\u017cno\u015b\u0107 wybor\u00f3w do Sejmu i Senatu stwierdza S\u0105d Najwy\u017cszy.
\n2. Wyborcy przys\u0142uguje prawo zg\u0142oszenia do S\u0105du Najwy\u017cszego protestu przeciwko wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w na zasadach okre\u015blonych w ustawie.<\/p>\n

Pos\u0142owie i Senatorowie<\/strong><\/p>\n

Art. 102.
\nNie mo\u017cna by\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie pos\u0142em i senatorem.<\/p>\n

Art. 103.
\n1. Mandatu pos\u0142a nie mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 z funkcj\u0105 Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Prezesa Najwy\u017cszej Izby Kontroli, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i ich zast\u0119pc\u00f3w, cz\u0142onka Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej, cz\u0142onka Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, ambasadora oraz z zatrudnieniem w Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej lub z zatrudnieniem w administracji rz\u0105dowej. Zakaz ten nie dotyczy cz\u0142onk\u00f3w Rady Ministr\u00f3w i sekretarzy stanu w administracji rz\u0105dowej.
\n2. S\u0119dzia, prokurator, urz\u0119dnik s\u0142u\u017cby cywilnej, \u017co\u0142nierz pozostaj\u0105cy w czynnej s\u0142u\u017cbie wojskowej, funkcjonariusz policji oraz funkcjonariusz s\u0142u\u017cb ochrony pa\u0144stwa nie mog\u0105 sprawowa\u0107 mandatu poselskiego.
\n3. Inne przypadki zakazu \u0142\u0105czenia mandatu poselskiego z funkcjami publicznymi oraz zakazu jego sprawowania mo\u017ce okre\u015bli\u0107 ustawa.<\/p>\n

Art. 104.
\n1. Pos\u0142owie s\u0105 przedstawicielami Narodu. Nie wi\u0105\u017c\u0105 ich instrukcje wyborc\u00f3w.
\n2. Przed rozpocz\u0119ciem sprawowania mandatu pos\u0142owie sk\u0142adaj\u0105 przed Sejmem nast\u0119puj\u0105ce \u015blubowanie: \u201eUroczy\u015bcie \u015blubuj\u0119 rzetelnie i sumiennie wykonywa\u0107 obowi\u0105zki wobec Narodu, strzec suwerenno\u015bci i interes\u00f3w Pa\u0144stwa, czyni\u0107 wszystko dla pomy\u015blno\u015bci Ojczyzny i dobra obywateli, przestrzega\u0107 Konstytucji i innych praw Rzeczypospolitej Polskiej.\u201d \u015alubowanie mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cone z dodaniem zdania \u201eTak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g\u201d.
\n3. Odmowa z\u0142o\u017cenia \u015blubowania oznacza zrzeczenie si\u0119 mandatu.<\/p>\n

Art. 105.
\n1. Pose\u0142 nie mo\u017ce by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wchodz\u0105c\u0105 w zakres sprawowania mandatu poselskiego ani w czasie jego trwania, ani po jego wyga\u015bni\u0119ciu. Za tak\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pose\u0142 odpowiada wy\u0142\u0105cznie przed Sejmem, a w przypadku naruszenia praw os\u00f3b trzecich mo\u017ce by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci s\u0105dowej tylko za zgod\u0105 Sejmu.
\n2. Od dnia og\u0142oszenia wynik\u00f3w wybor\u00f3w do dnia wyga\u015bni\u0119cia mandatu pose\u0142 nie mo\u017ce by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty bez zgody Sejmu do odpowiedzialno\u015bci karnej.
\n3. Post\u0119powanie karne wszcz\u0119te wobec osoby przed dniem wyboru jej na pos\u0142a ulega na \u017c\u0105danie Sejmu zawieszeniu do czasu wyga\u015bni\u0119cia mandatu. W takim przypadku ulega r\u00f3wnie\u017c zawieszeniu na ten czas bieg przedawnienia w post\u0119powaniu karnym.
\n4. Pose\u0142 mo\u017ce wyrazi\u0107 zgod\u0119 na poci\u0105gni\u0119cie go do odpowiedzialno\u015bci karnej. W takim przypadku nie stosuje si\u0119 przepis\u00f3w ust. 2 i 3.
\n5. Pose\u0142 nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymany lub aresztowany bez zgody Sejmu, z wyj\u0105tkiem uj\u0119cia go na gor\u0105cym uczynku przest\u0119pstwa i je\u017celi jego zatrzymanie jest niezb\u0119dne do zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania. O zatrzymaniu niezw\u0142ocznie powiadamia si\u0119 Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry mo\u017ce nakaza\u0107 natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.
\n6. Szczeg\u00f3\u0142owe zasady poci\u0105gania pos\u0142\u00f3w do odpowiedzialno\u015bci karnej oraz tryb post\u0119powania okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 106.
\nWarunki niezb\u0119dne do skutecznego wype\u0142niania obowi\u0105zk\u00f3w poselskich oraz ochron\u0119 praw wynikaj\u0105cych ze sprawowania mandatu okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 107.
\n1. W zakresie okre\u015blonym ustaw\u0105 pose\u0142 nie mo\u017ce prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej z osi\u0105ganiem korzy\u015bci z maj\u0105tku Skarbu Pa\u0144stwa lub samorz\u0105du terytorialnego ani nabywa\u0107 tego maj\u0105tku.
\n2. Za naruszenie zakaz\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1, pose\u0142, uchwa\u0142\u0105 Sejmu podj\u0119t\u0105 na wniosek Marsza\u0142ka Sejmu, mo\u017ce by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci przed Trybuna\u0142em Stanu, kt\u00f3ry orzeka w przedmiocie pozbawienia mandatu.<\/p>\n

Art. 108.
Do senator\u00f3w stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy art. 103\u2013107.<\/p>\n

Organizacja i dzia\u0142anie<\/strong><\/p>\n

Art. 109.
\n1. Sejm i Senat obraduj\u0105 na posiedzeniach.
\n2. Pierwsze posiedzenia Sejmu i Senatu Prezydent Rzeczypospolitej zwo\u0142uje na dzie\u0144 przypadaj\u0105cy w ci\u0105gu 30 dni od dnia wybor\u00f3w, z wyj\u0105tkiem przypadk\u00f3w okre\u015blonych w art. 98 ust. 3 i 5.<\/p>\n

Art. 110.
\n1. Sejm wybiera ze swojego grona Marsza\u0142ka Sejmu i wicemarsza\u0142k\u00f3w.
\n2. Marsza\u0142ek Sejmu przewodniczy obradom Sejmu, strze\u017ce praw Sejmu oraz reprezentuje Sejm na zewn\u0105trz. 3. Sejm powo\u0142uje komisje sta\u0142e oraz mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 komisje nadzwyczajne.<\/p>\n

Art. 111.
\n1. Sejm mo\u017ce powo\u0142a\u0107 komisj\u0119 \u015bledcz\u0105 do zbadania okre\u015blonej sprawy.
\n2. Tryb dzia\u0142ania komisji \u015bledczej okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 112.
\nOrganizacj\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i porz\u0105dek prac Sejmu oraz tryb powo\u0142ywania i dzia\u0142alno\u015bci jego organ\u00f3w, jak te\u017c spos\u00f3b wykonywania konstytucyjnych i ustawowych obowi\u0105zk\u00f3w organ\u00f3w pa\u0144stwowych wobec Sejmu okre\u015bla regulamin Sejmu uchwalony przez Sejm.<\/p>\n

Art. 113.
\nPosiedzenia Sejmu s\u0105 jawne. Je\u017celi wymaga tego dobro pa\u0144stwa, Sejm mo\u017ce bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w uchwali\u0107 tajno\u015b\u0107 obrad.<\/p>\n

Art. 114.
\n1. W przypadkach okre\u015blonych w Konstytucji Sejm i Senat, obraduj\u0105c wsp\u00f3lnie pod przewodnictwem Marsza\u0142ka Sejmu lub w jego zast\u0119pstwie Marsza\u0142ka Senatu, dzia\u0142aj\u0105 jako Zgromadzenie Narodowe.
\n2. Zgromadzenie Narodowe uchwala sw\u00f3j regulamin.<\/p>\n

Art. 115.
\n1. Prezes Rady Ministr\u00f3w i pozostali cz\u0142onkowie Rady Ministr\u00f3w maj\u0105 obowi\u0105zek udzielenia odpowiedzi na interpelacje i zapytania poselskie w ci\u0105gu 21 dni.
\n2. Prezes Rady Ministr\u00f3w i pozostali cz\u0142onkowie Rady Ministr\u00f3w maj\u0105 obowi\u0105zek udzielenia odpowiedzi w sprawach bie\u017c\u0105cych na ka\u017cdym posiedzeniu Sejmu.<\/p>\n

Art. 116.
\n1. Sejm decyduje w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej o stanie wojny i o zawarciu pokoju.
\n2. Sejm mo\u017ce podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119 o stanie wojny jedynie w razie zbrojnej napa\u015bci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych wynika zobowi\u0105zanie do wsp\u00f3lnej obrony przeciwko agresji. Je\u017celi Sejm nie mo\u017ce si\u0119 zebra\u0107 na posiedzenie, o stanie wojny postanawia Prezydent Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Art. 117.
\nZasady u\u017cycia Si\u0142 Zbrojnych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej okre\u015bla ratyfikowana umowa mi\u0119dzynarodowa lub ustawa. Zasady pobytu obcych wojsk na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zasady przemieszczania si\u0119 ich przez to terytorium okre\u015blaj\u0105 ratyfikowane umowy mi\u0119dzynarodowe lub ustawy.<\/p>\n

Art. 118.
\n1. Inicjatywa ustawodawcza przys\u0142uguje pos\u0142om, Senatowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej i Radzie Ministr\u00f3w.
\n2. Inicjatywa ustawodawcza przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c grupie co najmniej 100 000 obywateli maj\u0105cych prawo wybierania do Sejmu. Tryb post\u0119powania w tej sprawie okre\u015bla ustawa.
\n3. Wnioskodawcy, przedk\u0142adaj\u0105c Sejmowi projekt ustawy, przedstawiaj\u0105 skutki finansowe jej wykonania.<\/p>\n

Art. 119.
\n1. Sejm rozpatruje projekt ustawy w trzech czytaniach.
\n2. Prawo wnoszenia poprawek do projektu ustawy w czasie rozpatrywania go przez Sejm przys\u0142uguje wnioskodawcy projektu, pos\u0142om i Radzie Ministr\u00f3w.
\n3. Marsza\u0142ek Sejmu mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 poddania pod g\u0142osowanie poprawki, kt\u00f3ra uprzednio nie by\u0142a przed\u0142o\u017cona komisji.
\n4. Wnioskodawca mo\u017ce wycofa\u0107 projekt ustawy w toku post\u0119powania ustawodawczego w Sejmie do czasu zako\u0144czenia drugiego czytania projektu.<\/p>\n

Art. 120.
\nSejm uchwala ustawy zwyk\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, chyba \u017ce Konstytucja przewiduje inn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. W tym samym trybie Sejm podejmuje uchwa\u0142y, je\u017celi ustawa lub uchwa\u0142a Sejmu nie stanowi inaczej.<\/p>\n

Art. 121.
\n1. Ustaw\u0119 uchwalon\u0105 przez Sejm Marsza\u0142ek Sejmu przekazuje Senatowi.
\n2. Senat w ci\u0105gu 30 dni od dnia przekazania ustawy mo\u017ce j\u0105 przyj\u0105\u0107 bez zmian, uchwali\u0107 poprawki albo uchwali\u0107 odrzucenie jej w ca\u0142o\u015bci. Je\u017celi Senat w ci\u0105gu 30 dni od dnia przekazania ustawy nie podejmie stosownej uchwa\u0142y, ustaw\u0119 uznaje si\u0119 za uchwalon\u0105 w brzmieniu przyj\u0119tym przez Sejm.
\n3. Uchwa\u0142\u0119 Senatu odrzucaj\u0105c\u0105 ustaw\u0119 albo poprawk\u0119 zaproponowan\u0105 w uchwale Senatu uwa\u017ca si\u0119 za przyj\u0119t\u0105, je\u017celi Sejm nie odrzuci jej bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 122.
\n1. Po zako\u0144czeniu post\u0119powania okre\u015blonego w art. 121 Marsza\u0142ek Sejmu przedstawia uchwalon\u0105 ustaw\u0119 do podpisu Prezydentowi Rzeczypospolitej.
\n2. Prezydent Rzeczypospolitej podpisuje ustaw\u0119 w ci\u0105gu 21 dni od dnia przedstawienia i zarz\u0105dza jej og\u0142oszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
\n3. Przed podpisaniem ustawy Prezydent Rzeczypospolitej mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodno\u015bci ustawy z Konstytucj\u0105. Prezydent Rzeczypospolitej nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 podpisania ustawy, kt\u00f3r\u0105 Trybuna\u0142 Konstytucyjny uzna\u0142 za zgodn\u0105 z Konstytucj\u0105.
\n4. Prezydent Rzeczypospolitej odmawia podpisania ustawy, kt\u00f3r\u0105 Trybuna\u0142 Konstytucyjny uzna\u0142 za niezgodn\u0105 z Konstytucj\u0105. Je\u017celi jednak niezgodno\u015b\u0107 z Konstytucj\u0105 dotyczy poszczeg\u00f3lnych przepis\u00f3w ustawy, a Trybuna\u0142 Konstytucyjny nie orzeknie, \u017ce s\u0105 one nierozerwalnie zwi\u0105zane z ca\u0142\u0105 ustaw\u0105, Prezydent Rzeczypospolitej, po zasi\u0119gni\u0119ciu opinii Marsza\u0142ka Sejmu, podpisuje ustaw\u0119 z pomini\u0119ciem przepis\u00f3w uznanych za niezgodne z Konstytucj\u0105 albo zwraca ustaw\u0119 Sejmowi w celu usuni\u0119cia niezgodno\u015bci.
\n5. Je\u017celi Prezydent Rzeczypospolitej nie wyst\u0105pi\u0142 z wnioskiem do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w trybie ust. 3, mo\u017ce z umotywowanym wnioskiem przekaza\u0107 ustaw\u0119 Sejmowi do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym uchwaleniu ustawy przez Sejm wi\u0119kszo\u015bci\u0105 3\/5 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w Prezydent Rzeczypospolitej w ci\u0105gu 7 dni podpisuje ustaw\u0119 i zarz\u0105dza jej og\u0142oszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W razie ponownego uchwalenia ustawy przez Sejm Prezydentowi Rzeczypospolitej nie przys\u0142uguje prawo wyst\u0105pienia do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w trybie ust. 3.
\n6. Wyst\u0105pienie Prezydenta Rzeczypospolitej do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodno\u015bci ustawy z Konstytucj\u0105 lub z wnioskiem do Sejmu o ponowne rozpatrzenie ustawy wstrzymuje bieg, okre\u015blonego w ust. 2, terminu do podpisania ustawy.<\/p>\n

Art. 123.
\n1. Rada Ministr\u00f3w mo\u017ce uzna\u0107 uchwalony przez siebie projekt ustawy za pilny, z wyj\u0105tkiem projekt\u00f3w ustaw podatkowych, ustaw dotycz\u0105cych wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej, Sejmu, Senatu oraz organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego, ustaw reguluj\u0105cych ustr\u00f3j i w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 w\u0142adz publicznych, a tak\u017ce kodeks\u00f3w.
\n2. Regulamin Sejmu oraz regulamin Senatu okre\u015blaj\u0105 odr\u0119bno\u015bci w post\u0119powaniu ustawodawczym w sprawie projektu pilnego.
\n3. W post\u0119powaniu w sprawie ustawy, kt\u00f3rej projekt zosta\u0142 uznany za pilny, termin jej rozpatrzenia przez Senat wynosi 14 dni, a termin podpisania ustawy przez Prezydenta Rzeczypospolitej wynosi 7 dni.<\/p>\n

Art. 124.
Do Senatu stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy art. 110, art. 112, art. 113 i art. 120.<\/p>\n

Referendum<\/strong><\/p>\n

Art. 125.
\n1. W sprawach o szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla pa\u0144stwa mo\u017ce by\u0107 przeprowadzone referendum og\u00f3lnokrajowe.
\n2. Referendum og\u00f3lnokrajowe ma prawo zarz\u0105dzi\u0107 Sejm bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w lub Prezydent Rzeczypospolitej za zgod\u0105 Senatu wyra\u017con\u0105 bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby senator\u00f3w.
\n3. Je\u017celi w referendum og\u00f3lnokrajowym wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 wi\u0119cej ni\u017c po\u0142owa uprawnionych do g\u0142osowania, wynik referendum jest wi\u0105\u017c\u0105cy.
\n4. Wa\u017cno\u015b\u0107 referendum og\u00f3lnokrajowego oraz referendum, o kt\u00f3rym mowa w art. 235 ust. 6, stwierdza S\u0105d Najwy\u017cszy.
\n5. Zasady i tryb przeprowadzania referendum okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tV. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 126.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest najwy\u017cszym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej.
\n2. Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na stra\u017cy suwerenno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa oraz nienaruszalno\u015bci i niepodzielno\u015bci jego terytorium.
\n3. Prezydent Rzeczypospolitej wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach okre\u015blonych w Konstytucji i ustawach.<\/p>\n

Art. 127.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej jest wybierany przez Nar\u00f3d w wyborach powszechnych, r\u00f3wnych, bezpo\u015brednich i w g\u0142osowaniu tajnym.
\n2. Prezydent Rzeczypospolitej jest wybierany na pi\u0119cioletni\u0105 kadencj\u0119 i mo\u017ce by\u0107 ponownie wybrany tylko raz.
\n3. Na Prezydenta Rzeczypospolitej mo\u017ce by\u0107 wybrany obywatel polski, kt\u00f3ry najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144czy 35 lat i korzysta z pe\u0142ni praw wyborczych do Sejmu. Kandydata zg\u0142asza co najmniej 100 000 obywateli maj\u0105cych prawo wybierania do Sejmu.
\n4. Na Prezydenta Rzeczypospolitej wybrany zostaje kandydat, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 wa\u017cnie oddanych g\u0142os\u00f3w. Je\u017celi \u017caden z kandydat\u00f3w nie uzyska wymaganej wi\u0119kszo\u015bci, czternastego dnia po pierwszym g\u0142osowaniu przeprowadza si\u0119 ponowne g\u0142osowanie.
\n5. W ponownym g\u0142osowaniu wyboru dokonuje si\u0119 spo\u015br\u00f3d dw\u00f3ch kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy w pierwszym g\u0142osowaniu otrzymali kolejno najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w. Je\u017celi kt\u00f3rykolwiek z tych dw\u00f3ch kandydat\u00f3w wycofa zgod\u0119 na kandydowanie, utraci prawo wyborcze lub umrze, w jego miejsce do wybor\u00f3w w ponownym g\u0142osowaniu dopuszcza si\u0119 kandydata, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 kolejno najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w w pierwszym g\u0142osowaniu. W takim przypadku dat\u0119 ponownego g\u0142osowania odracza si\u0119 o dalszych 14 dni.
\n6. Na Prezydenta Rzeczypospolitej wybrany zostaje kandydat, kt\u00f3ry w ponownym g\u0142osowaniu otrzyma\u0142 wi\u0119cej g\u0142os\u00f3w.
\n7. Zasady i tryb zg\u0142aszania kandydat\u00f3w i przeprowadzania wybor\u00f3w oraz warunki wa\u017cno\u015bci wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 128.
\n1. Kadencja Prezydenta Rzeczypospolitej rozpoczyna si\u0119 w dniu obj\u0119cia przez niego urz\u0119du.
\n2. Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej zarz\u0105dza Marsza\u0142ek Sejmu na dzie\u0144 przypadaj\u0105cy nie wcze\u015bniej ni\u017c na 100 dni i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 75 dni przed up\u0142ywem kadencji urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta Rzeczypospolitej, a w razie opr\u00f3\u017cnienia urz\u0119du Prezydenta Rzeczypospolitej \u2013 nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w czternastym dniu po opr\u00f3\u017cnieniu urz\u0119du, wyznaczaj\u0105c dat\u0119 wybor\u00f3w na dzie\u0144 wolny od pracy przypadaj\u0105cy w ci\u0105gu 60 dni od dnia zarz\u0105dzenia wybor\u00f3w.<\/p>\n

Art. 129.
\n1. Wa\u017cno\u015b\u0107 wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej stwierdza S\u0105d Najwy\u017cszy.
\n2. Wyborcy przys\u0142uguje prawo zg\u0142oszenia do S\u0105du Najwy\u017cszego protestu przeciwko wa\u017cno\u015bci wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach okre\u015blonych w ustawie.
\n3. W razie stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej przeprowadza si\u0119 nowe wybory, na zasadach przewidzianych w art. 128 ust. 2 dla przypadku opr\u00f3\u017cnienia urz\u0119du Prezydenta Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Art. 130.
\nPrezydent Rzeczypospolitej obejmuje urz\u0105d po z\u0142o\u017ceniu wobec Zgromadzenia Narodowego nast\u0119puj\u0105cej przysi\u0119gi: \u201eObejmuj\u0105c z woli Narodu urz\u0105d Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, uroczy\u015bcie przysi\u0119gam, \u017ce dochowam wierno\u015bci postanowieniom Konstytucji, b\u0119d\u0119 strzeg\u0142 niez\u0142omnie godno\u015bci Narodu, niepodleg\u0142o\u015bci i bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwa, a dobro Ojczyzny oraz pomy\u015blno\u015b\u0107 obywateli b\u0119d\u0105 dla mnie zawsze najwy\u017cszym nakazem\u201d. Przysi\u0119ga mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cona z dodaniem zdania \u201eTak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g\u201d.<\/p>\n

Art. 131.
\n1. Je\u017celi Prezydent Rzeczypospolitej nie mo\u017ce przej\u015bciowo sprawowa\u0107 urz\u0119du, zawiadamia o tym Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry tymczasowo przejmuje obowi\u0105zki Prezydenta Rzeczypospolitej. Gdy Prezydent Rzeczypospolitej nie jest w stanie zawiadomi\u0107 Marsza\u0142ka Sejmu o niemo\u017cno\u015bci sprawowania urz\u0119du, w\u00f3wczas o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej rozstrzyga Trybuna\u0142 Konstytucyjny na wniosek Marsza\u0142ka Sejmu. W razie uznania przej\u015bciowej niemo\u017cno\u015bci sprawowania urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej Trybuna\u0142 Konstytucyjny powierza Marsza\u0142kowi Sejmu tymczasowe wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w Prezydenta Rzeczypospolitej.
\n2. Marsza\u0142ek Sejmu tymczasowo, do czasu wyboru nowego Prezydenta Rzeczypospolitej, wykonuje obowi\u0105zki Prezydenta Rzeczypospolitej w razie:
\n1) \u015bmierci Prezydenta Rzeczypospolitej,
\n2) zrzeczenia si\u0119 urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej,
\n3) stwierdzenia niewa\u017cno\u015bci wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej lub innych przyczyn nieobj\u0119cia urz\u0119du po wyborze,
\n4) uznania przez Zgromadzenie Narodowe trwa\u0142ej niezdolno\u015bci Prezydenta Rzeczypospolitej do sprawowania urz\u0119du ze wzgl\u0119du na stan zdrowia, uchwa\u0142\u0105 podj\u0119t\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 co najmniej 2\/3 g\u0142os\u00f3w ustawowej liczby cz\u0142onk\u00f3w Zgromadzenia Narodowego,
\n5) z\u0142o\u017cenia Prezydenta Rzeczypospolitej z urz\u0119du orzeczeniem Trybuna\u0142u Stanu.
\n3. Je\u017celi Marsza\u0142ek Sejmu nie mo\u017ce wykonywa\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w Prezydenta Rzeczypospolitej, obowi\u0105zki te przejmuje Marsza\u0142ek Senatu.
\n4. Osoba wykonuj\u0105ca obowi\u0105zki Prezydenta Rzeczypospolitej nie mo\u017ce postanowi\u0107 o skr\u00f3ceniu kadencji Sejmu.<\/p>\n

Art. 132.
\nPrezydent Rzeczypospolitej nie mo\u017ce piastowa\u0107 \u017cadnego innego urz\u0119du ani pe\u0142ni\u0107 \u017cadnej funkcji publicznej, z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane ze sprawowanym urz\u0119dem.<\/p>\n

Art. 133.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej jako reprezentant pa\u0144stwa w stosunkach zewn\u0119trznych:
\n1) ratyfikuje i wypowiada umowy mi\u0119dzynarodowe, o czym zawiadamia Sejm i Senat,
\n2) mianuje i odwo\u0142uje pe\u0142nomocnych przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w innych pa\u0144stwach i przy organizacjach mi\u0119dzynarodowych,
\n3) przyjmuje listy uwierzytelniaj\u0105ce i odwo\u0142uj\u0105ce akredytowanych przy nim przedstawicieli dyplomatycznych innych pa\u0144stw i organizacji mi\u0119dzynarodowych.
\n2. Prezydent Rzeczypospolitej przed ratyfikowaniem umowy mi\u0119dzynarodowej mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie jej zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105.
\n3. Prezydent Rzeczypospolitej w zakresie polityki zagranicznej wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a z Prezesem Rady Ministr\u00f3w i w\u0142a\u015bciwym ministrem.<\/p>\n

Art. 134.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej jest najwy\u017cszym zwierzchnikiem Si\u0142 Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
\n2. W czasie pokoju Prezydent Rzeczypospolitej sprawuje zwierzchnictwo nad Si\u0142ami Zbrojnymi za po\u015brednictwem Ministra Obrony Narodowej.
\n3. Prezydent Rzeczypospolitej mianuje Szefa Sztabu Generalnego i dow\u00f3dc\u00f3w rodzaj\u00f3w Si\u0142 Zbrojnych na czas okre\u015blony. Czas trwania kadencji, tryb i warunki odwo\u0142ania przed jej up\u0142ywem okre\u015bla ustawa.
\n4. Na czas wojny Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministr\u00f3w, mianuje Naczelnego Dow\u00f3dc\u0119 Si\u0142 Zbrojnych. W tym samym trybie mo\u017ce on Naczelnego Dow\u00f3dc\u0119 Si\u0142 Zbrojnych odwo\u0142a\u0107. Kompetencje Naczelnego Dow\u00f3dcy Si\u0142 Zbrojnych i zasady jego podleg\u0142o\u015bci konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej okre\u015bla ustawa.
\n5. Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, nadaje okre\u015blone w ustawach stopnie wojskowe.
\n6. Kompetencje Prezydenta Rzeczypospolitej, zwi\u0105zane ze zwierzchnictwem nad Si\u0142ami Zbrojnymi, szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 135.
\nOrganem doradczym Prezydenta Rzeczypospolitej w zakresie wewn\u0119trznego i zewn\u0119trznego bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa jest Rada Bezpiecze\u0144stwa Narodowego.<\/p>\n

Art. 136.
W razie bezpo\u015bredniego, zewn\u0119trznego zagro\u017cenia pa\u0144stwa Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministr\u00f3w, zarz\u0105dza powszechn\u0105 lub cz\u0119\u015bciow\u0105 mobilizacj\u0119 i u\u017cycie Si\u0142 Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

Art. 137.
\nPrezydent Rzeczypospolitej nadaje obywatelstwo polskie i wyra\u017ca zgod\u0119 na zrzeczenie si\u0119 obywatelstwa polskiego.<\/p>\n

Art. 138.
\nPrezydent Rzeczypospolitej nadaje ordery i odznaczenia.<\/p>\n

Art. 139.
\nPrezydent Rzeczypospolitej stosuje prawo \u0142aski. Prawa \u0142aski nie stosuje si\u0119 do os\u00f3b skazanych przez Trybuna\u0142 Stanu.<\/p>\n

Art. 140.
\nPrezydent Rzeczypospolitej mo\u017ce zwraca\u0107 si\u0119 z or\u0119dziem do Sejmu, do Senatu lub do Zgromadzenia Narodowego. Or\u0119dzia nie czyni si\u0119 przedmiotem debaty.<\/p>\n

Art. 141.
\n1. W sprawach szczeg\u00f3lnej wagi Prezydent Rzeczypospolitej mo\u017ce zwo\u0142a\u0107 Rad\u0119 Gabinetow\u0105. Rad\u0119 Gabinetow\u0105 tworzy Rada Ministr\u00f3w obraduj\u0105ca pod przewodnictwem Prezydenta Rzeczypospolitej.
\n2. Radzie Gabinetowej nie przys\u0142uguj\u0105 kompetencje Rady Ministr\u00f3w.<\/p>\n

Art. 142.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej wydaje rozporz\u0105dzenia i zarz\u0105dzenia na zasadach okre\u015blonych w art. 92 i art. 93.
\n2. Prezydent Rzeczypospolitej wydaje postanowienia w zakresie realizacji pozosta\u0142ych swoich kompetencji.<\/p>\n

Art. 143.
\nOrganem pomocniczym Prezydenta Rzeczypospolitej jest Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej. Prezydent Rzeczypospolitej nadaje statut Kancelarii oraz powo\u0142uje i odwo\u0142uje Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Art. 144.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej, korzystaj\u0105c ze swoich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji, wydaje akty urz\u0119dowe.
\n2. Akty urz\u0119dowe Prezydenta Rzeczypospolitej wymagaj\u0105 dla swojej wa\u017cno\u015bci podpisu Prezesa Rady Ministr\u00f3w, kt\u00f3ry przez podpisanie aktu ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 przed Sejmem.
\n3. Przepis ust. 2 nie dotyczy:
\n1) zarz\u0105dzania wybor\u00f3w do Sejmu i Senatu,
\n2) zwo\u0142ywania pierwszego posiedzenia nowo wybranych Sejmu i Senatu,
\n3) skracania kadencji Sejmu w przypadkach okre\u015blonych w Konstytucji,
\n4) inicjatywy ustawodawczej,
\n5) zarz\u0105dzania referendum og\u00f3lnokrajowego,
\n6) podpisywania albo odmowy podpisania ustawy,
\n7) zarz\u0105dzania og\u0142oszenia ustawy oraz umowy mi\u0119dzynarodowej w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej,
\n8) zwracania si\u0119 z or\u0119dziem do Sejmu, do Senatu lub do Zgromadzenia Narodowego,
\n9) wniosku do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego,
\n10) wniosku o przeprowadzenie kontroli przez Najwy\u017csz\u0105 Izb\u0119 Kontroli,
\n11) desygnowania i powo\u0142ywania Prezesa Rady Ministr\u00f3w,
\n12) przyjmowania dymisji Rady Ministr\u00f3w i powierzania jej tymczasowego pe\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w,
\n13) wniosku do Sejmu o poci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci przed Trybuna\u0142em Stanu cz\u0142onka Rady Ministr\u00f3w,
\n14) odwo\u0142ywania ministra, kt\u00f3remu Sejm wyrazi\u0142 wotum nieufno\u015bci,
\n15) zwo\u0142ywania Rady Gabinetowej,
\n16) nadawania order\u00f3w i odznacze\u0144,
\n17) powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w,
\n18) stosowania prawa \u0142aski,
\n19) nadawania obywatelstwa polskiego i wyra\u017cania zgody na zrzeczenie si\u0119 obywatelstwa polskiego,
\n20) powo\u0142ywania Pierwszego Prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego,
\n21) powo\u0142ywania Prezesa i Wiceprezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego,
\n22) powo\u0142ywania Prezesa Naczelnego S\u0105du Administracyjnego,
\n23) powo\u0142ywania prezes\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego oraz wiceprezes\u00f3w Naczelnego S\u0105du Administracyjnego,
\n24) wniosku do Sejmu o powo\u0142anie Prezesa Narodowego Banku Polskiego,
\n25) powo\u0142ywania cz\u0142onk\u00f3w Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej,
\n26) powo\u0142ywania i odwo\u0142ywania cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa Narodowego,
\n27) powo\u0142ywania cz\u0142onk\u00f3w Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji,
\n28) nadawania statutu Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej oraz powo\u0142ywania i odwo\u0142ywania Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej,
\n29) wydawania zarz\u0105dze\u0144 na zasadach okre\u015blonych w art. 93,
\n30) zrzeczenia si\u0119 urz\u0119du Prezydenta Rzeczypospolitej.<\/p>\n

Art. 145.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej za naruszenie Konstytucji, ustawy lub za pope\u0142nienie przest\u0119pstwa mo\u017ce by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci przed Trybuna\u0142em Stanu.
\n2. Postawienie Prezydenta Rzeczypospolitej w stan oskar\u017cenia mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 uchwa\u0142\u0105 Zgromadzenia Narodowego, podj\u0119t\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 co najmniej 2\/3 g\u0142os\u00f3w ustawowej liczby cz\u0142onk\u00f3w Zgromadzenia Narodowego na wniosek co najmniej 140 cz\u0142onk\u00f3w Zgromadzenia Narodowego.
\n3. Z dniem podj\u0119cia uchwa\u0142y o postawieniu Prezydenta Rzeczypospolitej w stan oskar\u017cenia przed Trybuna\u0142em Stanu sprawowanie urz\u0119du przez Prezydenta Rzeczypospolitej ulega zawieszeniu. Przepis art. 131 stosuje si\u0119 odpowiednio.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tVI. Rada Ministr\u00f3w i administracja rz\u0105dowa\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 146.
\n1. Rada Ministr\u00f3w prowadzi polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 i zagraniczn\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej.
\n2. Do Rady Ministr\u00f3w nale\u017c\u0105 sprawy polityki pa\u0144stwa nie zastrze\u017cone dla innych organ\u00f3w pa\u0144stwowych i samorz\u0105du terytorialnego.
\n3. Rada Ministr\u00f3w kieruje administracj\u0105 rz\u0105dow\u0105.
\n4. W zakresie i na zasadach okre\u015blonych w Konstytucji i ustawach Rada Ministr\u00f3w w szczeg\u00f3lno\u015bci:
\n1) zapewnia wykonanie ustaw,
\n2) wydaje rozporz\u0105dzenia,
\n3) koordynuje i kontroluje prace organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej,
\n4) chroni interesy Skarbu Pa\u0144stwa,
\n5) uchwala projekt bud\u017cetu pa\u0144stwa,
\n6) kieruje wykonaniem bud\u017cetu pa\u0144stwa oraz uchwala zamkni\u0119cie rachunk\u00f3w pa\u0144stwowych i sprawozdanie z wykonania bud\u017cetu,
\n7) zapewnia bezpiecze\u0144stwo wewn\u0119trzne pa\u0144stwa oraz porz\u0105dek publiczny,
\n8) zapewnia bezpiecze\u0144stwo zewn\u0119trzne pa\u0144stwa,
\n9) sprawuje og\u00f3lne kierownictwo w dziedzinie stosunk\u00f3w z innymi pa\u0144stwami i organizacjami mi\u0119dzynarodowymi,
\n10) zawiera umowy mi\u0119dzynarodowe wymagaj\u0105ce ratyfikacji oraz zatwierdza i wypowiada inne umowy mi\u0119dzynarodowe,
\n11) sprawuje og\u00f3lne kierownictwo w dziedzinie obronno\u015bci kraju oraz okre\u015bla corocznie liczb\u0119 obywateli powo\u0142ywanych do czynnej s\u0142u\u017cby wojskowej,
\n12) okre\u015bla organizacj\u0119 i tryb swojej pracy.<\/p>\n

Art. 147.
\n1. Rada Ministr\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 z Prezesa Rady Ministr\u00f3w i ministr\u00f3w.
\n2. W sk\u0142ad Rady Ministr\u00f3w mog\u0105 by\u0107 powo\u0142ywani wiceprezesi Rady Ministr\u00f3w.
\n3. Prezes i wiceprezes Rady Ministr\u00f3w mog\u0105 pe\u0142ni\u0107 tak\u017ce funkcj\u0119 ministra.
\n4. W sk\u0142ad Rady Ministr\u00f3w mog\u0105 by\u0107 ponadto powo\u0142ywani przewodnicz\u0105cy okre\u015blonych w ustawach komitet\u00f3w.<\/p>\n

Art. 148.
\nPrezes Rady Ministr\u00f3w:
\n1) reprezentuje Rad\u0119 Ministr\u00f3w,
\n2) kieruje pracami Rady Ministr\u00f3w,
\n3) wydaje rozporz\u0105dzenia,
\n4) zapewnia wykonywanie polityki Rady Ministr\u00f3w i okre\u015bla sposoby jej wykonywania,
\n5) koordynuje i kontroluje prac\u0119 cz\u0142onk\u00f3w Rady Ministr\u00f3w,
\n6) sprawuje nadz\u00f3r nad samorz\u0105dem terytorialnym w granicach i formach okre\u015blonych w Konstytucji i ustawach,
\n7) jest zwierzchnikiem s\u0142u\u017cbowym pracownik\u00f3w administracji rz\u0105dowej.<\/p>\n

Art. 149.
\n1. Ministrowie kieruj\u0105 okre\u015blonymi dzia\u0142ami administracji rz\u0105dowej lub wype\u0142niaj\u0105 zadania wyznaczone im przez Prezesa Rady Ministr\u00f3w. Zakres dzia\u0142ania ministra kieruj\u0105cego dzia\u0142em administracji rz\u0105dowej okre\u015blaj\u0105 ustawy.
\n2. Minister kieruj\u0105cy dzia\u0142em administracji rz\u0105dowej wydaje rozporz\u0105dzenia. Rada Ministr\u00f3w, na wniosek Prezesa Rady Ministr\u00f3w, mo\u017ce uchyli\u0107 rozporz\u0105dzenie lub zarz\u0105dzenie ministra.
\n3. Do przewodnicz\u0105cego komitetu, o kt\u00f3rym mowa w art. 147 ust. 4, stosuje si\u0119 odpowiednio przepisy odnosz\u0105ce si\u0119 do ministra kieruj\u0105cego dzia\u0142em administracji rz\u0105dowej.<\/p>\n

Art. 150.
\nCz\u0142onek Rady Ministr\u00f3w nie mo\u017ce prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci sprzecznej z jego obowi\u0105zkami publicznymi.<\/p>\n

Art. 151.
\nPrezes Rady Ministr\u00f3w, wiceprezesi Rady Ministr\u00f3w i ministrowie sk\u0142adaj\u0105 wobec Prezydenta Rzeczypospolitej nast\u0119puj\u0105c\u0105 przysi\u0119g\u0119: \u201eObejmuj\u0105c urz\u0105d Prezesa Rady Ministr\u00f3w (wiceprezesa Rady Ministr\u00f3w, ministra), uroczy\u015bcie przysi\u0119gam, \u017ce dochowam wierno\u015bci postanowieniom Konstytucji i innym prawom Rzeczypospolitej Polskiej, a dobro Ojczyzny oraz pomy\u015blno\u015b\u0107 obywateli b\u0119d\u0105 dla mnie zawsze najwy\u017cszym nakazem\u201d. Przysi\u0119ga mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cona z dodaniem zdania \u201eTak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g\u201d.<\/p>\n

Art. 152.
\n1. Przedstawicielem Rady Ministr\u00f3w w wojew\u00f3dztwie jest wojewoda.
\n2. Tryb powo\u0142ywania i odwo\u0142ywania oraz zakres dzia\u0142ania wojewod\u00f3w okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 153.
\n1. W celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zada\u0144 pa\u0144stwa, w urz\u0119dach administracji rz\u0105dowej dzia\u0142a korpus s\u0142u\u017cby cywilnej.
\n2. Prezes Rady Ministr\u00f3w jest zwierzchnikiem korpusu s\u0142u\u017cby cywilnej.<\/p>\n

Art. 154.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady Ministr\u00f3w, kt\u00f3ry proponuje sk\u0142ad Rady Ministr\u00f3w. Prezydent Rzeczypospolitej powo\u0142uje Prezesa Rady Ministr\u00f3w wraz z pozosta\u0142ymi cz\u0142onkami Rady Ministr\u00f3w w ci\u0105gu 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu lub przyj\u0119cia dymisji poprzedniej Rady Ministr\u00f3w i odbiera przysi\u0119g\u0119 od cz\u0142onk\u00f3w nowo powo\u0142anej Rady Ministr\u00f3w.
\n2. Prezes Rady Ministr\u00f3w, w ci\u0105gu 14 dni od dnia powo\u0142ania przez Prezydenta Rzeczypospolitej, przedstawia Sejmowi program dzia\u0142ania Rady Ministr\u00f3w z wnioskiem o udzielenie jej wotum zaufania. Wotum zaufania Sejm uchwala bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.
\n3. W razie niepowo\u0142ania Rady Ministr\u00f3w w trybie ust. 1 lub nieudzielenia jej wotum zaufania w trybie ust. 2 Sejm w ci\u0105gu 14 dni od up\u0142ywu termin\u00f3w okre\u015blonych w ust. 1 lub ust. 2 wybiera Prezesa Rady Ministr\u00f3w oraz proponowanych przez niego cz\u0142onk\u00f3w Rady Ministr\u00f3w bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w. Prezydent Rzeczypospolitej powo\u0142uje tak wybran\u0105 Rad\u0119 Ministr\u00f3w i odbiera przysi\u0119g\u0119 od jej cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n

Art. 155.
\n1. W razie niepowo\u0142ania Rady Ministr\u00f3w w trybie art. 154 ust. 3 Prezydent Rzeczypospolitej w ci\u0105gu 14 dni powo\u0142uje Prezesa Rady Ministr\u00f3w i na jego wniosek pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Rady Ministr\u00f3w oraz odbiera od nich przysi\u0119g\u0119. Sejm w ci\u0105gu 14 dni od dnia powo\u0142ania Rady Ministr\u00f3w przez Prezydenta Rzeczypospolitej udziela jej wotum zaufania wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.
\n2. W razie nieudzielenia Radzie Ministr\u00f3w wotum zaufania w trybie okre\u015blonym w ust. 1, Prezydent Rzeczypospolitej skraca kadencj\u0119 Sejmu i zarz\u0105dza wybory.<\/p>\n

Art. 156.
\n1. Cz\u0142onkowie Rady Ministr\u00f3w ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 przed Trybuna\u0142em Stanu za naruszenie Konstytucji lub ustaw, a tak\u017ce za przest\u0119pstwa pope\u0142nione w zwi\u0105zku z zajmowanym stanowiskiem.
\n2. Uchwa\u0142\u0119 o poci\u0105gni\u0119ciu cz\u0142onka Rady Ministr\u00f3w do odpowiedzialno\u015bci przed Trybuna\u0142em Stanu Sejm podejmuje na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej lub co najmniej 115 pos\u0142\u00f3w wi\u0119kszo\u015bci\u0105 3\/5 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 157.
\n1. Cz\u0142onkowie Rady Ministr\u00f3w ponosz\u0105 przed Sejmem solidarn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za dzia\u0142alno\u015b\u0107 Rady Ministr\u00f3w.
\n2. Cz\u0142onkowie Rady Ministr\u00f3w ponosz\u0105 przed Sejmem r\u00f3wnie\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 indywidualn\u0105 za sprawy nale\u017c\u0105ce do ich kompetencji lub powierzone im przez Prezesa Rady Ministr\u00f3w.<\/p>\n

Art. 158.
\n1. Sejm wyra\u017ca Radzie Ministr\u00f3w wotum nieufno\u015bci wi\u0119kszo\u015bci\u0105 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w na wniosek zg\u0142oszony przez co najmniej 46 pos\u0142\u00f3w i wskazuj\u0105cy imiennie kandydata na Prezesa Rady Ministr\u00f3w. Je\u017celi uchwa\u0142a zosta\u0142a przyj\u0119ta przez Sejm, Prezydent Rzeczypospolitej przyjmuje dymisj\u0119 Rady Ministr\u00f3w i powo\u0142uje wybranego przez Sejm nowego Prezesa Rady Ministr\u00f3w, a na jego wniosek pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Rady Ministr\u00f3w oraz odbiera od nich przysi\u0119g\u0119.
\n2. Wniosek o podj\u0119cie uchwa\u0142y, o kt\u00f3rej mowa w ust. 1, mo\u017ce by\u0107 poddany pod g\u0142osowanie nie wcze\u015bniej ni\u017c po up\u0142ywie 7 dni od dnia jego zg\u0142oszenia. Powt\u00f3rny wniosek mo\u017ce by\u0107 zg\u0142oszony nie wcze\u015bniej ni\u017c po up\u0142ywie 3 miesi\u0119cy od dnia zg\u0142oszenia poprzedniego wniosku. Powt\u00f3rny wniosek mo\u017ce by\u0107 zg\u0142oszony przed up\u0142ywem 3 miesi\u0119cy, je\u017celi wyst\u0105pi z nim co najmniej 115 pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 159.
\n1. Sejm mo\u017ce wyrazi\u0107 ministrowi wotum nieufno\u015bci. Wniosek o wyra\u017cenie wotum nieufno\u015bci mo\u017ce by\u0107 zg\u0142oszony przez co najmniej 69 pos\u0142\u00f3w. Przepis art. 158 ust. 2 stosuje si\u0119 odpowiednio.
\n2. Prezydent Rzeczypospolitej odwo\u0142uje ministra, kt\u00f3remu Sejm wyrazi\u0142 wotum nieufno\u015bci wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 160.
\nPrezes Rady Ministr\u00f3w mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Sejmu o wyra\u017cenie Radzie Ministr\u00f3w wotum zaufania. Udzielenie wotum zaufania Radzie Ministr\u00f3w nast\u0119puje wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 161.
\nPrezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministr\u00f3w, dokonuje zmian w sk\u0142adzie Rady Ministr\u00f3w.<\/p>\n

Art. 162.
\n1. Prezes Rady Ministr\u00f3w sk\u0142ada dymisj\u0119 Rady Ministr\u00f3w na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego Sejmu.
\n2. Prezes Rady Ministr\u00f3w sk\u0142ada dymisj\u0119 Rady Ministr\u00f3w r\u00f3wnie\u017c w razie:
\n1) nieuchwalenia przez Sejm wotum zaufania dla Rady Ministr\u00f3w,
\n2) wyra\u017cenia Radzie Ministr\u00f3w wotum nieufno\u015bci,
\n3) rezygnacji Prezesa Rady Ministr\u00f3w.
\n3. Prezydent Rzeczypospolitej, przyjmuj\u0105c dymisj\u0119 Rady Ministr\u00f3w, powierza jej dalsze sprawowanie obowi\u0105zk\u00f3w do czasu powo\u0142ania nowej Rady Ministr\u00f3w.
\n4. Prezydent Rzeczypospolitej, w przypadku okre\u015blonym w ust. 2 pkt 3, mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 przyj\u0119cia dymisji Rady Ministr\u00f3w.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tVII. Samorz\u0105d terytorialny\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 163.
\nSamorz\u0105d terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrze\u017cone przez Konstytucj\u0119 lub ustawy dla organ\u00f3w innych w\u0142adz publicznych.<\/p>\n

Art. 164.
\n1. Podstawow\u0105 jednostk\u0105 samorz\u0105du terytorialnego jest gmina.
\n2. Inne jednostki samorz\u0105du regionalnego albo lokalnego i regionalnego okre\u015bla ustawa. 3. Gmina wykonuje wszystkie zadania samorz\u0105du terytorialnego nie zastrze\u017cone dla innych jednostek samorz\u0105du terytorialnego.<\/p>\n

Art. 165.
\n1. Jednostki samorz\u0105du terytorialnego maj\u0105 osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105. Przys\u0142uguj\u0105 im prawo w\u0142asno\u015bci i inne prawa maj\u0105tkowe.
\n2. Samodzielno\u015b\u0107 jednostek samorz\u0105du terytorialnego podlega ochronie s\u0105dowej.<\/p>\n

Art. 166.
\n1. Zadania publiczne s\u0142u\u017c\u0105ce zaspokajaniu potrzeb wsp\u00f3lnoty samorz\u0105dowej s\u0105 wykonywane przez jednostk\u0119 samorz\u0105du terytorialnego jako zadania w\u0142asne.
\n2. Je\u017celi wynika to z uzasadnionych potrzeb pa\u0144stwa, ustawa mo\u017ce zleci\u0107 jednostkom samorz\u0105du terytorialnego wykonywanie innych zada\u0144 publicznych. Ustawa okre\u015bla tryb przekazywania i spos\u00f3b wykonywania zada\u0144 zleconych.
\n3. Spory kompetencyjne mi\u0119dzy organami samorz\u0105du terytorialnego i administracji rz\u0105dowej rozstrzygaj\u0105 s\u0105dy administracyjne.<\/p>\n

Art. 167.
\n1. Jednostkom samorz\u0105du terytorialnego zapewnia si\u0119 udzia\u0142 w dochodach publicznych odpowiednio do przypadaj\u0105cych im zada\u0144.
\n2. Dochodami jednostek samorz\u0105du terytorialnego s\u0105 ich dochody w\u0142asne oraz subwencje og\u00f3lne i dotacje celowe z bud\u017cetu pa\u0144stwa.
\n3. \u0179r\u00f3d\u0142a dochod\u00f3w jednostek samorz\u0105du terytorialnego s\u0105 okre\u015blone w ustawie.
\n4. Zmiany w zakresie zada\u0144 i kompetencji jednostek samorz\u0105du terytorialnego nast\u0119puj\u0105 wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochod\u00f3w publicznych.<\/p>\n

Art. 168.
\nJednostki samorz\u0105du terytorialnego maj\u0105 prawo ustalania wysoko\u015bci podatk\u00f3w i op\u0142at lokalnych w zakresie okre\u015blonym w ustawie.<\/p>\n

Art. 169.
\n1. Jednostki samorz\u0105du terytorialnego wykonuj\u0105 swoje zadania za po\u015brednictwem organ\u00f3w stanowi\u0105cych i wykonawczych.
\n2. Wybory do organ\u00f3w stanowi\u0105cych s\u0105 powszechne, r\u00f3wne, bezpo\u015brednie i odbywaj\u0105 si\u0119 w g\u0142osowaniu tajnym. Zasady i tryb zg\u0142aszania kandydat\u00f3w i przeprowadzania wybor\u00f3w oraz warunki wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w okre\u015bla ustawa.
\n3. Zasady i tryb wybor\u00f3w oraz odwo\u0142ywania organ\u00f3w wykonawczych jednostek samorz\u0105du terytorialnego okre\u015bla ustawa.
\n4. Ustr\u00f3j wewn\u0119trzny jednostek samorz\u0105du terytorialnego okre\u015blaj\u0105, w granicach ustaw, ich organy stanowi\u0105ce.<\/p>\n

Art. 170.
\nCz\u0142onkowie wsp\u00f3lnoty samorz\u0105dowej mog\u0105 decydowa\u0107, w drodze referendum, o sprawach dotycz\u0105cych tej wsp\u00f3lnoty, w tym o odwo\u0142aniu pochodz\u0105cego z wybor\u00f3w bezpo\u015brednich organu samorz\u0105du terytorialnego. Zasady i tryb przeprowadzania referendum lokalnego okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 171.
\n1. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 samorz\u0105du terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalno\u015bci.
\n2. Organami nadzoru nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 jednostek samorz\u0105du terytorialnego s\u0105 Prezes Rady Ministr\u00f3w i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe.
\n3. Sejm, na wniosek Prezesa Rady Ministr\u00f3w, mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 organ stanowi\u0105cy samorz\u0105du terytorialnego, je\u017celi organ ten ra\u017c\u0105co narusza Konstytucj\u0119 lub ustawy.<\/p>\n

Art. 172.
\n1. Jednostki samorz\u0105du terytorialnego maj\u0105 prawo zrzeszania si\u0119.
\n2. Jednostka samorz\u0105du terytorialnego ma prawo przyst\u0119powania do mi\u0119dzynarodowych zrzesze\u0144 spo\u0142eczno\u015bci lokalnych i regionalnych oraz wsp\u00f3\u0142pracy ze spo\u0142eczno\u015bciami lokalnymi i regionalnymi innych pa\u0144stw.
\n3. Zasady, na jakich jednostki samorz\u0105du terytorialnego mog\u0105 korzysta\u0107 z praw, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tVIII. S\u0105dy i Trybuna\u0142y\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 173.
\nS\u0105dy i Trybuna\u0142y s\u0105 w\u0142adz\u0105 odr\u0119bn\u0105 i niezale\u017cn\u0105 od innych w\u0142adz.<\/p>\n

Art. 174.
\nS\u0105dy i Trybuna\u0142y wydaj\u0105 wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

S\u0105dy<\/strong><\/p>\n

Art. 175.
\n1. Wymiar sprawiedliwo\u015bci w Rzeczypospolitej Polskiej sprawuj\u0105 S\u0105d Najwy\u017cszy, s\u0105dy powszechne, s\u0105dy administracyjne oraz s\u0105dy wojskowe.
\n2. S\u0105d wyj\u0105tkowy lub tryb dora\u017any mo\u017ce by\u0107 ustanowiony tylko na czas wojny.<\/p>\n

Art. 176.
\n1. Post\u0119powanie s\u0105dowe jest co najmniej dwuinstancyjne.
\n2. Ustr\u00f3j i w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 s\u0105d\u00f3w oraz post\u0119powanie przed s\u0105dami okre\u015blaj\u0105 ustawy.<\/p>\n

Art. 177.
\nS\u0105dy powszechne sprawuj\u0105 wymiar sprawiedliwo\u015bci we wszystkich sprawach, z wyj\u0105tkiem spraw ustawowo zastrze\u017conych dla w\u0142a\u015bciwo\u015bci innych s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

Art. 178.
\n1. S\u0119dziowie w sprawowaniu swojego urz\u0119du s\u0105 niezawi\u015bli i podlegaj\u0105 tylko Konstytucji oraz ustawom.
\n2. S\u0119dziom zapewnia si\u0119 warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadaj\u0105ce godno\u015bci urz\u0119du oraz zakresowi ich obowi\u0105zk\u00f3w.
\n3. S\u0119dzia nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do partii politycznej, zwi\u0105zku zawodowego ani prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie daj\u0105cej si\u0119 pogodzi\u0107 z zasadami niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w.<\/p>\n

Art. 179.
\nS\u0119dziowie s\u0105 powo\u0142ywani przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na wniosek Krajowej Rady S\u0105downictwa, na czas nieoznaczony.<\/p>\n

Art. 180.
\n1. S\u0119dziowie s\u0105 nieusuwalni.
\n2. Z\u0142o\u017cenie s\u0119dziego z urz\u0119du, zawieszenie w urz\u0119dowaniu, przeniesienie do innej siedziby lub na inne stanowisko wbrew jego woli mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 jedynie na mocy orzeczenia s\u0105du i tylko w przypadkach okre\u015blonych w ustawie.
\n3. S\u0119dzia mo\u017ce by\u0107 przeniesiony w stan spoczynku na skutek uniemo\u017cliwiaj\u0105cych mu sprawowanie jego urz\u0119du choroby lub utraty si\u0142. Tryb post\u0119powania oraz spos\u00f3b odwo\u0142ania si\u0119 do s\u0105du okre\u015bla ustawa.
\n4. Ustawa okre\u015bla granic\u0119 wieku, po osi\u0105gni\u0119ciu kt\u00f3rej s\u0119dziowie przechodz\u0105 w stan spoczynku.
\n5. W razie zmiany ustroju s\u0105d\u00f3w lub zmiany granic okr\u0119g\u00f3w s\u0105dowych wolno s\u0119dziego przenosi\u0107 do innego s\u0105du lub w stan spoczynku z pozostawieniem mu pe\u0142nego uposa\u017cenia.<\/p>\n

Art. 181.
\nS\u0119dzia nie mo\u017ce by\u0107, bez uprzedniej zgody s\u0105du okre\u015blonego w ustawie, poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci karnej ani pozbawiony wolno\u015bci. S\u0119dzia nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymany lub aresztowany, z wyj\u0105tkiem uj\u0119cia go na gor\u0105cym uczynku przest\u0119pstwa, je\u017celi jego zatrzymanie jest niezb\u0119dne do zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania. O zatrzymaniu niezw\u0142ocznie powiadamia si\u0119 prezesa w\u0142a\u015bciwego miejscowo s\u0105du, kt\u00f3ry mo\u017ce nakaza\u0107 natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.<\/p>\n

Art. 182.
\nUdzia\u0142 obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwo\u015bci okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 183.
\n1. S\u0105d Najwy\u017cszy sprawuje nadz\u00f3r nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 s\u0105d\u00f3w powszechnych i wojskowych w zakresie orzekania.
\n2. S\u0105d Najwy\u017cszy wykonuje tak\u017ce inne czynno\u015bci okre\u015blone w Konstytucji i ustawach.
\n3. Pierwszego Prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego powo\u0142uje Prezydent Rzeczypospolitej na sze\u015bcioletni\u0105 kadencj\u0119 spo\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w przedstawionych przez Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n

Art. 184.
\nNaczelny S\u0105d Administracyjny oraz inne s\u0105dy administracyjne sprawuj\u0105, w zakresie okre\u015blonym w ustawie, kontrol\u0119 dzia\u0142alno\u015bci administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje r\u00f3wnie\u017c orzekanie o zgodno\u015bci z ustawami uchwa\u0142 organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego i akt\u00f3w normatywnych terenowych organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej.<\/p>\n

Art. 185.
\nPrezesa Naczelnego S\u0105du Administracyjnego powo\u0142uje Prezydent Rzeczypospolitej na sze\u015bcioletni\u0105 kadencj\u0119 spo\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w przedstawionych przez Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w Naczelnego S\u0105du Administracyjnego.<\/p>\n

Art. 186.
\n1. Krajowa Rada S\u0105downictwa stoi na stra\u017cy niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w.
\n2. Krajowa Rada S\u0105downictwa mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z wnioskiem w sprawie zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 akt\u00f3w normatywnych w zakresie, w jakim dotycz\u0105 one niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w.<\/p>\n

Art. 187.
\n1. Krajowa Rada S\u0105downictwa sk\u0142ada si\u0119 z:
\n1) Pierwszego Prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego, Ministra Sprawiedliwo\u015bci, Prezesa Naczelnego S\u0105du Administracyjnego i osoby powo\u0142anej przez Prezydenta Rzeczypospolitej,
\n2) pi\u0119tnastu cz\u0142onk\u00f3w wybranych spo\u015br\u00f3d s\u0119dzi\u00f3w S\u0105du Najwy\u017cszego, s\u0105d\u00f3w powszechnych, s\u0105d\u00f3w administracyjnych i s\u0105d\u00f3w wojskowych,
\n3) czterech cz\u0142onk\u00f3w wybranych przez Sejm spo\u015br\u00f3d pos\u0142\u00f3w oraz dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w wybranych przez Senat spo\u015br\u00f3d senator\u00f3w.
\n2. Krajowa Rada S\u0105downictwa wybiera spo\u015br\u00f3d swoich cz\u0142onk\u00f3w przewodnicz\u0105cego i dw\u00f3ch wiceprzewodnicz\u0105cych.
\n3. Kadencja wybranych cz\u0142onk\u00f3w Krajowej Rady S\u0105downictwa trwa cztery lata.
\n4. Ustr\u00f3j, zakres dzia\u0142ania i tryb pracy Krajowej Rady S\u0105downictwa oraz spos\u00f3b wyboru jej cz\u0142onk\u00f3w okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Trybuna\u0142 Konstytucyjny<\/strong><\/p>\n

Art. 188.
\nTrybuna\u0142 Konstytucyjny orzeka w sprawach:
\n1) zgodno\u015bci ustaw i um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych z Konstytucj\u0105,
\n2) zgodno\u015bci ustaw z ratyfikowanymi umowami mi\u0119dzynarodowymi, kt\u00f3rych ratyfikacja wymaga\u0142a uprzedniej zgody wyra\u017conej w ustawie,
\n3) zgodno\u015bci przepis\u00f3w prawa, wydawanych przez centralne organy pa\u0144stwowe, z Konstytucj\u0105, ratyfikowanymi umowami mi\u0119dzynarodowymi i ustawami,
\n4) zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 cel\u00f3w lub dzia\u0142alno\u015bci partii politycznych,
\n5) skargi konstytucyjnej, o kt\u00f3rej mowa w art. 79 ust. 1.<\/p>\n

Art. 189.
\nTrybuna\u0142 Konstytucyjny rozstrzyga spory kompetencyjne pomi\u0119dzy centralnymi konstytucyjnymi organami pa\u0144stwa.<\/p>\n

Art. 190.
\n1. Orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego maj\u0105 moc powszechnie obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 i s\u0105 ostateczne.
\n2. Orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegaj\u0105 niezw\u0142ocznemu og\u0142oszeniu w organie urz\u0119dowym, w kt\u00f3rym akt normatywny by\u0142 og\u0142oszony. Je\u017celi akt nie by\u0142 og\u0142oszony, orzeczenie og\u0142asza si\u0119 w Dzienniku Urz\u0119dowym Rzeczypospolitej Polskiej \u201eMonitor Polski\u201d.
\n3. Orzeczenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wchodzi w \u017cycie z dniem og\u0142oszenia, jednak Trybuna\u0142 Konstytucyjny mo\u017ce okre\u015bli\u0107 inny termin utraty mocy obowi\u0105zuj\u0105cej aktu normatywnego. Termin ten nie mo\u017ce przekroczy\u0107 osiemnastu miesi\u0119cy, gdy chodzi o ustaw\u0119, a gdy chodzi o inny akt normatywny \u2013 dwunastu miesi\u0119cy. W przypadku orzecze\u0144, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z nak\u0142adami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie bud\u017cetowej, Trybuna\u0142 Konstytucyjny okre\u015bla termin utraty mocy obowi\u0105zuj\u0105cej aktu normatywnego po zapoznaniu si\u0119 z opini\u0105 Rady Ministr\u00f3w.
\n4. Orzeczenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego o niezgodno\u015bci z Konstytucj\u0105, umow\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 lub z ustaw\u0105 aktu normatywnego, na podstawie kt\u00f3rego zosta\u0142o wydane prawomocne orzeczenie s\u0105dowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygni\u0119cie w innych sprawach, stanowi podstaw\u0119 do wznowienia post\u0119powania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygni\u0119cia na zasadach i w trybie okre\u015blonych w przepisach w\u0142a\u015bciwych dla danego post\u0119powania.
\n5. Orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego zapadaj\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n

Art. 191.
\n1. Z wnioskiem w sprawach, o kt\u00f3rych mowa w art. 188, do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wyst\u0105pi\u0107 mog\u0105:
\n1) Prezydent Rzeczypospolitej, Marsza\u0142ek Sejmu, Marsza\u0142ek Senatu, Prezes Rady Ministr\u00f3w, 50 pos\u0142\u00f3w, 30 senator\u00f3w, Pierwszy Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego, Prezes Naczelnego S\u0105du Administracyjnego, Prokurator Generalny, Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich,
\n2) Krajowa Rada S\u0105downictwa w zakresie, o kt\u00f3rym mowa w art. 186 ust. 2,
\n3) organy stanowi\u0105ce jednostek samorz\u0105du terytorialnego,
\n4) og\u00f3lnokrajowe organy zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych oraz og\u00f3lnokrajowe w\u0142adze organizacji pracodawc\u00f3w i organizacji zawodowych,
\n5) ko\u015bcio\u0142y i inne zwi\u0105zki wyznaniowe,
\n6) podmioty okre\u015blone w art. 79 w zakresie w nim wskazanym.
\n2. Podmioty, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 pkt 3\u20135, mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 z takim wnioskiem, je\u017celi akt normatywny dotyczy spraw obj\u0119tych ich zakresem dzia\u0142ania.<\/p>\n

Art. 192.
Z wnioskiem w sprawach, o kt\u00f3rych mowa w art. 189, do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wyst\u0105pi\u0107 mog\u0105: Prezydent Rzeczypospolitej, Marsza\u0142ek Sejmu, Marsza\u0142ek Senatu, Prezes Rady Ministr\u00f3w, Pierwszy Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego, Prezes Naczelnego S\u0105du Administracyjnego i Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli.<\/p>\n

Art. 193.
\nKa\u017cdy s\u0105d mo\u017ce przedstawi\u0107 Trybuna\u0142owi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodno\u015bci aktu normatywnego z Konstytucj\u0105, ratyfikowanymi umowami mi\u0119dzynarodowymi lub ustaw\u0105, je\u017celi od odpowiedzi na pytanie prawne zale\u017cy rozstrzygni\u0119cie sprawy tocz\u0105cej si\u0119 przed s\u0105dem.<\/p>\n

Art. 194.
\n1. Trybuna\u0142 Konstytucyjny sk\u0142ada si\u0119 z 15 s\u0119dzi\u00f3w, wybieranych indywidualnie przez Sejm na 9 lat spo\u015br\u00f3d os\u00f3b wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 wiedz\u0105 prawnicz\u0105. Ponowny wyb\u00f3r do sk\u0142adu Trybuna\u0142u jest niedopuszczalny.
\n2. Prezesa i Wiceprezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego powo\u0142uje Prezydent Rzeczypospolitej spo\u015br\u00f3d kandydat\u00f3w przedstawionych przez Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.<\/p>\n

Art. 195.
\n1. S\u0119dziowie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawowaniu swojego urz\u0119du s\u0105 niezawi\u015bli i podlegaj\u0105 tylko Konstytucji.
\n2. S\u0119dziom Trybuna\u0142u Konstytucyjnego zapewnia si\u0119 warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadaj\u0105ce godno\u015bci urz\u0119du oraz zakresowi ich obowi\u0105zk\u00f3w.
\n3. S\u0119dziowie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w okresie zajmowania stanowiska nie mog\u0105 nale\u017ce\u0107 do partii politycznej, zwi\u0105zku zawodowego ani prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie daj\u0105cej si\u0119 pogodzi\u0107 z zasadami niezale\u017cno\u015bci s\u0105d\u00f3w i niezawis\u0142o\u015bci s\u0119dzi\u00f3w.<\/p>\n

Art. 196.
\nS\u0119dzia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego nie mo\u017ce by\u0107, bez uprzedniej zgody Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci karnej ani pozbawiony wolno\u015bci. S\u0119dzia nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymany lub aresztowany, z wyj\u0105tkiem uj\u0119cia go na gor\u0105cym uczynku przest\u0119pstwa, je\u017celi jego zatrzymanie jest niezb\u0119dne do zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania. O zatrzymaniu niezw\u0142ocznie powiadamia si\u0119 Prezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, kt\u00f3ry mo\u017ce nakaza\u0107 natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.<\/p>\n

Art. 197.
\nOrganizacj\u0119 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego oraz tryb post\u0119powania przed Trybuna\u0142em okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Trybuna\u0142 Stanu<\/strong><\/p>\n

Art. 198.
\n1. Za naruszenie Konstytucji lub ustawy, w zwi\u0105zku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urz\u0119dowania, odpowiedzialno\u015b\u0107 konstytucyjn\u0105 przed Trybuna\u0142em Stanu ponosz\u0105: Prezydent Rzeczypospolitej, Prezes Rady Ministr\u00f3w oraz cz\u0142onkowie Rady Ministr\u00f3w, Prezes Narodowego Banku Polskiego, Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli, cz\u0142onkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, osoby, kt\u00f3rym Prezes Rady Ministr\u00f3w powierzy\u0142 kierowanie ministerstwem, oraz Naczelny Dow\u00f3dca Si\u0142 Zbrojnych.
\n2. Odpowiedzialno\u015b\u0107 konstytucyjn\u0105 przed Trybuna\u0142em Stanu ponosz\u0105 r\u00f3wnie\u017c pos\u0142owie i senatorowie w zakresie okre\u015blonym w art. 107.
\n3. Rodzaje kar orzekanych przez Trybuna\u0142 Stanu okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 199.
\n1. Trybuna\u0142 Stanu sk\u0142ada si\u0119 z przewodnicz\u0105cego, 2 zast\u0119pc\u00f3w przewodnicz\u0105cego i 16 cz\u0142onk\u00f3w wybieranych przez Sejm spoza grona pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w na czas kadencji Sejmu. Zast\u0119pcy przewodnicz\u0105cego Trybuna\u0142u oraz co najmniej po\u0142owa cz\u0142onk\u00f3w Trybuna\u0142u Stanu powinni mie\u0107 kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska s\u0119dziego.
\n2. Przewodnicz\u0105cym Trybuna\u0142u Stanu jest Pierwszy Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego.
\n3. Cz\u0142onkowie Trybuna\u0142u Stanu w sprawowaniu funkcji s\u0119dziego Trybuna\u0142u Stanu s\u0105 niezawi\u015bli i podlegaj\u0105 tylko Konstytucji oraz ustawom.<\/p>\n

Art. 200.
\nCz\u0142onek Trybuna\u0142u Stanu nie mo\u017ce by\u0107 bez uprzedniej zgody Trybuna\u0142u Stanu poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci karnej ani pozbawiony wolno\u015bci. Cz\u0142onek Trybuna\u0142u Stanu nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymany lub aresztowany, z wyj\u0105tkiem uj\u0119cia go na gor\u0105cym uczynku przest\u0119pstwa, je\u017celi jego zatrzymanie jest niezb\u0119dne do zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania. O zatrzymaniu niezw\u0142ocznie powiadamia si\u0119 przewodnicz\u0105cego Trybuna\u0142u Stanu, kt\u00f3ry mo\u017ce nakaza\u0107 natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.<\/p>\n

Art. 201.
\nOrganizacj\u0119 Trybuna\u0142u Stanu oraz tryb post\u0119powania przed Trybuna\u0142em okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tIX. Organy kontroli pa\u0144stwowej i ochrony prawa\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Najwy\u017csza Izba Kontroli<\/strong><\/p>\n

Art. 202.
\n1. Najwy\u017csza Izba Kontroli jest naczelnym organem kontroli pa\u0144stwowej.
\n2. Najwy\u017csza Izba Kontroli podlega Sejmowi.
\n3. Najwy\u017csza Izba Kontroli dzia\u0142a na zasadach kolegialno\u015bci.<\/p>\n

Art. 203.
\n1. Najwy\u017csza Izba Kontroli kontroluje dzia\u0142alno\u015b\u0107 organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej, Narodowego Banku Polskiego, pa\u0144stwowych os\u00f3b prawnych i innych pa\u0144stwowych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalno\u015bci, gospodarno\u015bci, celowo\u015bci i rzetelno\u015bci.
\n2. Najwy\u017csza Izba Kontroli mo\u017ce kontrolowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego, komunalnych os\u00f3b prawnych i innych komunalnych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalno\u015bci, gospodarno\u015bci i rzetelno\u015bci.
\n3. Najwy\u017csza Izba Kontroli mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c kontrolowa\u0107 z punktu widzenia legalno\u015bci i gospodarno\u015bci dzia\u0142alno\u015b\u0107 innych jednostek organizacyjnych i podmiot\u00f3w gospodarczych w zakresie, w jakim wykorzystuj\u0105 one maj\u0105tek lub \u015brodki pa\u0144stwowe lub komunalne oraz wywi\u0105zuj\u0105 si\u0119 z zobowi\u0105za\u0144 finansowych na rzecz pa\u0144stwa.<\/p>\n

Art. 204.
\n1. Najwy\u017csza Izba Kontroli przedk\u0142ada Sejmowi:
\n1) analiz\u0119 wykonania bud\u017cetu pa\u0144stwa i za\u0142o\u017ce\u0144 polityki pieni\u0119\u017cnej,
\n2) opini\u0119 w przedmiocie absolutorium dla Rady Ministr\u00f3w,
\n3) informacje o wynikach kontroli, wnioski i wyst\u0105pienia, okre\u015blone w ustawie.
\n2. Najwy\u017csza Izba Kontroli przedstawia Sejmowi coroczne sprawozdanie ze swojej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n

Art. 205.
\n1. Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli jest powo\u0142ywany przez Sejm za zgod\u0105 Senatu na 6 lat i mo\u017ce by\u0107 ponownie powo\u0142any tylko raz.
\n2. Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli nie mo\u017ce zajmowa\u0107 innego stanowiska, z wyj\u0105tkiem stanowiska profesora szko\u0142y wy\u017cszej, ani wykonywa\u0107 innych zaj\u0119\u0107 zawodowych.
\n3. Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do partii politycznej, zwi\u0105zku zawodowego ani prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie daj\u0105cej si\u0119 pogodzi\u0107 z godno\u015bci\u0105 jego urz\u0119du.<\/p>\n

Art. 206.
\nPrezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli nie mo\u017ce by\u0107 bez uprzedniej zgody Sejmu poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci karnej ani pozbawiony wolno\u015bci. Prezes Najwy\u017cszej Izby Kontroli nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymany lub aresztowany, z wyj\u0105tkiem uj\u0119cia go na gor\u0105cym uczynku przest\u0119pstwa i je\u017celi jego zatrzymanie jest niezb\u0119dne do zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania. O zatrzymaniu niezw\u0142ocznie powiadamia si\u0119 Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry mo\u017ce nakaza\u0107 natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.<\/p>\n

Art. 207.
\nOrganizacj\u0119 oraz tryb dzia\u0142ania Najwy\u017cszej Izby Kontroli okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Rzecznik Praw Obywatelskich<\/strong><\/p>\n

Art. 208.
\n1. Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na stra\u017cy wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela okre\u015blonych w Konstytucji oraz w innych aktach normatywnych.
\n2. Zakres i spos\u00f3b dzia\u0142ania Rzecznika Praw Obywatelskich okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 209.
\n1. Rzecznik Praw Obywatelskich jest powo\u0142ywany przez Sejm za zgod\u0105 Senatu na 5 lat.
\n2. Rzecznik Praw Obywatelskich nie mo\u017ce zajmowa\u0107 innego stanowiska, z wyj\u0105tkiem stanowiska profesora szko\u0142y wy\u017cszej, ani wykonywa\u0107 innych zaj\u0119\u0107 zawodowych.
\n3. Rzecznik Praw Obywatelskich nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do partii politycznej, zwi\u0105zku zawodowego ani prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie daj\u0105cej si\u0119 pogodzi\u0107 z godno\u015bci\u0105 jego urz\u0119du.<\/p>\n

Art. 210.
\nRzecznik Praw Obywatelskich jest w swojej dzia\u0142alno\u015bci niezawis\u0142y, niezale\u017cny od innych organ\u00f3w pa\u0144stwowych i odpowiada jedynie przed Sejmem na zasadach okre\u015blonych w ustawie.<\/p>\n

Art. 211.
\nRzecznik Praw Obywatelskich nie mo\u017ce by\u0107 bez uprzedniej zgody Sejmu poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci karnej ani pozbawiony wolno\u015bci. Rzecznik Praw Obywatelskich nie mo\u017ce by\u0107 zatrzymany lub aresztowany, z wyj\u0105tkiem uj\u0119cia go na gor\u0105cym uczynku przest\u0119pstwa i je\u017celi jego zatrzymanie jest niezb\u0119dne do zapewnienia prawid\u0142owego toku post\u0119powania. O zatrzymaniu niezw\u0142ocznie powiadamia si\u0119 Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry mo\u017ce nakaza\u0107 natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.<\/p>\n

Art. 212.
\nRzecznik Praw Obywatelskich corocznie informuje Sejm i Senat o swojej dzia\u0142alno\u015bci oraz o stanie przestrzegania wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela.<\/p>\n

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji<\/strong><\/p>\n

Art. 213.
\n1. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji stoi na stra\u017cy wolno\u015bci s\u0142owa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji.
\n2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydaje rozporz\u0105dzenia, a w sprawach indywidualnych podejmuje uchwa\u0142y.<\/p>\n

Art. 214.
\n1. Cz\u0142onkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji s\u0105 powo\u0142ywani przez Sejm, Senat i Prezydenta Rzeczypospolitej.
\n2. Cz\u0142onek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do partii politycznej, zwi\u0105zku zawodowego ani prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie daj\u0105cej si\u0119 pogodzi\u0107 z godno\u015bci\u0105 pe\u0142nionej funkcji.<\/p>\n

Art. 215.
\nZasady i tryb dzia\u0142ania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, jej organizacj\u0119 oraz szczeg\u00f3\u0142owe zasady powo\u0142ywania jej cz\u0142onk\u00f3w okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tX. Finanse publiczne\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 216.
\n1. \u015arodki finansowe na cele publiczne s\u0105 gromadzone i wydatkowane w spos\u00f3b okre\u015blony w ustawie.
\n2. Nabywanie, zbywanie i obci\u0105\u017canie nieruchomo\u015bci, udzia\u0142\u00f3w lub akcji oraz emisja papier\u00f3w warto\u015bciowych przez Skarb Pa\u0144stwa, Narodowy Bank Polski lub inne pa\u0144stwowe osoby prawne nast\u0119puje na zasadach i w trybie okre\u015blonych w ustawie.
\n3. Ustanowienie monopolu nast\u0119puje w drodze ustawy.
\n4. Zaci\u0105ganie po\u017cyczek oraz udzielanie gwarancji i por\u0119cze\u0144 finansowych przez pa\u0144stwo nast\u0119puje na zasadach i w trybie okre\u015blonych w ustawie.
\n5. Nie wolno zaci\u0105ga\u0107 po\u017cyczek lub udziela\u0107 gwarancji i por\u0119cze\u0144 finansowych, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rych pa\u0144stwowy d\u0142ug publiczny przekroczy 3\/5 warto\u015bci rocznego produktu krajowego brutto. Spos\u00f3b obliczania warto\u015bci rocznego produktu krajowego brutto oraz pa\u0144stwowego d\u0142ugu publicznego okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 217.
\nNak\u0142adanie podatk\u00f3w, innych danin publicznych, okre\u015blanie podmiot\u00f3w, przedmiot\u00f3w opodatkowania i stawek podatkowych, a tak\u017ce zasad przyznawania ulg i umorze\u0144 oraz kategorii podmiot\u00f3w zwolnionych od podatk\u00f3w nast\u0119puje w drodze ustawy.<\/p>\n

Art. 218.
\nOrganizacj\u0119 Skarbu Pa\u0144stwa oraz spos\u00f3b zarz\u0105dzania maj\u0105tkiem Skarbu Pa\u0144stwa okre\u015bla ustawa.<\/p>\n

Art. 219.
\n1. Sejm uchwala bud\u017cet pa\u0144stwa na rok bud\u017cetowy w formie ustawy bud\u017cetowej.
\n2. Zasady i tryb opracowania projektu bud\u017cetu pa\u0144stwa, stopie\u0144 jego szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci oraz wymagania, kt\u00f3rym powinien odpowiada\u0107 projekt ustawy bud\u017cetowej, a tak\u017ce zasady i tryb wykonywania ustawy bud\u017cetowej okre\u015bla ustawa.
\n3. W wyj\u0105tkowych przypadkach dochody i wydatki pa\u0144stwa w okresie kr\u00f3tszym ni\u017c rok mo\u017ce okre\u015bla\u0107 ustawa o prowizorium bud\u017cetowym. Przepisy dotycz\u0105ce projektu ustawy bud\u017cetowej stosuje si\u0119 odpowiednio do projektu ustawy o prowizorium bud\u017cetowym.
\n4. Je\u017celi ustawa bud\u017cetowa albo ustawa o prowizorium bud\u017cetowym nie wesz\u0142y w \u017cycie w dniu rozpocz\u0119cia roku bud\u017cetowego, Rada Ministr\u00f3w prowadzi gospodark\u0119 finansow\u0105 na podstawie przed\u0142o\u017conego projektu ustawy.<\/p>\n

Art. 220.
\n1. Zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w lub ograniczenie dochod\u00f3w planowanych przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w nie mo\u017ce powodowa\u0107 ustalenia przez Sejm wi\u0119kszego deficytu bud\u017cetowego ni\u017c przewidziany w projekcie ustawy bud\u017cetowej.
\n2. Ustawa bud\u017cetowa nie mo\u017ce przewidywa\u0107 pokrywania deficytu bud\u017cetowego przez zaci\u0105ganie zobowi\u0105zania w centralnym banku pa\u0144stwa.<\/p>\n

Art. 221.
\nInicjatywa ustawodawcza w zakresie ustawy bud\u017cetowej, ustawy o prowizorium bud\u017cetowym, zmiany ustawy bud\u017cetowej, ustawy o zaci\u0105ganiu d\u0142ugu publicznego oraz ustawy o udzielaniu gwarancji finansowych przez pa\u0144stwo przys\u0142uguje wy\u0142\u0105cznie Radzie Ministr\u00f3w.<\/p>\n

Art. 222.
\nRada Ministr\u00f3w przedk\u0142ada Sejmowi najp\u00f3\u017aniej na 3 miesi\u0105ce przed rozpocz\u0119ciem roku bud\u017cetowego projekt ustawy bud\u017cetowej na rok nast\u0119pny. W wyj\u0105tkowych przypadkach mo\u017cliwe jest p\u00f3\u017aniejsze przed\u0142o\u017cenie projektu.<\/p>\n

Art. 223.
\nSenat mo\u017ce uchwali\u0107 poprawki do ustawy bud\u017cetowej w ci\u0105gu 20 dni od dnia przekazania jej Senatowi.<\/p>\n

Art. 224.
\n1. Prezydent Rzeczypospolitej podpisuje w ci\u0105gu 7 dni ustaw\u0119 bud\u017cetow\u0105 albo ustaw\u0119 o prowizorium bud\u017cetowym przedstawion\u0105 przez Marsza\u0142ka Sejmu. Do ustawy bud\u017cetowej i ustawy o prowizorium bud\u017cetowym nie stosuje si\u0119 przepisu art. 122 ust. 5.
\n2. W przypadku zwr\u00f3cenia si\u0119 Prezydenta Rzeczypospolitej do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawie zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 ustawy bud\u017cetowej albo ustawy o prowizorium bud\u017cetowym przed jej podpisaniem, Trybuna\u0142 orzeka w tej sprawie nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w ci\u0105gu 2 miesi\u0119cy od dnia z\u0142o\u017cenia wniosku w Trybunale.<\/p>\n

Art. 225.
\nJe\u017celi w ci\u0105gu 4 miesi\u0119cy od dnia przed\u0142o\u017cenia Sejmowi projektu ustawy bud\u017cetowej nie zostanie ona przedstawiona Prezydentowi Rzeczypospolitej do podpisu, Prezydent Rzeczypospolitej mo\u017ce w ci\u0105gu 14 dni zarz\u0105dzi\u0107 skr\u00f3cenie kadencji Sejmu.<\/p>\n

Art. 226.
\n1. Rada Ministr\u00f3w w ci\u0105gu 5 miesi\u0119cy od zako\u0144czenia roku bud\u017cetowego przedk\u0142ada Sejmowi sprawozdanie z wykonania ustawy bud\u017cetowej wraz z informacj\u0105 o stanie zad\u0142u\u017cenia pa\u0144stwa.
\n2. Sejm rozpatruje przed\u0142o\u017cone sprawozdanie i po zapoznaniu si\u0119 z opini\u0105 Najwy\u017cszej Izby Kontroli podejmuje, w ci\u0105gu 90 dni od dnia przed\u0142o\u017cenia Sejmowi sprawozdania, uchwa\u0142\u0119 o udzieleniu lub o odmowie udzielenia Radzie Ministr\u00f3w absolutorium.<\/p>\n

Art. 227.
\n1. Centralnym bankiem pa\u0144stwa jest Narodowy Bank Polski. Przys\u0142uguje mu wy\u0142\u0105czne prawo emisji pieni\u0105dza oraz ustalania i realizowania polityki pieni\u0119\u017cnej. Narodowy Bank Polski odpowiada za warto\u015b\u0107 polskiego pieni\u0105dza.
\n2. Organami Narodowego Banku Polskiego s\u0105: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej oraz Zarz\u0105d Narodowego Banku Polskiego.
\n3. Prezes Narodowego Banku Polskiego jest powo\u0142ywany przez Sejm na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej na 6 lat.
\n4. Prezes Narodowego Banku Polskiego nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do partii politycznej, zwi\u0105zku zawodowego ani prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci publicznej nie daj\u0105cej si\u0119 pogodzi\u0107 z godno\u015bci\u0105 jego urz\u0119du.
\n5. W sk\u0142ad Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej wchodz\u0105 Prezes Narodowego Banku Polskiego jako przewodnicz\u0105cy oraz osoby wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 wiedz\u0105 z zakresu finans\u00f3w, powo\u0142ywane na 6 lat, w r\u00f3wnej liczbie przez Prezydenta Rzeczypospolitej, Sejm i Senat.
\n6. Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej ustala corocznie za\u0142o\u017cenia polityki pieni\u0119\u017cnej i przedk\u0142ada je do wiadomo\u015bci Sejmowi r\u00f3wnocze\u015bnie z przed\u0142o\u017ceniem przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w projektu ustawy bud\u017cetowej. Rada Polityki Pieni\u0119\u017cnej, w ci\u0105gu 5 miesi\u0119cy od zako\u0144czenia roku bud\u017cetowego, sk\u0142ada Sejmowi sprawozdanie z wykonania za\u0142o\u017ce\u0144 polityki pieni\u0119\u017cnej.
\n7. Organizacj\u0119 i zasady dzia\u0142ania Narodowego Banku Polskiego oraz szczeg\u00f3\u0142owe zasady powo\u0142ywania i odwo\u0142ywania jego organ\u00f3w okre\u015bla ustawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tXI. Stany nadzwyczajne\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 228.
\n1. W sytuacjach szczeg\u00f3lnych zagro\u017ce\u0144, je\u017celi zwyk\u0142e \u015brodki konstytucyjne s\u0105 niewystarczaj\u0105ce, mo\u017ce zosta\u0107 wprowadzony odpowiedni stan nadzwyczajny: stan wojenny, stan wyj\u0105tkowy lub stan kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej.
\n2. Stan nadzwyczajny mo\u017ce by\u0107 wprowadzony tylko na podstawie ustawy, w drodze rozporz\u0105dzenia, kt\u00f3re podlega dodatkowemu podaniu do publicznej wiadomo\u015bci.
\n3. Zasady dzia\u0142ania organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej oraz zakres, w jakim mog\u0105 zosta\u0107 ograniczone wolno\u015bci i prawa cz\u0142owieka i obywatela w czasie poszczeg\u00f3lnych stan\u00f3w nadzwyczajnych, okre\u015bla ustawa.
\n4. Ustawa mo\u017ce okre\u015bli\u0107 podstawy, zakres i tryb wyr\u00f3wnywania strat maj\u0105tkowych wynikaj\u0105cych z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela.
\n5. Dzia\u0142ania podj\u0119te w wyniku wprowadzenia stanu nadzwyczajnego musz\u0105 odpowiada\u0107 stopniowi zagro\u017cenia i powinny zmierza\u0107 do jak najszybszego przywr\u00f3cenia normalnego funkcjonowania pa\u0144stwa.
\n6. W czasie stanu nadzwyczajnego nie mog\u0105 by\u0107 zmienione: Konstytucja, ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego, ustawa o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej oraz ustawy o stanach nadzwyczajnych.
\n7. W czasie stanu nadzwyczajnego oraz w ci\u0105gu 90 dni po jego zako\u0144czeniu nie mo\u017ce by\u0107 skr\u00f3cona kadencja Sejmu, przeprowadzane referendum og\u00f3lnokrajowe, nie mog\u0105 by\u0107 przeprowadzane wybory do Sejmu, Senatu, organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego oraz wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, a kadencje tych organ\u00f3w ulegaj\u0105 odpowiedniemu przed\u0142u\u017ceniu. Wybory do organ\u00f3w samorz\u0105du terytorialnego s\u0105 mo\u017cliwe tylko tam, gdzie nie zosta\u0142 wprowadzony stan nadzwyczajny.<\/p>\n

Art. 229.
W razie zewn\u0119trznego zagro\u017cenia pa\u0144stwa, zbrojnej napa\u015bci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umowy mi\u0119dzynarodowej wynika zobowi\u0105zanie do wsp\u00f3lnej obrony przeciwko agresji, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministr\u00f3w mo\u017ce wprowadzi\u0107 stan wojenny na cz\u0119\u015bci albo na ca\u0142ym terytorium pa\u0144stwa.<\/p>\n

Art. 230.
\n1. W razie zagro\u017cenia konstytucyjnego ustroju pa\u0144stwa, bezpiecze\u0144stwa obywateli lub porz\u0105dku publicznego, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministr\u00f3w mo\u017ce wprowadzi\u0107, na czas oznaczony, nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 90 dni, stan wyj\u0105tkowy na cz\u0119\u015bci albo na ca\u0142ym terytorium pa\u0144stwa.
\n2. Przed\u0142u\u017cenie stanu wyj\u0105tkowego mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko raz, za zgod\u0105 Sejmu i na czas nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 60 dni.<\/p>\n

Art. 231.
\nRozporz\u0105dzenie o wprowadzeniu stanu wojennego lub wyj\u0105tkowego Prezydent Rzeczypospolitej przedstawia Sejmowi w ci\u0105gu 48 godzin od podpisania rozporz\u0105dzenia. Sejm niezw\u0142ocznie rozpatruje rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej. Sejm mo\u017ce je uchyli\u0107 bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Art. 232.
W celu zapobie\u017cenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych nosz\u0105cych znamiona kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej oraz w celu ich usuni\u0119cia Rada Ministr\u00f3w mo\u017ce wprowadzi\u0107 na czas oznaczony, nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 30 dni, stan kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej na cz\u0119\u015bci albo na ca\u0142ym terytorium pa\u0144stwa. Przed\u0142u\u017cenie tego stanu mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 za zgod\u0105 Sejmu.<\/p>\n

Art. 233.
\n1. Ustawa okre\u015blaj\u0105ca zakres ogranicze\u0144 wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela w czasie stanu wojennego i wyj\u0105tkowego nie mo\u017ce ogranicza\u0107 wolno\u015bci i praw okre\u015blonych w art. 30 (godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka), art. 34 i art. 36 (obywatelstwo), art. 38 (ochrona \u017cycia), art. 39, art. 40 i art. 41 ust. 4 (humanitarne traktowanie), art. 42 (ponoszenie odpowiedzialno\u015bci karnej), art. 45 (dost\u0119p do s\u0105du), art. 47 (dobra osobiste), art. 53 (sumienie i religia), art. 63 (petycje) oraz art. 48 i art. 72 (rodzina i dziecko).
\n2. Niedopuszczalne jest ograniczenie wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela wy\u0142\u0105cznie z powodu rasy, p\u0142ci, j\u0119zyka, wyznania lub jego braku, pochodzenia spo\u0142ecznego, urodzenia oraz maj\u0105tku.
\n3. Ustawa okre\u015blaj\u0105ca zakres ogranicze\u0144 wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka i obywatela w stanie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej mo\u017ce ogranicza\u0107 wolno\u015bci i prawa okre\u015blone w art. 22 (wolno\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej), art. 41 ust. 1, 3 i 5 (wolno\u015b\u0107 osobista), art. 50 (nienaruszalno\u015b\u0107 mieszkania), art. 52 ust. 1 (wolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119 i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), art. 59 ust. 3 (prawo do strajku), art. 64 (prawo w\u0142asno\u015bci), art. 65 ust. 1 (wolno\u015b\u0107 pracy), art. 66 ust. 1 (prawo do bezpiecznych i higienicznych warunk\u00f3w pracy) oraz art. 66 ust. 2 (prawo do wypoczynku).<\/p>\n

Art. 234.
\n1. Je\u017celi w czasie stanu wojennego Sejm nie mo\u017ce zebra\u0107 si\u0119 na posiedzenie, Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministr\u00f3w wydaje rozporz\u0105dzenia z moc\u0105 ustawy w zakresie i w granicach okre\u015blonych w art. 228 ust. 3\u20135. Rozporz\u0105dzenia te podlegaj\u0105 zatwierdzeniu przez Sejm na najbli\u017cszym posiedzeniu.
\n2. Rozporz\u0105dzenia, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1, maj\u0105 charakter \u017ar\u00f3de\u0142 powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tXII. Zmiana konstytucji\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 235.
\n1. Projekt ustawy o zmianie Konstytucji mo\u017ce przed\u0142o\u017cy\u0107 co najmniej 1\/5 ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej.
\n2. Zmiana Konstytucji nast\u0119puje w drodze ustawy uchwalonej w jednakowym brzmieniu przez Sejm i nast\u0119pnie w terminie nie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 60 dni przez Senat.
\n3. Pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie Konstytucji mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 nie wcze\u015bniej ni\u017c trzydziestego dnia od dnia przed\u0142o\u017cenia Sejmowi projektu ustawy.
\n4. Ustaw\u0119 o zmianie Konstytucji uchwala Sejm wi\u0119kszo\u015bci\u0105 co najmniej 2\/3 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w oraz Senat bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby senator\u00f3w.
\n5. Uchwalenie przez Sejm ustawy zmieniaj\u0105cej przepisy rozdzia\u0142\u00f3w I, II lub XII Konstytucji mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 nie wcze\u015bniej ni\u017c sze\u015b\u0107dziesi\u0105tego dnia po pierwszym czytaniu projektu tej ustawy.
\n6. Je\u017celi ustawa o zmianie Konstytucji dotyczy przepis\u00f3w rozdzia\u0142u I, II lub XII, podmioty okre\u015blone w ust. 1 mog\u0105 za\u017c\u0105da\u0107, w terminie 45 dni od dnia uchwalenia ustawy przez Senat, przeprowadzenia referendum zatwierdzaj\u0105cego. Z wnioskiem w tej sprawie podmioty te zwracaj\u0105 si\u0119 do Marsza\u0142ka Sejmu, kt\u00f3ry zarz\u0105dza niezw\u0142ocznie przeprowadzenie referendum w ci\u0105gu 60 dni od dnia z\u0142o\u017cenia wniosku. Zmiana Konstytucji zostaje przyj\u0119ta, je\u017celi za t\u0105 zmian\u0105 opowiedzia\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych.
\n7. Po zako\u0144czeniu post\u0119powania okre\u015blonego w ust. 4 i 6 Marsza\u0142ek Sejmu przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej uchwalon\u0105 ustaw\u0119 do podpisu. Prezydent Rzeczypospolitej podpisuje ustaw\u0119 w ci\u0105gu 21 dni od dnia przedstawienia i zarz\u0105dza jej og\u0142oszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n

\r\n\t\t
\r\n\t\t\t
\r\n\t\t\t\t<\/span>\r\n\t\t\t\tXIII. Przepisy przej\u015bciowe i ko\u0144cowe\r\n\t\t\t<\/div>\r\n\t\t<\/div>\r\n\t\t
<\/strong><\/p>\n

Art. 236.
\n1. W okresie 2 lat od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji Rada Ministr\u00f3w przedstawi Sejmowi projekty ustaw niezb\u0119dnych do stosowania Konstytucji.
\n2. Ustawy wprowadzaj\u0105ce w \u017cycie art. 176 ust. 1 w zakresie dotycz\u0105cym post\u0119powania przed s\u0105dami administracyjnymi zostan\u0105 uchwalone przed up\u0142ywem 5 lat od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji. Do czasu wej\u015bcia w \u017cycie tych ustaw obowi\u0105zuj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce rewizji nadzwyczajnej od orzecze\u0144 Naczelnego S\u0105du Administracyjnego.<\/p>\n

Art. 237.
\n1. W okresie 4 lat od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji w sprawach o wykroczenia orzekaj\u0105 kolegia do spraw wykrocze\u0144 przy s\u0105dach rejonowych, przy czym o karze aresztu orzeka s\u0105d.
\n2. Odwo\u0142anie od orzeczenia kolegium rozpoznaje s\u0105d.<\/p>\n

Art. 238.
\n1. Kadencja konstytucyjnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej i os\u00f3b wchodz\u0105cych w ich sk\u0142ad wybranych lub powo\u0142anych przed wej\u015bciem w \u017cycie Konstytucji ko\u0144czy si\u0119 z up\u0142ywem okresu ustalonego w przepisach obowi\u0105zuj\u0105cych przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji.
\n2. W przypadku gdy przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji nie ustala\u0142y tej kadencji, a od dnia wyboru lub powo\u0142ania up\u0142yn\u0105\u0142 okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c ustalony przez Konstytucj\u0119, kadencja konstytucyjna organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej lub os\u00f3b wchodz\u0105cych w ich sk\u0142ad up\u0142ywa po roku od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji.
\n3. W przypadku gdy przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji nie ustala\u0142y tej kadencji, a od dnia wyboru lub powo\u0142ania up\u0142yn\u0105\u0142 okres kr\u00f3tszy ni\u017c ustalony przez Konstytucj\u0119 dla konstytucyjnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej lub os\u00f3b wchodz\u0105cych w ich sk\u0142ad, czas, w kt\u00f3rym organy te lub osoby pe\u0142ni\u0142y funkcje wed\u0142ug przepis\u00f3w dotychczasowych, wlicza si\u0119 do kadencji ustalonej w Konstytucji.<\/p>\n

Art. 239.
\n1. W okresie 2 lat od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji orzeczenia Trybuna\u0142u Konstytucyjnego o niezgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 ustaw uchwalonych przed dniem jej wej\u015bcia w \u017cycie nie s\u0105 ostateczne i podlegaj\u0105 rozpatrzeniu przez Sejm, kt\u00f3ry mo\u017ce odrzuci\u0107 orzeczenie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 g\u0142os\u00f3w, w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy ustawowej liczby pos\u0142\u00f3w. Nie dotyczy to orzecze\u0144 wydanych w nast\u0119pstwie pyta\u0144 prawnych do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego.
\n2. Post\u0119powanie w sprawach o ustalenie przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cej wyk\u0142adni ustaw, wszcz\u0119te przed wej\u015bciem w \u017cycie Konstytucji, podlega umorzeniu.
\n3. Z dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji uchwa\u0142y Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w sprawie ustalenia wyk\u0142adni ustaw trac\u0105 moc powszechnie obowi\u0105zuj\u0105c\u0105. W mocy pozostaj\u0105 prawomocne wyroki s\u0105du oraz inne prawomocne decyzje organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej, podj\u0119te z uwzgl\u0119dnieniem znaczenia przepis\u00f3w ustalonego przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny w drodze powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cej wyk\u0142adni ustaw.<\/p>\n

Art. 240.
W okresie roku od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji ustawa bud\u017cetowa mo\u017ce przewidywa\u0107 pokrywanie deficytu bud\u017cetowego przez zaci\u0105ganie zobowi\u0105za\u0144 w centralnym banku pa\u0144stwa.<\/p>\n

Art. 241.
\n1. Umowy mi\u0119dzynarodowe ratyfikowane dotychczas przez Rzeczpospolit\u0105 Polsk\u0105 na podstawie obowi\u0105zuj\u0105cych w czasie ich ratyfikacji przepis\u00f3w konstytucyjnych i og\u0142oszone w Dzienniku Ustaw uznaje si\u0119 za umowy ratyfikowane za uprzedni\u0105 zgod\u0105 wyra\u017con\u0105 w ustawie i stosuje si\u0119 do nich przepisy art. 91 Konstytucji, je\u017celi z tre\u015bci umowy mi\u0119dzynarodowej wynika, \u017ce dotycz\u0105 one kategorii spraw wymienionych w art. 89 ust. 1 Konstytucji.
\n2. Rada Ministr\u00f3w w ci\u0105gu 2 lat od wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji przedstawi Sejmowi wykaz um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych zawieraj\u0105cych postanowienia niezgodne z Konstytucj\u0105.
\n3. Senatorowie wybrani przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji, kt\u00f3rzy nie uko\u0144czyli 30 lat, zachowuj\u0105 swoje mandaty do ko\u0144ca kadencji, na kt\u00f3r\u0105 zostali wybrani.
\n4. Po\u0142\u0105czenie mandatu pos\u0142a lub senatora z funkcj\u0105 lub zatrudnieniem, kt\u00f3rych dotyczy zakaz okre\u015blony w art. 103, powoduje wyga\u015bni\u0119cie mandatu po up\u0142ywie miesi\u0105ca od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji, chyba \u017ce pose\u0142 albo senator wcze\u015bniej zrzeknie si\u0119 funkcji albo ustanie zatrudnienie.
\n5. Sprawy b\u0119d\u0105ce przedmiotem post\u0119powania ustawodawczego albo przed Trybuna\u0142em Konstytucyjnym b\u0105d\u017a Trybuna\u0142em Stanu, a rozpocz\u0119te przed wej\u015bciem w \u017cycie Konstytucji, s\u0105 prowadzone zgodnie z przepisami konstytucyjnymi obowi\u0105zuj\u0105cymi w dniu rozpocz\u0119cia sprawy.
\n6. W okresie 2 lat od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji Rada Ministr\u00f3w ustali, kt\u00f3re z uchwa\u0142 Rady Ministr\u00f3w oraz zarz\u0105dze\u0144 ministr\u00f3w lub innych organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej, podj\u0119te lub wydane przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji, wymagaj\u0105 \u2013 stosownie do warunk\u00f3w okre\u015blonych w art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji \u2013 zast\u0105pienia ich przez rozporz\u0105dzenia wydane na podstawie upowa\u017cnienia ustawy, kt\u00f3rej projekt w odpowiednim czasie Rada Ministr\u00f3w przedstawi Sejmowi. W tym samym okresie Rada Ministr\u00f3w przedstawi Sejmowi projekt ustawy okre\u015blaj\u0105cej, kt\u00f3re akty normatywne organ\u00f3w administracji rz\u0105dowej, wydane przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji, staj\u0105 si\u0119 uchwa\u0142ami albo zarz\u0105dzeniami w rozumieniu art. 93 Konstytucji.
\n7. Obowi\u0105zuj\u0105ce w dniu wej\u015bcia w \u017cycie Konstytucji akty prawa miejscowego oraz przepisy gminne staj\u0105 si\u0119 aktami prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji.<\/p>\n

Art. 242.
\nTrac\u0105 moc:
\n1) ustawa konstytucyjna z dnia 17 pa\u017adziernika 1992 r. o wzajemnych stosunkach mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 i wykonawcz\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorz\u0105dzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426, z 1995 r. Nr 38, poz. 184 i Nr 150, poz. 729 oraz z 1996 r. Nr 106, poz. 488),
\n2) ustawa konstytucyjna z dnia 23 kwietnia 1992 r. o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 67, poz. 336 i z 1994 r. Nr 61, poz. 251).<\/p>\n

Art. 243.
\nKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej wchodzi w \u017cycie po up\u0142ywie 3 miesi\u0119cy od dnia jej og\u0142oszenia.
\n<\/div><\/div>\r\n\t<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[wds id=”7″] KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 kwietnia 1997 r. PREAMBU\u0141A W trosce o byt i przysz\u0142o\u015b\u0107 naszej Ojczyzny, odzyskawszy w 1989 roku mo\u017cliwo\u015b\u0107 suwerennego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4779,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-blog-3-column.php","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"categories":[],"tags":[201],"class_list":["post-4723","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-konstytucja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4723","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4723"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4723\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kodmalopolska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}